Từ trụ cột năng lượng đến động lực tăng trưởng

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số không chỉ là một chỉ tiêu phát triển mà còn là yêu cầu chiến lược trong giai đoạn mới của Việt Nam. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng, nền kinh tế cần thêm những động lực đủ sức lan tỏa, trong đó các tập đoàn kinh tế nhà nước giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) câu chuyện không còn dừng lại ở khai thác dầu khí hay bảo đảm nguồn cung năng lượng, mà đã mở rộng sang vai trò kiến tạo tăng trưởng cho nền kinh tế.

Sau nhiều năm phát triển, Petrovietnam đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tương đối hoàn chỉnh, trải dài từ thăm dò khai thác dầu khí, công nghiệp khí, lọc hóa dầu, điện năng đến dịch vụ kỹ thuật và các lĩnh vực năng lượng mới. Quy mô hoạt động lớn cùng khả năng kết nối nhiều ngành nghề giúp mỗi bước phát triển của Tập đoàn tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt xa phạm vi của một doanh nghiệp đơn lẻ.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng cùng với tốc độ phát triển kinh tế, bảo đảm nguồn cung ổn định trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì đà tăng trưởng. Khi dư địa phát triển thủy điện không còn nhiều, nhiệt điện than chịu áp lực về môi trường, khí tự nhiên và LNG nổi lên như những nguồn năng lượng chuyển tiếp quan trọng. Đây cũng là lĩnh vực mà Petrovietnam đang sở hữu lợi thế về kinh nghiệm, hạ tầng và năng lực triển khai.

Ý nghĩa của các dự án trọng điểm như chuỗi Khí - Điện Lô B - Ô Môn hay hệ thống hạ tầng LNG không chỉ nằm ở việc bổ sung nguồn điện và nguồn khí cho nền kinh tế. Những dự án này còn tạo ra nhu cầu đầu tư lớn, thúc đẩy các ngành cơ khí, xây lắp, vận tải, tài chính và dịch vụ kỹ thuật phát triển, từ đó hình thành chuỗi giá trị mới và tạo thêm việc làm cho nền kinh tế. Mỗi dự án năng lượng quy mô lớn được triển khai đúng tiến độ đều có thể trở thành một “công trường tăng trưởng”, kéo theo sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp trong nước.

Mở rộng không gian phát triển trong kỷ nguyên năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh bởi địa chính trị, cạnh tranh chiến lược và quá trình chuyển đổi xanh, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng mang ý nghĩa sống còn. Đây không chỉ là câu chuyện đáp ứng đủ điện hay đủ nhiên liệu cho sản xuất mà còn là nền tảng để duy trì sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Ở góc độ đó, Petrovietnam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi mở rộng sang LNG, điện khí, hydrogen, năng lượng tái tạo và các lĩnh vực năng lượng mới. Những định hướng được mở ra từ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước cùng việc chuyển đổi thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam không chỉ tạo thêm dư địa phát triển cho doanh nghiệp mà còn mở rộng không gian tăng trưởng cho cả nền kinh tế. Các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh, thu hồi và lưu trữ carbon hay chuỗi giá trị năng lượng biển được kỳ vọng sẽ trở thành những động lực tăng trưởng mới trong dài hạn.

Theo TS. Võ Trí Thành, trong giai đoạn 2026 - 2030, Petrovietnam cần được nhìn nhận như một “lực lượng đồng hành kiến quốc”, không chỉ phát triển sản xuất kinh doanh mà còn chủ động tham gia hoàn thiện thể chế, chính sách cho ngành năng lượng và công nghiệp nền tảng. Kinh nghiệm quản trị cùng năng lực triển khai các dự án quy mô lớn có thể giúp Petrovietnam đóng vai trò dẫn dắt trong tiến trình số hóa và xanh hóa nền kinh tế.

TS. Lê Xuân Nghĩa cũng cho rằng, với quy mô doanh thu tương đương khoảng 9-10% GDP, tốc độ tăng trưởng của Petrovietnam có ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế. Trong hành trình đó, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng làm chủ công nghệ sẽ là yếu tố quyết định giúp Tập đoàn tạo ra những bước phát triển đột phá.

Tuy nhiên, để Petrovietnam phát huy hết vai trò của mình, điều quan trọng không chỉ nằm ở nguồn lực nội tại mà còn ở môi trường thể chế. Đặc thù của ngành năng lượng là chu kỳ đầu tư dài, quy mô vốn lớn và yêu cầu quyết định nhanh. Nếu các điểm nghẽn về thủ tục, cơ chế đầu tư và tài chính tiếp tục kéo dài, nhiều cơ hội phát triển có thể bị bỏ lỡ. Ngược lại, khi được trao không gian đủ rộng để chủ động hành động, Petrovietnam hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế trong thập niên tới.

Trong bức tranh tăng trưởng mới của Việt Nam, Petrovietnam không chỉ là một doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn. Tập đoàn đang đứng trước cơ hội trở thành trung tâm của hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng hiện đại, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa dẫn dắt chuyển đổi xanh, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển cho nhiều ngành kinh tế khác. Khai thác hiệu quả tiềm năng ấy cũng chính là mở thêm một cánh cửa tăng trưởng cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.