Chiều 13/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Báo Xây dựng tổ chức Hội thảo Hạ tầng liên kết - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Tổng biên tập Báo Xây dựng cho biết, 6 tỉnh thành duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên có hàng loạt tuyến cao tốc, cảng biển, sân bay và các dự án hạ tầng trọng điểm đang từng bước hình thành, khai thác; tạo bước đột phá kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng.

Cùng với quá trình sắp xếp, các tỉnh thành đã và đang tìm giải pháp phát huy hiệu quả các nguồn lực, tạo nên những hành lang kinh tế và hành lang du lịch có quy mô lớn hơn trước.

Thực tiễn cho thấy, hạ tầng kết nối vẫn còn những “nút thắt”, điểm nghẽn nhất định cho sự phát triển liên vùng. Không ít địa phương sở hữu tài nguyên du lịch đặc sắc nhưng khả năng tiếp cận còn hạn chế; nhiều dự án du lịch quy mô lớn đã được đầu tư nhưng chưa phát huy hết hiệu quả do thiếu sự kết nối đồng bộ về giao thông, logistics và dịch vụ.

Điều đó đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận hạ tầng không chỉ là những con đường, cây cầu hay sân bay, mà phải là hệ sinh thái kết nối, tạo điều kiện để dòng khách, dòng vốn, dòng hàng hóa và dòng dịch vụ lưu thông thông suốt, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của cả vùng.

Điều này cũng được ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng chỉ ra việc kết cấu hạ tầng giao thông khu vực miền Trung – Tây Nguyên đã có những bước phát triển quan trọng, từng bước nâng cao khả năng kết nối giữa các địa phương, các trung tâm kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và các điểm du lịch.

Đặc biệt, mạng lưới đường bộ cao tốc đang được ưu tiên đầu tư, đã hình thành trục Bắc - Nam và từng bước đầu tư các tuyến kết nối Đông - Tây giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế, dịch vụ và du lịch.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, hạ tầng giao thông liên vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên vẫn còn những điểm nghẽn cần được tập trung giải quyết.

Đó là mạng lưới giao thông, nhất là các tuyến Đông - Tây, chưa thực sự đồng bộ; khả năng kết nối từ Tây Nguyên tới cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics còn hạn chế. Đường bộ vẫn giữ vai trò chủ đạo, trong khi đường sắt, đường thủy nội địa, vận tải ven biển và vận tải đa phương thức chưa phát huy tiềm năng tương xứng.

Nguồn lực đầu tư cho hạ tầng liên vùng cần rất lớn. Bởi theo tính toán của Bộ Xây dựng và báo cáo của các địa phương, trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông của vùng lên tới hơn 380.000 tỷ đồng trong khi khả năng huy động và kết hợp các nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Do đó, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư từng tuyến, từng địa phương sang tư duy phát triển mạng lưới - hình thành hành lang - kết nối đa phương thức - khai thác không gian phát triển, lấy các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với biển, các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và trung tâm logistics làm những cấu phần ưu tiên.

“Hạ tầng liên kết chính là chìa khóa để khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế biển - cao nguyên - biên giới, trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước”, ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định.

Về phía địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh, hạ tầng hôm nay không chỉ là đường bộ, sân bay, cảng biển. Hạ tầng đang trực tiếp tái cấu trúc không gian kinh tế, rút ngắn khoảng cách thị trường, mở ra các hành lang đầu tư và định hình những hành trình phát triển mới. Đối với Gia Lai, ý nghĩa đó càng đặc biệt.

Chia sẻ về điểm nhấn hạ tầng liên kết, thu hút đầu tư, phát triển du lịch trên địa bàn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng thẳng thắn chỉ ra, hạ tầng giao thông mới chỉ là điều kiện cần. Muốn hạ tầng thực sự trở thành động lực phát triển du lịch, chúng ta phải giải quyết bài toán “logistics du lịch”. Đưa khách đến nhanh hơn là chưa đủ, tuy nhiên phải làm sao để khách đi thuận tiện hơn, trải nghiệm nhiều hơn, ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Vì vậy, liên kết hạ tầng phải đi cùng liên kết sản phẩm, liên kết thị trường và liên kết chính sách. Chúng ta không thể tiếp tục tư duy mỗi địa phương xây dựng một sản phẩm, thu hút một nhóm khách và cạnh tranh với nhau. Cần chuyển sang tư duy “mỗi địa phương một lợi thế, cả vùng một sản phẩm, cùng nhau một thị trường”.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Văn Binh, Uỷ viên Hội đồng quản trị Tập đoàn Đức Long Gia Lai đánh giá hạ tầng giao thông duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên đang có nhiều chuyển biến tích cực tuy nhiên riêng Tây Nguyên vẫn thiếu một trục cao tốc dọc đủ năng lực.

Theo ông Binh, Tây Nguyên có tiềm năng lớn về nông nghiệp, công nghiệp chế biến, năng lượng, khoáng sản, thương mại và du lịch. Nhưng các lợi thế đó chỉ được khai thác hiệu quả khi tiếp cận thị trường với chi phí hợp lý. Điểm nghẽn cần tháo gỡ là hạ tầng kết nối có năng lực cao, an toàn và đồng bộ; bởi điểm nghẽn giao thông cũng là điểm nghẽn thu hút đầu tư.

Do vậy, Tập đoàn Đức Long Gia Lai kiến nghị ưu tiên đầu tư đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa trước năm 2030; đồng thời hoàn thiện cơ chế PPP, gắn quy hoạch cao tốc với công nghiệp, logistics, đô thị, nông nghiệp và du lịch.

Ông Binh cũng cho rằng cần tập trung cho cao tốc Bắc - Nam phía Tây, bởi đây là trục xương sống cho toàn vùng Tây Nguyên. Cao tốc phải gắn với công nghệ, ưu tiên kết nối cao; nhà nước cần có cơ chế vốn PPP phù hợp.