Kiến trúc kể chuyện nghìn năm

Những ngày này, trên công trường APEC 2027 tại Phú Quốc, tiếng máy móc gần như không ngơi nghỉ, công nhân làm việc xuyên nắng chói, mưa dầm, để hàng loạt hạng mục trọng điểm kịp về đích đúng hẹn. Giữa những công trình ấy, một khối kiến trúc đang dần hiện rõ hình hài, mang theo một câu chuyện không giống bất kỳ nhà hát nào khác trên thế giới: Nhà biểu diễn đa năng APEC, hạng mục biểu tượng trong tổng thể Trung tâm Hội nghị APEC do Tập đoàn Sun Group đầu tư xây dựng.

Khởi công từ tháng 7/2025, sau tròn một năm, công trình đã hoàn thành khoảng 97% phần kết cấu bê tông cốt thép, đang hoàn thiện hệ thống cơ điện, hướng tới mốc bàn giao đầu năm 2027.

Với diện tích mái phủ 17.200 m², đường kính 148 m, công trình có quy mô đồ sộ với sáu tầng nổi và một tầng hầm phục vụ song song hai chức năng: biểu diễn nghệ thuật và tổ chức hội nghị, triển lãm quốc tế. Sức chứa 4.030 chỗ ngồi - lớn hơn cả nhà hát Dolby ở Mỹ, nơi xướng tên chủ nhân giải Oscar mỗi năm - phần nào cho thấy tầm vóc một không gian được kỳ vọng trở thành sân khấu cho những sự kiện văn hóa, ngoại giao hàng đầu thế giới.

Nhưng điều khiến công trình này khác biệt không nằm ở những con số, mà ở cách một câu chuyện truyền thuyết được kể lại bằng bê tông, kính và ánh sáng.

Truyền thuyết "Con Rồng cháu Tiên" kể rằng Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh được bọc trăm trứng, nở thành trăm người con. Năm mươi người theo cha xuống biển, năm mươi người theo mẹ lên núi, cùng dựng xây cơ đồ đất Việt. Trên một hòn đảo nhìn ra biển, nơi sẽ đón những đoàn đại biểu từ khắp năm châu, hình ảnh năm mươi người con theo cha ra khơi được chọn làm mạch chuyện chính, hóa thân thành năm mươi cột trụ vây quanh công trình - vừa gõ nhịp cho mặt đứng, vừa tái hiện hành trình mở cõi từ thuở hồng hoang.

Dáng đứng của những hàng cột ấy còn gợi một hình ảnh thân thuộc hơn: lũy tre làng. Tre mềm nhưng dẻo dai, đứng riêng thì đơn sơ, kết thành lũy lại vững vàng trước phong ba. Lớp cột bao quanh nhà hát, vì thế, mang theo tinh thần đoàn kết, khả năng thích nghi và sức bền đã được người Việt hun đúc qua bao thế hệ.

Nhìn tổng thể, rồng, biển và bọc trăm trứng được diễn giải bằng những đường cong mềm mại, những lớp không gian chuyển tiếp nhẹ nhàng. Câu chuyện nguồn cội không nằm ở một biểu tượng trang trí nào, mà thấm vào từng nhịp điệu, từng đường nét của công trình.

Từ lòng biển, ngọc trai đến không gian mang tên vua Hùng

Bước vào bên trong, cảm xúc của người xem được dẫn dắt như một hành trình: từ vẻ thanh thoát, phóng khoáng của cảnh quan bên ngoài, dần khép lại thành những khu vực riêng tư và sang trọng hơn.

Bao quanh công trình là một hành lang đệm, gợi nhắc hàng hiên trong những ngôi nhà Việt xưa, giúp giảm bớt cái nắng, cái ẩm của khí hậu nhiệt đới Phú Quốc, đồng thời là nơi có thể trưng bày nghệ thuật, đưa tác phẩm văn hóa đến gần công chúng hơn.

Tại tầng một, lối vào được tạo hình bằng những đường vòm cong, khiến người bước qua có cảm giác như đang lọt vào lòng một viên ngọc trai - sản vật gắn liền với cái tên "đảo Ngọc". Ngay phía sau là khu VIP Lounge dành cho hoạt động đón tiếp, ngoại giao, với sắc vàng champagne lấy cảm hứng từ ánh nắng chiều tà, tạo không khí ấm áp, trang trọng mà không gò bó.

Lên tầng hai, nơi bố trí các khu lounge và quầy bar cao cấp, sóng biển và hoàng hôn Phú Quốc tiếp tục hiện diện qua những đường cong trên vách ngăn, mảng tường, hệ thống ánh sáng. Giữa lớp kim loại ánh champagne và đá tự nhiên, người ta bắt gặp những điểm nhấn bất ngờ: tranh sơn mài, chi tiết chạm khắc tinh xảo gợi về khung cảnh làng quê Việt Nam.

Sơn mài vốn là chất liệu đặc trưng của mỹ thuật truyền thống Việt. Đặt vào một công trình phục vụ sự kiện quốc tế, nó vừa làm giàu trải nghiệm thị giác, vừa âm thầm kể lại chiều sâu của một nền nghệ thuật bản địa - một lớp ký ức gần gũi giữa những tiêu chuẩn thiết kế mang tính toàn cầu.

Trái tim của toàn bộ công trình là Khán phòng, dự kiến mang tên Hùng Vương - gợi nhắc các vị vua đã đặt nền móng đầu tiên cho dân tộc Việt, đưa biểu tượng dựng nước của cha ông vào chính không gian sẽ đón tiếp nguyên thủ, lãnh đạo và đại biểu quốc tế.

Khán phòng chọn màu đỏ Bordeaux làm chủ đạo, điểm xuyết đường viền vàng champagne. Hệ trần xếp lớp gợi hình mái ngói cong truyền thống, phảng phất dáng chiếc mũ của vua Hùng. Trên tường bao và cửa dành cho khách VIP, họa tiết vảy rồng cùng những nét vẽ lấy cảm hứng từ trống đồng thời Hùng Vương tiếp tục hoàn thiện một câu chuyện đã được kể từ ngoài vào trong. 

Đưa câu chuyện Việt Nam ra thế giới

Tại những sự kiện đa phương như APEC, nơi tổ chức hội nghị hay biểu diễn luôn là dịp để nước chủ nhà cho thế giới thấy mình là ai, và chọn kể câu chuyện dân tộc mình theo cách nào.

Với Nhà biểu diễn đa năng tại Phú Quốc, văn hóa Việt không được gắn thêm vào sau cùng như một lớp trang trí, mà đặt vào ngay từ những quyết định đầu tiên: hình dáng mái, hệ cột, hành lang thích ứng khí hậu, vật liệu, màu sắc, từng chi tiết nội thất - để giá trị truyền thống hiện diện tự nhiên trong một công trình đương đại, chứ không phải biểu tượng đặt lên bề mặt.

Khi một vị khách bước qua năm mươi cột trụ, đi giữa những đường cong gợi sóng biển, dừng lại trước một bức sơn mài, rồi tiến vào Khán phòng Hùng Vương, họ cũng đang lặng lẽ đi qua một phiên bản cô đọng của câu chuyện Việt Nam: sinh ra từ cùng một bọc trứng, lớn lên giữa núi và biển, bền bỉ như lũy tre trước bão giông, và luôn tìm đường trở về nguồn cội.

Đó cũng là điều nhà đầu tư muốn giữ lại lâu dài, sau khi ánh đèn APEC 2027 tắt: lưu giữ văn hóa trong kiến trúc, đưa lịch sử dân tộc vào đời sống đương đại, để câu chuyện "Con Rồng cháu Tiên" tiếp tục được kể bằng một ngôn ngữ vượt qua mọi biên giới.