Chiều ngày 4/8, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, tại Hà Nội, đã diễn ra phiên họp về Cơ quan đại diện với chủ đề “Tăng cường lãnh đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài”.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương dự phiên họp và có bài tham luận với chủ đề “Tăng cường lãnh đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài”.

Đầu mối thông tin chiến lược

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, những kết quả về hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài, hợp tác tài chính và phát triển thị trường có sự đóng góp quan trọng của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. 

Đây không chỉ là cầu nối đối ngoại mà còn là lực lượng tiên phong của ngoại giao kinh tế, cung cấp thông tin chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

“Bộ Tài chính luôn coi việc tăng cường phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài là một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, huy động các nguồn lực quốc tế và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh mới”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Ngoại giao trên ba phương diện chính: Hoàn thiện thể chế, bảo đảm nguồn lực và nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư, hợp tác kinh tế quốc tế.

Về thể chế, hai Bộ phối hợp xây dựng, hoàn thiện nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động của các cơ quan đại diện. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài và Nghị định số 129/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 đã góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng tính chủ động trong thực hiện nhiệm vụ và bảo đảm tốt hơn chế độ, chính sách cho cán bộ.

Bộ Tài chính cũng ưu tiên bảo đảm nguồn lực tài chính cho hoạt động đối ngoại. Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, những năm gần đây, ngân sách dành cho Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện được bố trí theo hướng năm sau cao hơn năm trước, phục vụ các nhiệm vụ đối ngoại, bảo hộ công dân, xúc tiến đầu tư, thương mại và quảng bá hình ảnh quốc gia.

Hiện Bộ Tài chính đã bố trí công chức chuyên trách xúc tiến đầu tư tại một số cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hoạt động dưới sự lãnh đạo thống nhất của Trưởng cơ quan đại diện và phối hợp với các bộ phận liên quan tại địa bàn.

Trong bối cảnh công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tài chính bền vững phát triển mạnh, các cơ quan đại diện còn đóng vai trò “đầu mối thông tin chiến lược”, nhận diện xu hướng, kết nối đối tác tiềm năng, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương xây dựng chính sách và tham gia các chuỗi giá trị mới.

Theo Bộ Tài chính, hiệu quả ngoại giao kinh tế vì vậy phụ thuộc vào sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, các bộ, ngành, địa phương và hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, qua đó huy động nguồn lực bên ngoài và phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Chặt chẽ, thực chất và hiệu quả hơn

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, cạnh tranh thu hút đầu tư, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và nguồn lực tài chính quốc tế ngày càng gay gắt, đòi hỏi phối hợp giữa Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao phải được nâng lên tầm cao mới, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất 3 định hướng phối hợp trọng tâm.

Thứ nhất, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và chia sẻ thông tin. Bộ Tài chính mong muốn Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tăng cường cập nhật xu hướng về tài chính, thuế, hải quan, tài chính xanh, trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo và chiến lược của các tập đoàn đa quốc gia, qua đó hỗ trợ hoạch định chính sách và đón bắt cơ hội đầu tư.

Thứ hai, đổi mới xúc tiến đầu tư theo hướng có trọng tâm, lấy chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng làm mục tiêu. Việt Nam cần ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược, tài chính xanh, kinh tế số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để thực hiện, các cơ quan cần phối hợp xác định thị trường trọng điểm, nhà đầu tư chiến lược và mô hình hợp tác phù hợp.

Thứ ba, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, thực chất hơn giữa Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; duy trì trao đổi thông tin thường xuyên, phối hợp xúc tiến đầu tư, hợp tác tài chính, kết nối doanh nghiệp và đối thoại với nhà đầu tư chiến lược. Các cơ quan đại diện cần phát huy vai trò tham mưu, nhận diện sớm cơ hội và thách thức từ môi trường kinh tế quốc tế.

Bộ Tài chính cũng đề nghị tăng cường phối hợp trong hoàn thiện cơ chế, chính sách về hoạt động đối ngoại và quản lý tài chính đối ngoại, đáp ứng yêu cầu hội nhập và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương tin tưởng sự phối hợp chặt chẽ giữa hai Bộ và các cơ quan đại diện sẽ góp phần phát huy hiệu quả ngoại giao kinh tế, mở rộng hợp tác, tranh thủ nguồn lực tài chính, đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển đất nước.