Luật Quy hoạch đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 tại Kỳ họp thứ 10 với nhiều nội dung mới, trong đó giao Chính phủ quy định chi tiết 25 nội dung.

Thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch.

Về cơ sở chính trị, ông Lê Văn Thuỵ - Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Tài chính) cho biết, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện hệ thống thể chế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong công tác quy hoạch.

Các định hướng này đã được nêu tại Kết luận số 121-KL/TW ngày 24/1/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật và Kết luận số 183-KL/TW ngày 1/8/2025 của Bộ Chính trị về triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Các văn bản này đều nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Về cơ sở pháp lý, trên cơ sở các chủ trương của Trung ương và Bộ Chính trị, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Luật Quy hoạch tại Kỳ họp thứ 10. Đồng thời, tại Quyết định số 2835/QĐ-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục và phân công cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết thi hành các luật, nghị quyết của Quốc hội khóa XV, Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng và trình Chính phủ Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch theo trình tự, thủ tục rút gọn, bảo đảm có hiệu lực cùng thời điểm với Luật từ ngày 1/3/2026.

Về thực tiễn triển khai, trước đó hệ thống pháp luật về quy hoạch đã có Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 và các nghị định hướng dẫn như Nghị định số 37/2019/NĐ-CP, Nghị định số 58/2023/NĐ-CP và Nghị định số 22/2025/NĐ-CP.

Tuy nhiên, sau khi Quốc hội ban hành Luật Quy hoạch năm 2025, việc xây dựng một nghị định mới để thay thế các nghị định trước đây là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo ông Lê Văn Thuỵ, nghị định mới được xây dựng trên tinh thần kế thừa những điểm đổi mới của Luật Quy hoạch năm 2025, đặc biệt là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về quy hoạch, tôn trọng thực tiễn và khắc phục tư duy cục bộ trong công tác quy hoạch.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Nghị định là quy định cụ thể việc sử dụng quy hoạch để đánh giá sự phù hợp của dự án trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư. Quy định này giúp cơ quan có thẩm quyền xác định rõ căn cứ quy hoạch khi xem xét các dự án đầu tư.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng đưa ra cơ chế xử lý khi các quy hoạch có sự mâu thuẫn, qua đó hạn chế tình trạng dự án đang triển khai phải tạm dừng để chờ xác định quy hoạch nào được áp dụng hoặc phải điều chỉnh quy hoạch.

Ông Lê Văn Thuỵ cho biết dự thảo Nghị định đã được Bộ Tài chính trình Chính phủ và tiếp thu ý kiến của các thành viên Chính phủ để hoàn thiện. Sau khi được ký ban hành, Nghị định sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký.

Cơ quan soạn thảo kỳ vọng khi Nghị định có hiệu lực, hệ thống pháp luật về quy hoạch sẽ được áp dụng thống nhất, góp phần bảo đảm việc lập mới và điều chỉnh quy hoạch được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Đồng thời, các vướng mắc trong việc xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch cũng như đánh giá sự phù hợp của dự án với quy hoạch khi quyết định chủ trương đầu tư sẽ được tháo gỡ.

Ngoài ra, Nghị định cũng làm rõ cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của người đứng đầu trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch, qua đó nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.