“Mây chạm núi, văn hóa chạm lòng người” bước ra thị trường

Chiều 11/4, trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM 2026, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị xúc tiến du lịch với chủ đề “Lai Châu - Kỳ vĩ ngàn mây, đong đầy bản sắc”. Sự kiện quy tụ đông đảo đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội du lịch cùng nhiều doanh nghiệp lữ hành, nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Không đơn thuần là một hoạt động quảng bá, hội nghị được nhìn nhận như bước đi thể hiện sự thay đổi tư duy phát triển của địa phương. Lần đầu tiên, Lai Châu chủ động “đặt mình trước thị trường”, lắng nghe góp ý, nhận diện điểm nghẽn và định hình lại chiến lược phát triển du lịch theo hướng bài bản, dài hạn.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đình Hùng, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lai Châu nhấn mạnh: “Hội nghị là dịp để Lai Châu giới thiệu, quảng bá những tiềm năng, thế mạnh, hình ảnh thiên nhiên, văn hóa và con người đặc sắc của tỉnh tới các đại biểu, các doanh nghiệp và du khách trong nước, quốc tế. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tăng cường kết nối, hợp tác, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư phát triển du lịch trong thời gian tới”.

Theo ông Nguyễn Đình Hùng, Lai Châu đang sở hữu nền tảng tài nguyên du lịch đặc sắc với cảnh quan hùng vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng. Những địa danh như đèo Ô Quy Hồ, Pu Si Lung, Pu Ta Leng, Bạch Mộc Lương Tử hay những cánh rừng nguyên sinh, rừng hoa đỗ quyên đã trở thành biểu tượng của vùng đất nơi “mây chạm núi, văn hóa chạm lòng người”.

Bên cạnh đó, hệ thống sản phẩm du lịch cũng từng bước hình thành với những điểm đến nổi bật như Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây, Cổng trời Ô Quy Hồ, quần thể hang động Pusamcap, trải nghiệm dù lượn tại bản Sì Thâu Chải hay các mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu như Sin Suối Hồ đạt chuẩn ASEAN, Lao Chải 1 tại xã Khun Há.

Những năm gần đây, du lịch Lai Châu ghi nhận tín hiệu tích cực. Giai đoạn 2021–2025, địa phương đón trên 5 triệu lượt khách, tổng doanh thu đạt hơn 3.800 tỷ đồng. Hạ tầng du lịch từng bước được cải thiện với hơn 138 cơ sở lưu trú, 1.255 phòng, 4 khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, khoảng 150 nhà hàng phục vụ khách. Hạ tầng viễn thông, Internet, 4G, cáp quang được phủ rộng, tạo nền tảng cho phát triển du lịch.

Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng là bài toán về chất lượng và giá trị, khi du lịch Lai Châu vẫn chưa khai thác hết tiềm năng vốn có. 

Từ tiềm năng đến giá trị: Bài toán cần lời giải

Chia sẻ tại hội nghị, ông Trần Quang Kháng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu cho biết địa phương sở hữu nhiều lợi thế nổi bật, đặc biệt là hệ giá trị văn hóa của 20 dân tộc, trong đó có 13 dân tộc cư trú thành cộng đồng riêng biệt.

“Lai Châu định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, đi vào chiều sâu, khai thác có chọn lọc các lợi thế sẵn có. Các dự án đầu tư được khuyến khích phát triển hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng cảnh quan và hệ sinh thái”, ông Trần Quang Kháng nhấn mạnh.

Theo ông, với du lịch cộng đồng, người dân được xác định là trung tâm, vừa là chủ thể tham gia, vừa là đối tượng thụ hưởng. Các bản du lịch được quy hoạch theo hướng giữ nguyên vùng lõi, bảo tồn trọn vẹn bản sắc, phát triển homestay do chính người dân vận hành, hạn chế tối đa các yếu tố làm biến dạng không gian văn hóa.

Dù vậy, đại diện ngành du lịch Lai Châu cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn hiện hữu, đặc biệt trong việc thu hút khách và kéo dài thời gian lưu trú.

“Với khát vọng vươn lên, người dân địa phương đang từng bước thay đổi tư duy, chủ động quảng bá những giá trị riêng có của mình đến với du khách trong nước và quốc tế”, ông Trần Quang Kháng chia sẻ.

Ở góc độ quản lý cấp quốc gia, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đưa ra nhiều nhận định đáng chú ý. Theo bà, Lai Châu có lợi thế rõ rệt để phát triển du lịch khám phá, trekking và trải nghiệm thiên nhiên nhờ địa hình đặc thù.

Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra những điểm nghẽn mang tính cấu trúc. “Lai Châu vẫn còn hạn chế về hạ tầng giao thông, thiếu sản phẩm du lịch chất lượng cao và chưa hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp dẫn dắt”, bà Nguyễn Thị Hoa Mai nhận định.

Không dừng ở việc chỉ ra hạn chế, bà đưa ra loạt khuyến nghị cụ thể. Trong đó, việc phát triển các phiên chợ vùng cao thành sản phẩm du lịch đặc trưng, quy hoạch kiến trúc bản làng để tránh bê tông hóa tự phát, nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua đào tạo trực tiếp cho người dân được xem là những giải pháp cấp thiết.

Bà nhấn mạnh: “Chất lượng dịch vụ cần được nâng cao thông qua việc ‘cầm tay chỉ việc’ cho người dân bản địa, từ cách nấu ăn phù hợp với khẩu vị khách quốc tế đến việc quản lý homestay chuyên nghiệp hơn”.

Một vấn đề quan trọng khác được bà Nguyễn Thị Hoa Mai đề cập là định vị thị trường. “Lai Châu cần sớm xác định rõ phân khúc khách hàng mục tiêu, từ khách nội địa đến quốc tế, từ khách đại trà đến khách cao cấp để xây dựng sản phẩm và chiến lược phù hợp”.

Đáng chú ý, bà đưa ra một nhận định mang tính định hướng: “Làm du lịch không chỉ bán sản phẩm mà bán trải nghiệm”. Với Lai Châu, trải nghiệm đó không nằm ở các công trình nhân tạo mà chính là thiên nhiên nguyên bản, văn hóa sống động của cộng đồng các dân tộc.

Cam kết đồng hành và mở rộng liên kết

Một trong những điểm nhấn quan trọng tại hội nghị là lễ ký kết hợp tác giữa Hiệp hội Du lịch tỉnh Lai Châu và Hiệp hội Du lịch thành phố Hà Nội, mở ra cơ hội tăng cường liên kết, xúc tiến quảng bá và phát triển thị trường.

Câu chuyện liên kết được nhìn nhận không dừng ở việc kết nối tuyến điểm mà hướng tới xây dựng hành trình trải nghiệm có chiều sâu, có cấu trúc và có bản sắc xuyên suốt.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến, việc Lai Châu chủ động mở rộng hợp tác được xem là bước đi cần thiết để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch vùng và quốc gia.

Thông điệp từ chính quyền địa phương cũng được truyền đi rõ ràng thông qua phương châm “Doanh nghiệp phát tài - Lai Châu phát triển”. Đây là cách tiếp cận thể hiện sự thay đổi, khi doanh nghiệp được nhìn nhận là đối tác đồng hành trong quá trình kiến tạo sản phẩm và thị trường.

Ông Nguyễn Đình Hùng khẳng định: “Tỉnh cam kết sẽ luôn sát cánh, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về cơ chế, chính sách để các nhà đầu tư và đơn vị lữ hành an tâm khai thác, xây dựng sản phẩm”.

Theo định hướng trong thời gian tới, Lai Châu sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông kết nối và hạ tầng du lịch trọng điểm, đồng thời dành quỹ đất để thu hút các dự án lớn.

Điểm đáng chú ý là tư duy phát triển được đặt trên nền tảng bền vững, trong đó việc bảo tồn cảnh quan tự nhiên và bản sắc văn hóa được xem là yếu tố cốt lõi.

Thực tế cho thấy, với một điểm đến còn giữ được nhiều giá trị nguyên bản như Lai Châu, việc giữ gìn hệ sinh thái và hạn chế tác động tiêu cực từ phát triển nóng sẽ quyết định khả năng cạnh tranh lâu dài.

Hội nghị xúc tiến du lịch Lai Châu tại 2026 vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện quảng bá. Đó là dấu mốc cho thấy một địa phương miền núi đang chủ động thay đổi cách tiếp cận, từ việc giới thiệu vẻ đẹp sang việc kiến tạo giá trị.

Trong bối cảnh du lịch Việt Nam chuyển sang giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng và trải nghiệm, cách làm này mở ra kỳ vọng để Lai Châu từng bước khẳng định vị thế là điểm đến an toàn, thân thiện và giàu bản sắc trên bản đồ du lịch quốc gia.