Trình bày tham luận với chủ đề Phát triển tuyến vận tải ven biển kết nối Miền Trung - Tây Nguyên và phát triển Hành lang Kinh tế Đông - Tây tại Diễn đàn “Tìm cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung - Tây Nguyên” diễn ra chiều ngày 7/11/2026, ông Lê Quang Trung, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đề xuất hình thành loại vận tải ven biển.

Ông Trung cho rằng, bên cạnh phát triển hãng tàu có trọng tải lớn để kết nối vượt đại dương đội dung thì cần hình thành loại vận tải ven biển từ 300-600 TEU để kết nối khu vực nội khối, kết nối trong khu vực ASEAN, kết nối ASEAN với thị trường với Trung Quốc

Lý do vì logistics là kết nối liên quan tổng chi phí, giảm thời gian trung chuyển cũng như kết nối thẳng đến các thị trường; đồng thời logistics đang hướng đến số hóa giấy tờ, thông minh hơn, xanh hơn thì sử dụng vận chuyển ven biển là giải pháp phù hợp.

Vận tải ven biển lại đang có những động lực, cơ hội khi nhu cầu xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng mạnh dẫn tới nhu cầu về xuất khẩu tăng. Trong đó, yêu cầu giảm chi phí trung chuyển, chi phí trung gian đặt ra cấp thiết.

Bên cạnh đó, tại Trung Quốc, hiện nay cũng hướng đến vận tải thủy nội địa, nhất là kênh đào Bình Lục tạo ra cửa ngõ hướng về phía Nam để hàng hóa đi từ khu vực Quảng Châu, Trung Khánh.

Từ các yếu tố này, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cho rằng, vận tải ven biển đáp ứng nhiều điều kiện khai thác, phù hợp với quy mô hàng hóa, phù hợp với điều kiện cụ thể Việt Nam.

Hệ thống vận tải ven biển sẽ giúp kết nối với hệ thống cảng biển ven biển, với thị trường Trung Quốc. Đặc biệt đó là Việt Nam sẽ trở thành khu vực kết nối với các nước ASEAN.

“Chúng ta sẽ có những cái ở giai đoạn thí điểm, bản thân Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cũng sẽ là một trong những cái đơn vị tiên phong để sử dụng các gam tàu nhỏ và và sau khi hoàn thiện hoàn tiền kỹ thuật thì chúng ta sẽ đưa ra được những cái chuỗi logistics tích hợp xuyên biên giới, áp dụng nền tảng số và đặc biệt là vấn đề của chuyển đổi xanh”, ông Trung gợi mở.

Ông Trung đề xuất thống nhất tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuât đối với đội tàu container có sức chở từ 300 – 600 TEU, bảo đảm đủ điều kiện khai thác các tuyến vận tải thủy nội địa kết hợp vận tải quốc tế.

Thứ hai là đơn giản hóa và tạo thuận lợi cho thủ tục quản lý nhà nước, đặc biệt trong công tác kiểm dịch, hải quan và kiểm soát biên phòng đối với phương tiện, hàng hóa xuất nhập khẩu.

Tiếp đến là linh hoạt điều kiện khai thác. Theo đó, cần rà soát, điều chỉnh các quy định về điều kiện, phương hướng linh hoạt hơn đối với hoạt động khai thác luồng tuyến, khung thời gian hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hàng hải.

“Để tạo ra chuỗi thực sự vận hành hiệu quả cần sự đồng hành từ chủ hàng, từ chính quyền, từ các nhà khai thác cảng đến các nhà logistics trong một hệ thống tích hợp”, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam đề xuất.

Trong khi đó từ câu chuyện chi phí của doanh nghiệp, ông Lê Thanh Sơn, Giám đốc Khối Kinh doanh Tổng công ty Simexco Đắk Lắk nêu thực trạng là hiện nay các phương tiện vận chuyển hàng hóa nông sản đi các cảng tỉnh miền Trung khi quay về thì “các phương tiện thường xuyên có tình trạng không có hàng hóa ở chiều ngược lại”.

Điều này dẫn đến doanh nghiệp phải tính toán giá cả chi phí quay đầu và chiều đi dẫn đến cước vận tải thường xuyên cao hơn tuyến hàng ổn định.

“Điều này cho thấy bài toán logistics ở miền Trung và Tây Nguyên không chỉ nằm trong khoản cách địa lý, hạ tầng giao thông mà còn nằm trong khâu khả năng tổ chức và kết cấu nguồn hàng hai chiều” Giám đốc Khối Kinh doanh Tổng công ty Simexco Đắk Lắk nhận định.

Từ thực trạng này, ông Lê Thanh Sơn cho rằng, nếu hình thành hệ thống điều phối chuyên dung kết nối doanh nghiệp sản xuất, thương mại, logistics để tận dụng hành hóa chiều về thì có giảm đáng kể chi phí vận chuyển, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện và giảm giá thành nông sản xuất khẩu.

Ngoài ra, Giám đốc Khối Kinh doanh Tổng công ty Simexco Đắk Lắk cũng chia sẻ việc Tây Nguyên chưa có trung tâm logistics đủ lớn tích hợp các chức năng kho bãi, sơ chế, đóng gói, kiểm định, thông quan…ở một đầu mối.

Các doanh nghiệp logistics hoạt động trong vùng còn nhỏ lẻ, phân tán, thiếu khả năng cung cấp dịch vụ trọn gói từ vùng nguyên liệu đến cảng xuất khẩu, hàng hóa phải qua nhiều khâu trung gian, nhiều đầu mối cung cấp dịch vụ làm phát sinh thêm chi phí, kéo dài thời gian xử lý…