Thí điểm mô hình mới để hoàn thiện cơ chế phát triển cấp cơ sở

Ngày 16/7, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai Đề án thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố Hà Nội, đánh dấu bước khởi đầu cho một chủ trương mới nhằm cụ thể hóa các giá trị và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ngay từ cấp cơ sở.

Trình bày tóm tắt Đề án tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, mục tiêu của Đề án là xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; hình thành mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân.

Theo Đề án, việc thí điểm được triển khai tại hai xã liền kề là Phúc Thịnh và Thư Lâm. Đây là hai địa phương được đánh giá hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi về tổ chức không gian phát triển, có vị trí tương đối độc lập, kết nối thuận lợi với các trục giao thông chính, hệ thống sông hồ, hành lang xanh và định hướng phát triển đô thị theo hướng xanh, thông minh, bền vững.

Hai xã sẽ được triển khai song song. Khi mô hình cơ bản hoàn thiện, Thành phố sẽ nghiên cứu, báo cáo Trung ương xem xét cho phép hợp nhất theo thẩm quyền, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng được một mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa có quy mô và điều kiện đáp ứng nhu cầu phát triển, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống.

Song song với đó, 124 xã, phường còn lại của Hà Nội sẽ áp dụng ngay những tiêu chí phù hợp để triển khai từ năm 2026.

Đề án xây dựng hệ thống gồm 54 tiêu chí theo 8 nội dung cốt lõi, đồng thời xác định lộ trình thực hiện theo hai giai đoạn. Trong giai đoạn 2026-2030, Thành phố sẽ hoàn thiện Đề án, thành lập Ban Chỉ đạo, triển khai các dự án thành phần, bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện tại địa bàn thí điểm. Từ năm 2027 đến năm 2030 sẽ triển khai đồng bộ, kiểm tra, giám sát, sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí. Giai đoạn 2031-2035 tiếp tục triển khai và tổng kết Đề án vào năm 2035.
Lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất của mô hình

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chúc mừng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm khi trở thành những địa phương đầu tiên của Thủ đô cũng như của cả nước được lựa chọn triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Theo Bí thư Thành ủy, đây là hai xã có vị trí cửa ngõ, hạ tầng tương đối đồng bộ và còn nhiều dư địa phát triển. UBND TP. Hà Nội đã xây dựng Đề án bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ, bám sát yêu cầu của Thành ủy.

Ông Trần Đức Thắng nhấn mạnh việc triển khai Đề án nhằm xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hài lòng của Nhân dân. Đồng thời, kết quả triển khai tại hai xã sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện trước khi nhân rộng trên phạm vi toàn Thành phố cũng như cả nước khi đủ điều kiện.

Nhấn mạnh yêu cầu Thủ đô phải đi đầu, làm mẫu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, lấy kết quả thực hiện và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cuối cùng theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu toàn hệ thống chính trị Thành phố, đặc biệt là Đảng ủy UBND TP. Hà Nội cùng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân hai xã Phúc Thịnh, Thư Lâm phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển để đưa Nghị quyết số 16-NQ/TU của Thành ủy và Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7/2026 vào cuộc sống.

Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu các địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai với các mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu cụ thể cho từng năm, xác định rõ các chương trình, dự án thành phần, cơ chế chỉ đạo, nhu cầu và phương án bố trí nguồn lực. Trong quá trình thực hiện cần thường xuyên kiểm tra, đánh giá để kịp thời tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh những tiêu chí chưa phù hợp.

Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị trên nền tảng số và dữ liệu, bảo đảm trách nhiệm giải trình, tạo điều kiện để người dân tham gia thực chất vào quá trình ra quyết định. Thành phố cần tập trung đào tạo, đào tạo lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở; hoàn thành chuẩn hóa quy trình công việc, xây dựng cơ sở dữ liệu bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống"; phát triển hạ tầng số và dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Đặc biệt, các địa phương phải thiết lập kênh tiếp nhận, xử lý và giải đáp kiến nghị của Nhân dân một cách chủ động, gần gũi. "Mọi phản hồi và mức độ hài lòng của Nhân dân sẽ là tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả chính quyền cơ sở", Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh.

Cùng với việc xây dựng hạ tầng hiện đại, phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển văn hóa, môi trường xanh, an toàn và bền vững, ông yêu cầu việc quy hoạch phải được thực hiện thống nhất với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, bảo đảm hài hòa giữa không gian phát triển kinh tế, không gian sống, không gian văn hóa, không gian xanh cùng hệ thống giáo dục, y tế, văn hóa và quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, Thành phố sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực cho các nhiệm vụ then chốt, chuyển đổi số, môi trường và các hạ tầng thiết yếu, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, việc làm, nhà ở và an sinh xã hội; đồng thời huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định là tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội, giúp người dân hiểu rõ lợi ích và tính ưu việt của mô hình; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị xã hội và cộng đồng trong tuyên truyền, giám sát, khuyến khích người dân tham gia góp ý, phản biện và đồng hành cùng chính quyền.

"Sự đồng thuận của người dân là chìa khóa then chốt cho việc thực hiện các xã, phường xã hội chủ nghĩa của thành phố Hà Nội. Thành phố mong muốn người dân hai địa phương hiểu, tự hào khi là công dân hai xã của Thủ đô thực hiện đề án thí điểm này. Từ đó sẽ đồng hành với Đảng bộ, chính quyền địa phương thực hiện hiệu quả mục tiêu đề án đặt ra", Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định.

Ông Trần Đức Tháng cũng đề nghị UBND TP. Hà Nội hướng dẫn 124 xã, phường còn lại căn cứ vào bộ tiêu chí để rà soát, xác định các nội dung phù hợp triển khai ngay tại địa phương mình với tinh thần sáng tạo, linh hoạt, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô và đất nước.

"Xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa là một chủ trương mới, có ý nghĩa chiến lược và là mục tiêu cao cả chúng ta vừa làm, vừa hoàn thiện, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao, tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các cấp, các ngành, các địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện đề án quan trọng này", ông Trần Đức Thắng nhấn mạnh.

Thay mặt Đảng bộ và Nhân dân địa phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phúc Thịnh Hoàng Hải Đăng bày tỏ niềm vinh dự khi hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm được Thành phố tin tưởng lựa chọn triển khai mô hình thí điểm. Đồng thời khẳng định đây cũng là trách nhiệm lớn của cấp ủy, chính quyền và toàn thể cán bộ, đảng viên, Nhân dân hai xã.

"Đảng bộ, chính quyền, hệ thống chính trị của hai xã xin hứa sẽ đoàn kết, đồng lòng, quyết tâm chính trị cao nhất trong toàn Đảng bộ, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên, chung tay cùng cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn để triển khai thực hiện có hiệu quả mô hình", ông Hoàng Hải Đăng khẳng định.

Với định hướng lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả quản trị và mức độ hài lòng của Nhân dân làm thước đo, việc triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa tại Phúc Thịnh và Thư Lâm được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thực tiễn quan trọng để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, từng bước nhân rộng trên toàn Thành phố, đóng góp kinh nghiệm cho quá trình hoàn thiện mô hình phát triển ở cấp cơ sở trên phạm vi cả nước.