Hoàn thiện cơ chế, chính sách để phân bổ nguồn lực hiệu quả

Chiều 15/7, tại kỳ họp thứ năm, HĐND TP. Hà Nội đã biểu quyết thông qua nhiều nghị quyết quan trọng trên các lĩnh vực đầu tư công, đất đai, an sinh xã hội và cơ chế tài chính. Các nghị quyết được thông qua lần này được đánh giá là bước cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Một trong những nội dung được quan tâm là Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách thành phố và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách cấp xã để thực hiện ba Chương trình mục tiêu quốc gia gồm xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn Hà Nội.

Theo tờ trình do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu trình bày trước HĐND TP. Hà Nội, nghị quyết áp dụng đối với các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND thành phố, các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện chương trình, UBND các xã, UBND các phường được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã có diện tích đất nông nghiệp từ 70% trở lên so với tổng diện tích tự nhiên tại thời điểm ngày 1/7/2025 cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc lập và thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn, hằng năm từ nguồn ngân sách nhà nước thuộc chương trình.

Nghị quyết xác định rõ việc phân bổ vốn phải tuân thủ Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Quyết định số 16/2026/QĐ TTg ngày 15/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ cùng các quy định pháp luật liên quan; bảo đảm bám sát mục tiêu, chỉ tiêu của chương trình trong cả giai đoạn và không vượt tổng mức vốn đầu tư phát triển cũng như vốn chi thường xuyên đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đồng thời, việc phân bổ nguồn lực phải bảo đảm đồng bộ, tránh chồng chéo với các chương trình mục tiêu quốc gia khác, quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách và thực hiện lồng ghép nguồn vốn theo quy định của Chính phủ.

Điểm đáng chú ý là nghị quyết ưu tiên bố trí mức hỗ trợ cao nhất đối với các xã, thôn đặc biệt khó khăn, các thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi, các xã có tỷ lệ bổ sung cân đối từ ngân sách thành phố đạt từ 50% tổng chi cân đối ngân sách cấp xã trở lên và những địa phương có nhiều hộ cận nghèo nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội.

Theo nghị quyết, ngân sách Thành phố sẽ bố trí tối thiểu 1% tổng chi ngân sách thành phố trong giai đoạn 2026 2030 để thực hiện chương trình. Các địa phương có trách nhiệm chủ động xây dựng phương án bố trí vốn đối ứng, huy động các nguồn lực hợp pháp khác và không để phát sinh nợ đọng trong quá trình triển khai.

HĐND TP. Hà Nội cũng quy định cụ thể tỷ lệ vốn đối ứng theo từng nhóm địa phương và từng điều kiện đặc thù, trong đó mức vốn đối ứng tối thiểu thấp nhất là 10% đối với các đơn vị có thôn đặc biệt khó khăn hoặc thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP. Hà Nội do Trưởng ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng trình bày khẳng định việc ban hành nghị quyết nhằm cụ thể hóa quy định của Trung ương về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn ngân sách Thành phố, tạo cơ sở pháp lý cho việc lập kế hoạch, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng, phù hợp với điều kiện thực tế của Hà Nội cũng như mô hình tổ chức chính quyền địa phương sau sắp xếp. Ban Kinh tế Ngân sách đánh giá việc UBND TP. Hà Nội trình HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết là đúng thẩm quyền, phù hợp quy định pháp luật hiện hành và yêu cầu triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn.

Tháo gỡ điểm nghẽn đất đai, hoàn thiện chính sách phục vụ người dân

Cũng tại kỳ họp, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở nhằm giải quyết những tồn tại kéo dài tại một số xã, phường trên địa bàn thành phố. Đây được xem là một trong những nghị quyết được đông đảo cử tri quan tâm bởi liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng chục nghìn hộ dân.

Theo nghị quyết, HĐND TP. Hà Nội thống nhất chủ trương thực hiện phương án theo Tờ trình số 328/TTr UBND ngày 14/7/2026 của UBND TP. Hà Nội, đồng thời giao UBND TP. Hà Nội hoàn thiện phương án xử lý cụ thể, bảo đảm đúng phạm vi, đối tượng, nguyên tắc xử lý, trình tự, thủ tục và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Thành phố đặt mục tiêu xử lý dứt điểm các tồn tại, vướng mắc, không mở rộng chính sách, không để lợi dụng chính sách, không phát sinh nội dung phức tạp mới hoặc khiếu nại, tố cáo, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.

Nghị quyết cũng yêu cầu toàn bộ quá trình triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, công bằng giữa các hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi; giữ vững ổn định an ninh trật tự; bảo đảm hài hòa lợi ích trên cơ sở thực tiễn khách quan và hoàn cảnh lịch sử cụ thể; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm chặt chẽ về quy trình, thủ tục và thẩm quyền phê duyệt.

Theo Tờ trình số 328/TTr UBND, do đặc thù sáp nhập địa giới hành chính từ năm 2008, nhiều dự án thu hồi đất trên địa bàn Hà Nội kéo dài qua nhiều giai đoạn thực hiện chính sách đất đai khác nhau. Thực tế cũng tồn tại nhiều văn bản cam kết, thông báo đủ điều kiện giao đất dịch vụ, đất ở được ban hành trong các thời kỳ, dẫn tới số lượng lớn trường hợp chưa được giải quyết dứt điểm. Đến nay, toàn Thành phố còn khoảng 22.031 trường hợp vướng mắc, trong đó đã giao hoặc tạm giao khoảng 11.751 trường hợp, còn 10.280 trường hợp chưa được giao. Việc chậm xử lý trong nhiều năm đã phát sinh khiếu nại, tố cáo và ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất cũng như tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

Hoàn thiện cơ chế tài chính, tăng cường chính sách hỗ trợ cán bộ thực thi nhiệm vụ

Bên cạnh các nghị quyết liên quan đến đầu tư công và đất đai, HĐND TP. Hà Nội cũng biểu quyết thông qua Nghị quyết quy định nội dung chi và mức chi bồi dưỡng, hỗ trợ đối với người làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trên địa bàn thành phố. Đây là cơ sở để nâng cao điều kiện thực hiện nhiệm vụ cho đội ngũ trực tiếp giải quyết các vụ việc của người dân, góp phần nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Theo báo cáo thẩm tra của Ban Pháp chế HĐND TP. Hà Nội, việc xây dựng nghị quyết được thực hiện đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung và các nghị định hướng dẫn thi hành. Trước khi trình HĐND thành phố xem xét, UBND TP. Hà Nội đã chỉ đạo Thanh tra Thành phố rà soát, nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Ban Pháp chế để hoàn thiện dự thảo nghị quyết cũng như báo cáo giải trình, tiếp thu, bảo đảm cơ sở pháp lý, tính thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và nâng cao tính khả thi khi triển khai thực hiện.

Theo nghị quyết được thông qua, người làm nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nhưng chưa hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề được bồi dưỡng 200.000 đồng/người/ngày làm việc; trường hợp đang hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề được bồi dưỡng 150.000 đồng/người/ngày làm việc theo quy định của Chính phủ. Đối với những người được mời, triệu tập hoặc phối hợp thực hiện nhiệm vụ theo Nghị định số 154/2026/NĐ CP của Chính phủ, mức bồi dưỡng là 100.000 đồng/người/ngày làm việc.

Ngoài chế độ bồi dưỡng theo quy định của Chính phủ, HĐND TP. Hà Nội quyết định hỗ trợ thêm từ ngân sách thành phố đối với cán bộ, công chức, người làm việc thường xuyên tại các trụ sở, địa điểm tiếp công dân được giao nhiệm vụ. Chính sách này áp dụng đối với cán bộ, công chức, người làm việc tại nhiều cơ quan của Thành phố như Ủy ban Kiểm tra Thành ủy, Ban Nội chính Thành ủy, Văn phòng Thành ủy, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND TP. Hà Nội, Ban Tiếp công dân TP. Hà Nội, các sở, cơ quan tương đương sở, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hà Nội, các tổ chức chính trị xã hội, Đảng ủy xã, phường cùng Văn phòng HĐND và UBND các xã, phường.

Mức hỗ trợ của thành phố được quy định tương ứng với chế độ bồi dưỡng của Chính phủ. Người chưa hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề được hỗ trợ 200.000 đồng/người/ngày làm việc, người đang hưởng phụ cấp trách nhiệm theo nghề được hỗ trợ 150.000 đồng/người/ngày làm việc. Đối với lãnh đạo phụ trách công tác tiếp công dân theo chế độ kiêm nhiệm, mức hỗ trợ được tính tối đa bằng 50% tổng số ngày làm việc. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.

Chiều cùng ngày, HĐND TP. Hà Nội cũng thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù thuộc thẩm quyền của HĐND TP. Hà Nội. Nội dung nghị quyết tập trung vào ba nhóm chính sách lớn, gồm chế độ, chính sách đối với các đối tượng thuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý, cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa và một số đối tượng hưởng chính sách trên địa bàn thành phố; chế độ chi tiêu hoạt động của các đảng ủy trực thuộc Thành ủy; chế độ, định mức chi hỗ trợ tổ chức Đảng và các tổ chức chính trị xã hội trong các đơn vị kinh tế tư nhân.

Theo báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP. Hà Nội do Trưởng ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng trình bày, việc UBND TP. Hà Nội trình HĐND TP. Hà Nội ban hành nghị quyết là đúng thẩm quyền, phù hợp quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tổ chức thực hiện.

Ngoài những nghị quyết nêu trên, HĐND TP. Hà Nội còn biểu quyết thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số quy định về nội dung và mức chi của các cuộc điều tra thống kê do ngân sách thành phố bảo đảm; nội dung chi và mức chi thực hiện công tác điều tra dư luận xã hội; đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến mức chi phục vụ hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, mức chi phục vụ đại hội nhiệm kỳ của các tổ chức chính trị xã hội, các hội có tính chất đặc thù, các chương trình làm việc, hội nghị, sự kiện của thành phố cũng như chế độ chi đón tiếp, thăm hỏi, chúc mừng đối với một số đối tượng do Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp TP. Hà Nội thực hiện.

Việc HĐND TP. Hà Nội đồng loạt thông qua nhiều nghị quyết quan trọng tại kỳ họp thứ 5 đã tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trên nhiều lĩnh vực, từ đầu tư công, phân bổ nguồn lực, an sinh xã hội, giải quyết tồn đọng đất đai đến cơ chế tài chính phục vụ hoạt động của hệ thống chính trị. Những quyết sách này được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho quá trình phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền lợi của người dân và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn 2026 2030.