Chính phủ vừa ban hành Nghị định 258/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết 250/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế. Nội dung đáng chú ý là chính sách hỗ trợ hằng tháng bằng 300% mức lương theo hệ số hiện hưởng đối với nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế.
Chính sách này áp dụng với nhóm nhân lực có trình độ cao, kinh nghiệm chuyên sâu, có khả năng tham gia tham mưu, nghiên cứu, đàm phán, đào tạo và xử lý các vấn đề thuộc lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế. Đây là lĩnh vực đòi hỏi đội ngũ am hiểu luật pháp quốc tế, quan hệ quốc tế, kinh tế đối ngoại, hợp tác khu vực, đồng thời có năng lực sử dụng ngoại ngữ và kinh nghiệm thực tiễn.
Theo nghị định, nhà khoa học về hội nhập quốc tế muốn được xem xét phải sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tối thiểu tương đương bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Người này cũng phải có ít nhất 10 năm làm trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế hoặc có ít nhất 10 năm trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu khoa học tại cơ sở đào tạo, nghiên cứu, chương trình, dự án thuộc lĩnh vực này.
| Ảnh minh hoạ. |
Ngoài các điều kiện trên, nhà khoa học phải đáp ứng thêm một trong hai tiêu chí. Thứ nhất, có trình độ tiến sĩ trở lên, tốt nghiệp từ cơ sở đào tạo có uy tín quốc tế. Thứ hai, là tác giả hoặc đồng tác giả công trình nghiên cứu khoa học đạt giải thưởng quốc tế, hoặc công trình được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực.
Với chuyên gia về hội nhập quốc tế, nghị định cũng yêu cầu sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tương đương bậc 4. Bên cạnh đó, người được xem xét phải thuộc một trong các nhóm có kinh nghiệm nổi bật.
Cụ thể, chuyên gia có thể là người có ít nhất 10 năm làm hoặc đang giữ chức vụ quản lý tại tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực có uy tín về chuyên môn trong lĩnh vực hội nhập quốc tế. Trường hợp khác là người chủ trì hoặc đồng chủ trì ít nhất một đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước về đối ngoại, hội nhập quốc tế được nghiệm thu xuất sắc.
Nghị định cũng mở diện xem xét đối với người từng giữ chức vụ lãnh đạo từ cấp Thứ trưởng hoặc tương đương trở lên, trực tiếp tham mưu chính sách, đàm phán, ký kết thỏa thuận hợp tác cấp quốc gia hoặc giải quyết các vấn đề liên quốc gia, liên khu vực. Người được Chính phủ Việt Nam đề cử trở thành thành viên của cơ quan, tổ chức chuyên môn quốc tế cũng thuộc nhóm có thể được công nhận. Ngoài ra, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể công nhận và bổ nhiệm chức danh chuyên gia về hội nhập quốc tế theo nhu cầu thực tiễn.
Về điều kiện hưởng chính sách, nhà khoa học, chuyên gia thuộc các nhóm nêu trên nếu còn trong độ tuổi lao động, có nguyện vọng công tác lâu dài tại cơ quan, tổ chức trực tiếp, thường xuyên hoạt động trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế thì được xem xét tiếp nhận vào công chức, viên chức theo quy định pháp luật.
Sau khi được tiếp nhận, họ được hỗ trợ hằng tháng bằng 300% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng. Khoản hỗ trợ này được tính từ thời điểm cấp có thẩm quyền tiếp nhận vào công chức, viên chức hoặc từ khi công nhận, bổ nhiệm chức danh chuyên gia. Ngoài khoản hỗ trợ hằng tháng, nhà khoa học, chuyên gia còn được hưởng các chính sách khác theo quy định.
Với người đã quá độ tuổi lao động, hoặc còn trong độ tuổi lao động nhưng không có nguyện vọng vào công chức, viên chức, nghị định vẫn cho phép cơ quan, tổ chức ký hợp đồng nếu có nhu cầu. Hình thức có thể là hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức, viên chức hoặc hợp đồng khoán theo quy định. Các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ đóng góp của nhà khoa học, chuyên gia.
Thời điểm đánh giá được thực hiện cùng kỳ đánh giá, xếp loại chất lượng công chức, viên chức hằng năm. Kết quả này là căn cứ để quyết định tiếp tục hoặc chấm dứt chế độ hỗ trợ.
Nghị định cũng quy định chính sách đối với nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế là công dân nước ngoài. Nhóm này có thể được mời tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu học thuật, hỗ trợ triển khai chương trình hợp tác, nghiên cứu với nước ngoài. Hình thức thực hiện là ký hợp đồng làm việc với mức tiền công theo thỏa thuận và phù hợp quy định pháp luật.
Trong trường hợp cần thiết, nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh có thể được Bộ Ngoại giao điều động tham gia hỗ trợ hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước, nếu có sự đồng thuận của cơ quan trực tiếp quản lý. Họ cũng có thể tham gia đào tạo, giảng dạy về đối ngoại, hội nhập quốc tế.