Thành phố Hải Phòng là địa phương tiên phong của cả nước triển khai xây dựng mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa theo tinh thần chỉ đạo, gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Từ những mô hình cụ thể trong trường học, cơ quan, khu dân cư đến các lĩnh vực an sinh xã hội, đổi mới sáng tạo, chính quyền phục vụ nhân dân.

Thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “Thành phố văn minh - hạnh phúc” trong giai đoạn phát triển mới, trong đó, kinh tế phát triển cao và bền vững; xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; con người được phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, tinh thần; cộng đồng đoàn kết, nhân văn, có bản sắc văn hóa riêng; chính quyền hiện đại, hoạt động minh bạch, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ.

Theo Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 14/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về xây dựng và triển khai thực hiện một số mô hình chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa tại TP. Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.

Cụ thể, Hải Phòng tập trung 11 mô hình trọng tâm, gồm: “Chính quyền thân thiện”; “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”; “Thành phố văn minh, xã phường hạnh phúc”; “Thành phố đổi mới sáng tạo”; “Cụm công nghiệp sinh thái”; “nhà ở xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng”; “nhà ở xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng: Công bằng, nhân văn, đoàn kết”; “Thành phố âm nhạc”; “Cơ sở kinh doanh dịch vụ thân thiện với môi trường, không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tại các điểm du lịch”; “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện”; “Trường học xã hội chủ nghĩa”; “Chi đoàn xã hội chủ nghĩa gắn với Đoàn viên xã hội chủ nghĩa”.

Trong đó, mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” là một trong 11 mô hình trọng tâm được Thành ủy Hải Phòng xác định triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa trên địa bàn Thành phố. Cụ thể, mô hình này hướng tới xây dựng môi trường giáo dục tiên tiến, hiện đại, nhân văn, công bằng và hội nhập; bảo đảm mọi học sinh được phát triển toàn diện trong không gian học tập tích cực, tôn trọng sự khác biệt và gắn kết cộng đồng.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030, tổ chức mô hình mẫu tại 9 trường công lập (3 cấp học mầm non, tiểu học và THCS), hình thành các “điển hình trường học kiểu mẫu”, làm chuẩn để nhân rộng ra toàn Thành phố trong giai đoạn 2030 - 2035.

Mục tiêu của mô hình là xây dựng môi trường giáo dục nơi học sinh được học tập trong điều kiện tốt nhất, phát triển hài hòa về văn, trí, thể, mỹ. Đồng thời hình thành năng lực, phẩm chất, đạo đức, yêu nước, trách nhiệm, có khát vọng cống hiến.

Hiện nay, nhiều giáo viên tại các trường học trên địa bàn thành phố sử dụng giáo án điện tử và học liệu số trong giảng dạy. Nhiều giáo viên cũng đã bước đầu ứng dụng AI để thiết kế bài giảng, cá nhân hóa hoạt động học tập cho học sinh. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ STEM, tiếng Anh, nghệ thuật, thể thao được duy trì thường xuyên. Hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và giáo dục kỹ năng sống cũng được mở rộng nhằm phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất học sinh.

Dự kiến giai đoạn 2030 - 2035, áp dụng từng phần mô hình tới khoảng 30% trường công lập, mở rộng phù hợp điều kiện thực tế. Giai đoạn 2035 - 2045, 100% số trường công lập đạt tối thiểu 80% tiêu chí; hình thành hệ sinh thái học tập số, tích hợp AI và cá nhân hóa.

Mô hình trường học xã hội chủ nghĩa hướng tới tạo dựng môi trường giáo dục toàn diện, nơi học sinh được phát triển hài hòa về trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và đạo đức. Khi nhà trường thực hiện tốt vai trò này, giáo dục sẽ thực sự trở thành nền tảng quan trọng để đào tạo nên những thế hệ công dân có tri thức, có bản lĩnh và có khát vọng cống hiến cho đất nước.

Nhiều nhà trường dự kiến được lựa chọn thí điểm tích cực chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Một trong những yếu tố quan trọng được các nhà trường quan tâm là cơ sở vật chất và môi trường học tập qua việc đầu tư hệ thống phòng học bộ môn, thư viện, không gian học tập mở, khu thể chất và các khu sinh hoạt trải nghiệm nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng.

Song song với đó, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên được xem là yếu tố then chốt. Các nhà trường chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức các hoạt động học tập theo hướng phát huy tính chủ động của học sinh.

Theo Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng Uông Minh Long, việc xây dựng đề án được triển khai trên nguyên tắc làm thật, hiệu quả thật, tránh hình thức, không dừng ở phong trào hay khẩu hiệu nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, dân chủ, công bằng, tôn trọng khác biệt; phát huy phối hợp nhà trường - gia đình - xã hội, hướng tới mục tiêu cao nhất là trường học hạnh phúc.

Khi các yếu tố về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và môi trường giáo dục được chuẩn bị đầy đủ, mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa” sẽ có cơ sở để phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường học đường hiện đại, nhân văn - nơi mỗi học sinh được phát triển toàn diện và trở thành những công dân có tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm với xã hội.

Ông Nguyễn Văn Hiểu, Phó trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hải Phòng cho biết: Cùng với mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa”, Hải Phòng đang triển khai nhiều mô hình khác như “Chính quyền thân thiện”, “Thành phố đổi mới sáng tạo”, “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”, “Thành phố văn minh, xã phường hạnh phúc”, “Nhà ở xã hội chủ nghĩa”, “Cụm công nghiệp sinh thái”, “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện”... Điểm đáng chú ý là các mô hình đều được cụ thể hóa bằng tiêu chí, lộ trình và mục tiêu rõ ràng, thay vì chỉ dừng ở định hướng chung và tất cả đều gắn trực tiếp với đời sống người dân.

Theo ông Hiểu, đến thời điểm hiện nay, ba nội dung cụ thể đã được thành phố ban hành thành quyết định cụ thể. Đó là mô hình “chính quyền thân thiện” được triển khai đồng loạt tất cả các xã, phường, đặc khu và các cơ quan trong toàn bộ hệ thống của thành phố. Mô hình thứ hai là mô hình “Thành phố đổi mới sáng tạo” liên quan những vấn đề về khoa học công nghệ, đặc biệt theo tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ. Nội dung thứ ba là mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” vừa được UBND TP. Hải Phòng ban hành Quyết định số 1706/QĐ-UBND ngày 30/4/2026 về việc phê duyệt Đề án này. Các nội dung khác đang được triển khai tích cực.

Thành phố đặt mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành “Thành phố văn minh - hạnh phúc”, hình mẫu tiêu biểu của mô hình chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ mới. Trong đó, kinh tế phát triển cao và bền vững; công bằng, dân chủ, văn minh; con người được phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, tinh thần; cộng đồng đoàn kết, nhân văn, có bản sắc văn hóa riêng; chính quyền hiện đại, hoạt động minh bạch, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ.

Thực tế, nhiều năm qua, Hải Phòng luôn là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội.

Thành phố là địa phương đầu tiên miễn học phí cho học sinh các cấp; dành nguồn kinh phí lớn quan tâm hỗ trợ người có công, hộ nghèo, công nhân lao động; đầu tư mạnh cho hạ tầng đô thị, y tế, giáo dục và cải thiện chất lượng sống của người dân. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hải Phòng có 11 năm liên tiếp duy trì ở mức hai con số, tạo nguồn lực để Thành phố thực hiện các chính sách theo hướng “phát triển vì con người”.

Từ những mô hình thí điểm tại trường học lan tỏa rộng khắp mọi lĩnh vực đời sống, Hải Phòng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Chủ nghĩa xã hội qua những hành động và tiêu chí cụ thể. Tất cả đều hướng tới tầm nhìn một “Thành phố văn minh - hạnh phúc”, nơi mỗi người dân đều được phát triển toàn diện và thụ hưởng trọn vẹn thành quả của sự phát triển.