Lợi thế từ thể chế và hạ tầng đổi mới sáng tạo

Theo kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, Hải Phòng đạt 56,33 điểm, xếp thứ 3 trong số 34 tỉnh, thành phố, sau Hà Nội và TP.HCM; tăng một bậc so với năm trước. Đây là năm thứ tư liên tiếp địa phương nằm trong nhóm dẫn đầu về PII.

Được xây dựng trên cơ sở tiếp cận Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), PII năm 2026 gồm 52 chỉ số thành phần thuộc 7 trụ cột, trong đó có 5 trụ cột đầu vào và 2 trụ cột đầu ra. Hải Phòng đạt 62,03 điểm ở nhóm chỉ số đầu vào và 50,63 điểm ở nhóm chỉ số đầu ra, cho thấy các điều kiện nền tảng đang có kết quả cao hơn so với hiệu quả đổi mới sáng tạo được tạo ra. Thành phố đứng đầu về cải cách hành chính và môi trường kinh doanh minh bạch; xếp thứ 2 về hạ tầng chung và thứ 3 về hạ tầng số.

Ở các nhóm chỉ tiêu tổng hợp, trụ cột thể chế đạt 74,69 điểm, xếp thứ 3; trình độ phát triển của thị trường đạt 74,99 điểm, xếp thứ 3; trình độ phát triển của doanh nghiệp đạt 45,97 điểm, xếp thứ 4.

Ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, đánh giá kết quả PII năm 2026 cho thấy nền tảng, tiềm lực khoa học và công nghệ của Thành phố, đồng thời là cơ sở để xác định những lợi thế cần phát huy và những hạn chế cần khắc phục nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng. Lợi thế của Hải Phòng không chỉ nằm ở điểm số lý thuyết mà đang chuyển dịch rõ rệt từ các hoạt động phân tán sang cách tiếp cận có tính hệ thống. Doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm, khoa học công nghệ đóng vai trò nền tảng và dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược phục vụ quản trị, điều hành.

Trong năm 2026, Hải Phòng tiếp tục triển khai các hoạt động kết nối đầu tư, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp. Techfest Hải Phòng và mô hình “Hải Phòng - Cafe Khởi nghiệp sáng tạo” là những hoạt động được địa phương tổ chức nhằm kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp.

Cùng với đó, Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội tạo cơ sở cho các chính sách đặc thù về hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Việc triển khai các chính sách này được kỳ vọng mở rộng nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Tăng hiệu quả đầu ra, hướng tới mục tiêu năm 2030

Bên cạnh kết quả xếp hạng, chênh lệch giữa nhóm chỉ số đầu vào và đầu ra cho thấy Hải Phòng vẫn cần cải thiện khả năng chuyển các điều kiện thuận lợi về thể chế, hạ tầng và nguồn lực thành sản phẩm, công nghệ và giá trị kinh tế cụ thể.

Từ kết quả PII năm 2026, bài toán đặt ra là tăng nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy liên kết giữa viện, trường với doanh nghiệp và đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu; chỉ tiêu liên kết viện, trường với doanh nghiệp đạt 15,54%; khu vực FDI chiếm 15,78% GRDP. Những con số này cần được đặt trong yêu cầu tăng cường chuyển giao công nghệ từ doanh nghiệp FDI sang khu vực doanh nghiệp trong nước.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hải Phòng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng của phát triển kinh tế - xã hội. Ông Hoàng Minh Cường, Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, cho biết Thành phố đang tập trung cải cách hành chính, phát triển dữ liệu, xây dựng chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thành phố cũng triển khai các chương trình, đề án như “Xây dựng và phát triển các khu, trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo tại Hải Phòng” và “Hải Phòng - Thành phố Đổi mới sáng tạo”. Theo định hướng đến năm 2030, Hải Phòng dự kiến phát triển 2 - 3 trung tâm đổi mới sáng tạo, duy trì vị trí trong nhóm 5 và hướng tới ổn định trong nhóm 3 địa phương dẫn đầu cả nước về PII.

Bên cạnh xếp hạng PII, theo thông tin từ StartupBlink, hệ sinh thái khởi nghiệp Hải Phòng lần đầu có mặt trong nhóm 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, ở vị trí 765 thế giới và 23 Đông Nam Á. Kết quả này bổ sung một góc nhìn về sự phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương.

Trong giai đoạn tới, hiệu quả đổi mới sáng tạo của Hải Phòng sẽ phụ thuộc không chỉ vào cải thiện thứ hạng mà còn ở khả năng hình thành doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy liên kết nghiên cứu - sản xuất và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.