Trong những ngày cuối tháng 4/2026, đoàn chuyên gia Nhật Bản đã về các vùng trồng vải của thành phố Hải Phòng để giám sát, đánh giá và kiểm định chất lượng vải. Quả vải tươi Hải Phòng đã có mặt tại thị trường cao cấp nhưng khó tính này được 5 năm và khẳng định được thương hiệu.

Mặc dù vậy, yêu cầu của đối tác nhập khẩu luôn thay đổi theo hướng ngày càng khắt khe hơn nên việc canh tác cũng phải điều chỉnh để phù hợp. Trước đòi hỏi của thị trường nhập khẩu, người trồng vải thận trọng và tỉ mỉ hơn trong các khâu chăm sóc.

Ông Seiji Takano, đại diện cho hệ thống siêu thị Aeon Topvalu bày tỏ ấn tượng khi tham quan các vườn vải sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu tại Hải Phòng. Ông đánh giá không chỉ bảo đảm về an toàn vệ sinh thực phẩm mà vải tươi Hải Phòng còn có mẫu mã đẹp, đồng đều. Đây là tiêu chí để doanh nghiệp nhập khẩu, bày bán sản phẩm ở hệ thống siêu thị tại Nhật Bản.

Những vườn vải sớm đang đẫy cùi, báo mã, chuẩn bị được thu hái để xuất khẩu không chỉ là thành quả của việc chấp hành nghiêm ngặt các quy định về sản xuất sạch mà còn thể hiện khát vọng nâng tầm đặc sản của người dân.

Tổ sản xuất vải xuất khẩu số 10 ở thôn Thúy Lâm, xã Thanh Hà có 86 thành viên với 10 ha được canh tác theo tiêu chuẩn Global GAP. Những năm qua, người dân trong tổ sản xuất ít phải lo về đầu ra cho quả vải khi được doanh nghiệp bao tiêu xuất khẩu.

Ông Phạm Văn Thạch, Tổ trưởng Tổ sản xuất cho biết, nông dân địa phương trải qua nhiều thăng trầm với cây vải khi tình cảnh “được mùa, mất giá” kéo dài. Vì thế, khi quả vải vượt qua những tiêu chuẩn khắt khe để xuất khẩu, ai cũng kỳ vọng về tương lai tươi sáng của nông sản này. Bà con không còn làm theo kinh nghiệm, thói quen mà đã áp dụng đồng bộ, bài bản các kỹ thuật sản xuất sạch, an toàn. Tư duy thay đổi, cách làm chuyên nghiệp đã nâng cao giá trị quả vải. Từ đó mọi người an tâm gắn bó và phát triển bền vững quả vải đặc sản địa phương.

Hiện tại, theo một số tiểu thương và nông dân ở các xã Thanh Hà, Hà Đông, vải sớm đang được thu mua với giá cao hơn từ 30 – 40% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, vải u trứng trắng từ 80.000 – 90.000 đồng/kg, vải u trứng gai 65.000 – 75.000 đồng/kg. Dự báo mức giá thu mua vải cao sẽ được duy trì ổn định. Nguyên nhân do năm nay vải Trung Quốc mất mùa.

Năm 2026, trên địa bàn thành phố có khoảng 9.350 ha vải, được trồng tập trung chủ yếu tại các xã, phường: Hà Đông, Thanh Hà, Hà Nam, Hà Bắc, Hà Tây, Lạc Phượng, Tứ Kỳ, Ninh Giang, Nam Thanh Miện, Trần Hưng Đạo, Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, An Trường...

Cơ bản các diện tích vải của Hải Phòng đều được sản xuất theo quy trình sản xuất an toàn. Tính đến năm 2025, Hải Phòng đang duy trì 12 vùng đạt chứng nhận GlobalGAP, 81 vùng đạt chứng nhận VietGAP. Tổng diện tích đang duy trì chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP là 1.045 ha.

Trong đó, có hơn 4.600 ha trồng vải sớm, tập trung ở các xã Hà Đông, Thanh Hà, Ninh Giang và An Trường. Sản lượng vải toàn thành phố năm 2026 ước đạt khoảng 55.000 tấn, trong đó, vải sớm đạt khoảng 35.000 tấn; vải chính vụ đạt khoảng 20.000 tấn. Sau thu hoạch vải u trứng trắng và u trứng gai sẽ đến trà vải u hồng, tàu lai. Dự kiến thời gian thu hoạch vải sớm tập trung từ ngày 10/5 - 25/5 tới; trà vải chính vụ dự kiến bắt đầu thu hoạch từ ngày 1/6, tập trung từ 5/6 - 20/6.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, năm nay, vải sớm của Hải Phòng có mẫu mã, chất lượng tốt, quả tương đối đồng đều nên được thị trường ưa chuộng. Phần lớn diện tích vải sớm được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, được cấp mã số vùng trồng phục vụ thị trường xuất khẩu.

Hiện nay, toàn thành phố có 68 vùng trồng vải đã được cấp 198 mã số xuất khẩu với tổng diện tích 1.125ha, trong đó Australia 45 mã, Nhật Bản 38 mã, Hoa Kỳ 41 mã, Thái Lan 8 mã, riêng thị trường Trung Quốc có 66 mã với diện tích 1.078 ha. Bình quân sản lượng vải phục vụ xuất khẩu thị trường cao cấp, khó tính (Nhật Bản, Hoa Kỳ, Eu,..) khoảng 4.000 - 5.000 tấn/vụ (tính từ năm 2021 đến nay). Thành phố có 7 cơ sở đóng gói vải được cấp 16 mã số xuất khẩu với công suất có khả năng đáp ứng khoảng 650 tấn/ngày. Riêng thị trường Nhật Bản 2 mã (công suất khoảng 30 tấn/ngày).

Đến nay, nhiều thương lái Trung Quốc đã có mặt tại vùng vải Hà Đông để khảo sát vùng trồng, thu mua vải sớm xuất khẩu. Các doanh nghiệp xuất khẩu vải tươi sang thị trường cao cấp như Mỹ, Nhật Bản, Australia... đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhà xưởng sơ chế, đóng gói, bảo quản để sẵn sàng xuất lô hàng đầu tiên.

Dự kiến xuất khẩu chiếm khoảng 50% sản lượng, chủ yếu thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 40%, còn lại khoảng 10% sản lượng xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia, EU...

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, toàn thành phố có 318 vùng cây ăn quả tập trung quy mô từ 1 ha/vùng trở lên. Các vùng cây ăn quả tập trung của thành phố gồm: vải ở các xã Thanh Hà, Hà Đông; nhãn ở các phường Nguyễn Trãi, Trần Nhân Tông; na tại các phường Lưu Kiếm, Trần Nhân Tông; chuối ở các xã, phường: Lưu Kiếm, Tứ Kỳ, Thanh Hà; ổi ở các xã Hà Nam, Hà Tây; thanh long ở các phường Bắc An Phụ, Nguyễn Trãi...

Các vùng cây ăn quả tập trung này đã được cấp mã số vùng trồng, bảo đảm các điều kiện để tiêu thụ trong hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích và xuất khẩu. Nhiều loại cây ăn quả đã có tem truy xuất nguồn gốc, được công nhận đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Giá trị sản xuất một số vùng cây ăn quả tập trung cao, đạt từ 300 - 400 triệu đồng/ha/năm.

Hiện, thành phố Hải Phòng có hơn 28.000 ha cây ăn quả. Để nâng cao giá trị kinh tế, thành phố đang triển khai quy hoạch, tổ chức lại các vùng cây ăn quả tập trung. Phấn đấu đến năm 2030, toàn thành phố sẽ có 9.900 ha cây ăn quả được quy vùng tập trung với quy mô từ 3 ha/vùng trở lên. Thành phố ưu tiên quy hoạch các vùng trồng vải, chuối, ổi, thanh long để phục vụ xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.