“Bài kiểm tra tổng hợp” về năng lực đô thị và hạ tầng

APEC 2027 không đơn thuần là một sự kiện đối ngoại. Với Phú Quốc, đây được nhìn nhận như một bài kiểm tra tổng hợp về năng lực hạ tầng, tổ chức không gian đô thị, giao thông, an ninh và khả năng vận hành các hoạt động mang tầm quốc tế. Chính vì vậy, các dự án phục vụ APEC được triển khai theo hướng tái cấu trúc tổng thể, hình thành một hệ sinh thái hạ tầng đủ sức đáp ứng yêu cầu trước mắt và tạo nền tảng phát triển dài hạn.

Trong vòng chưa đầy 3 năm, đảo ngọc đồng thời triển khai mở rộng Cảng hàng không quốc tế, xây dựng Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC, hình thành Đại lộ APEC, nâng cấp tuyến ĐT.975 và đầu tư tuyến tàu điện nhẹ LRT. Các dự án này được thiết kế để liên kết chặt chẽ, tạo thành cấu trúc hạ tầng liền mạch phục vụ các hoạt động cấp cao.

Trụ cột đầu tiên của quá trình tái thiết là dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Với tổng diện tích 1.050 ha, sân bay được nâng cấp đạt tiêu chuẩn cấp 4E, đủ khả năng tiếp nhận các loại tàu bay thân rộng như Boeing 747, 787, hay Airbus A350. Công suất khai thác dự kiến đạt 20 triệu lượt khách/năm từ năm 2027 và mở rộng lên 50 triệu lượt khách/năm giai đoạn tiếp theo.

Điểm nhấn của dự án nằm ở tổ hợp nhà ga mới. Nhà ga hành khách T2 được thiết kế theo hình tượng phượng hoàng lửa, gửi gắm thông điệp tái sinh và vươn lên. Nhà ga VIP lấy cảm hứng từ đại bàng biển, phục vụ các chuyến bay chuyên cơ và đoàn nguyên thủ quốc gia. Cùng với đó là việc ứng dụng các công nghệ hàng không tiên tiến như mô hình vận hành tổng thể, sinh trắc học không chạm, hệ thống xử lý hành lý tự động, hướng tới chuẩn sân bay thông minh.

Trong bối cảnh APEC 2027 dự kiến đón lượng lớn đại biểu cấp cao, doanh nhân và báo chí quốc tế, sân bay Phú Quốc được xác định vừa là cửa ngõ giao thông, vừa là “không gian chào đón” đầu tiên, phản ánh hình ảnh và năng lực tổ chức của Việt Nam.

Nếu sân bay là cửa ngõ, Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC chính là trung tâm “quyền lực mềm” của toàn bộ hệ thống. Với tổng mức đầu tư 21.860 tỷ đồng, tổ hợp này gồm Trung tâm hội nghị và triển lãm, Nhà biểu diễn đa năng và Công viên APEC, được quy hoạch trên diện tích hơn 16 ha.

Không gian hội nghị và triển lãm sở hữu ballroom vượt nhịp 81 m không cột, diện tích hơn 11.000 m2, đủ khả năng tổ chức các sự kiện quy mô lên tới 10.000 người. Trung tâm báo chí quốc tế được thiết kế để phục vụ 3.000-4.000 phóng viên. Nhà biểu diễn đa năng với sức chứa hơn 4.000 chỗ ngồi được thiết kế theo triết lý “Trời tròn - Đất vuông”, kết hợp các biểu tượng văn hóa phương Đông như rồng và lũy tre làng. Sau APEC, không gian này được định hướng trở thành điểm tổ chức các show diễn, concert quốc tế, liên hoan phim và sự kiện văn hóa lớn, tạo dòng chảy hoạt động thường xuyên thay vì chỉ phục vụ một kỳ hội nghị.

Từ du lịch nghỉ dưỡng đến trung tâm sự kiện quốc tế

Một đô thị sự kiện chỉ có thể vận hành hiệu quả khi sở hữu các trục giao thông chiến lược. Đại lộ APEC, dài gần 3 km với mặt cắt ngang 68 m, được xác định là trục giao thông chính phục vụ hậu cần, di chuyển và an ninh cho Tuần lễ Cấp cao. Đây đồng thời là trục phát triển đô thị quan trọng, kết nối các khu chức năng và mở ra quỹ đất cho các dự án thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.

Song song với đó, tuyến đường tỉnh ĐT.975 dài 17,7 km, lộ giới 62 m, 10 làn xe, đóng vai trò kết nối trực tiếp từ sân bay tới Trung tâm hội nghị APEC. Tuyến đường này được quy hoạch đồng bộ với quỹ đất dành riêng cho tàu điện, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong tổ chức giao thông. Khi hoàn thành, ĐT.975 sẽ trở thành xương sống giao thông khu vực Nam đảo, thúc đẩy hình thành các đô thị du lịch hỗn hợp.

Điểm mới đáng chú ý là tuyến tàu điện nhẹ LRT với tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, kết nối sân bay Phú Quốc với Trung tâm hội nghị. Với công suất vận chuyển hơn 4.500 hành khách/giờ, LRT được kỳ vọng giảm áp lực giao thông đường bộ và đặt nền móng cho hệ thống giao thông công cộng chất lượng cao, thân thiện môi trường, lần đầu xuất hiện trên đảo.

Nhìn tổng thể, các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 đang tạo ra bước ngoặt cho Phú Quốc. Đảo ngọc được “lập trình lại” để đảm nhiệm vai trò mới là trung tâm tổ chức sự kiện, hội nghị, triển lãm và giao lưu quốc tế. Sự thay đổi này không diễn ra trong một sớm một chiều, nhưng APEC 2027 chính là cú hích mạnh mẽ nhất từ trước tới nay.

Khi các dự án hoàn thành và đi vào hoạt động, Phú Quốc sẽ sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ, đủ sức phục vụ các sự kiện cấp cao, đồng thời mở ra dư địa phát triển mới cho kinh tế, văn hóa và dịch vụ. Cuộc tái thiết hạ tầng quy mô lớn này, vì thế, vượt ra ngoài khuôn khổ một kỳ hội nghị, đặt nền móng cho vị thế lâu dài của Phú Quốc trên bản đồ các đô thị sự kiện quốc tế, nơi du lịch, đối ngoại và phát triển đô thị cùng hội tụ trong một cấu trúc hiện đại và bền vững.