Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hà Nội đã hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 74 bị can trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức đầu tư chứng khoán, ngoại hối quốc tế “ảo”. Dư luận bàng hoàng trước thủ đoạn tinh vi của nhóm đối tượng cầm đầu, từ việc xây dựng phương thức, hệ thống website đến phát triển mạng lưới chân rết khắp nơi để thực hiện hành vi lừa đảo quy mô lớn.

Các đối tượng cầm đầu gồm: Phó Đức Nam (TikToker Mr Pips, sinh năm 1994, ở TP. HCM) bị đề nghị truy tố về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”; Lê Khắc Ngọ (TikToker Mr Hunter, sinh năm 1990, ở Hưng Yên) cùng vợ là Ngô Thị Thêu (sinh năm 1995, ở Hải Phòng) bị đề nghị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Ngoài ra, 72 bị can khác bị truy tố về một trong các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền” hoặc “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Xây dựng “đế chế” lừa đảo xuyên quốc gia

Quá trình điều tra xác định, dù không được cấp giấy phép, nhưng các đối tượng vẫn tổ chức, điều hành hệ thống nhân viên hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo, tư vấn chứng khoán, tài chính; đồng thời tạo lập các website liên kết với các ứng dụng MT4, MT5 để vận hành các sàn giao dịch chứng khoán, forex nhằm lôi kéo khách hàng tham gia đầu tư rồi chiếm đoạt tài sản.

Năm 2018, Phó Đức Nam quen Isik Uran (sinh năm 1984, quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ). Hai bên bàn bạc, thống nhất việc Uran tạo lập, quản lý, điều hành các trang web kết nối với các ứng dụng MT4, MT5 để sử dụng cho giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế.

Các trang web này được đặt tên bằng tiếng Anh, tương tự các sàn giao dịch quốc tế nhằm tạo sự tin tưởng. Tuy nhiên, thực tế đây là các hệ thống được lập trình sẵn, không có tính năng đối ứng ra thị trường thế giới; nhà đầu tư thực chất chỉ “chơi với chủ sàn” (admin), toàn bộ kết quả thắng thua đều nằm dưới sự kiểm soát của các đối tượng.

Trong quá trình hoạt động, Uran trực tiếp hướng dẫn Phó Đức Nam cách thức xây dựng, tổ chức mô hình vận hành tại Việt Nam. Sau đó, Nam cùng Đặng Hoàng Liên Anh (sinh năm 1996, ở TP. HCM) xuất cảnh sang Thổ Nhĩ Kỳ để gặp Uran, tham quan, học hỏi mô hình hoạt động của các văn phòng kinh doanh chứng khoán quốc tế, forex rồi mang về triển khai tại Việt Nam.

Để triển khai hệ thống, Nam thuê văn phòng, tuyển dụng nhân sự, trực tiếp điều hành hoạt động và giao cho Liên Anh phụ trách bộ phận marketing. Đến năm 2019, Nam tiếp tục bàn bạc với Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức để mở rộng hệ thống sàn giao dịch trên phạm vi toàn quốc, núp bóng dưới danh nghĩa các công ty, trang mạng hoạt động trong lĩnh vực telemarketing, telesales, tư vấn môi giới chứng khoán, forex.

Cơ quan điều tra xác định, Phó Đức Nam cùng Isik Uran tạo lập 36 website, đồng thời chỉ đạo mở hàng loạt công ty “ma”, sử dụng danh nghĩa các doanh nghiệp này để tuyển dụng nhân sự, ký kết hợp đồng thuê đầu số điện thoại phục vụ ứng dụng Zoiper và mở 69 tài khoản ngân hàng, tài khoản trung gian thanh toán để nhận tiền của bị hại.

Bên cạnh đó, để che giấu hành vi phạm tội, các đối tượng còn thành lập hệ thống 85 pháp nhân, gồm: 4 công ty dùng để tuyển dụng nhân sự quy mô lớn; 2 công ty chuyên ký hợp đồng thuê máy chủ, đầu số điện thoại và dịch vụ Zoiper; 57 công ty dùng để mở tài khoản ngân hàng tiếp nhận tiền; và 28 công ty trung gian thanh toán làm cầu nối nhận tiền.

Hệ thống được tổ chức thành nhiều bộ phận chuyên trách với chức năng rõ ràng: bộ phận kỹ thuật do Uran quản lý từ Thổ Nhĩ Kỳ, vận hành các website như GKFX, CHMarkets, Londonex, ZenoMarkets và tích hợp trên nền tảng MT4, MT5; bộ phận marketing do Đặng Hoàng Liên Anh phụ trách, thực hiện quảng cáo trên Facebook để thu thập dữ liệu khách hàng; bộ phận kế toán do Vương Phương Anh và Uran quản lý, phụ trách mở tài khoản và chi trả lương, thưởng; bộ phận kinh doanh do Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức trực tiếp điều hành.

Mạng lưới văn phòng được mở rộng tại nhiều thành phố lớn. Cụ thể, tại Hà Nội, Lê Khắc Ngọ phát triển tới 21 văn phòng đặt tại các tòa nhà như MD Complex Tower, Succed Building, Hancorp Plaza, Gold Tower; tại TP. HCM, Bùi Trung Đức quản lý 12 văn phòng tại Metro Tower, Venice 2 & 3, Rubicon Building. Mỗi văn phòng đều có cơ cấu quản lý chặt chẽ từ quản lý vùng, quản lý văn phòng, trưởng phòng, trưởng nhóm đến nhân viên sales.

Để đảm bảo an ninh, các đối tượng còn lập bộ phận an ninh - pháp chế nhằm giám sát hoạt động, phát hiện người lạ và ngăn chặn việc rò rỉ thông tin. Các văn phòng không treo biển hiệu, nhân viên không tiếp khách trực tiếp, toàn bộ hoạt động được thực hiện qua các ứng dụng bảo mật như Zalo, Zoiper, Telegram.

Kết quả điều tra xác định, Phó Đức Nam giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, chịu trách nhiệm đối với toàn bộ 738 vụ lừa đảo với tổng số tiền 1.301 tỷ đồng; Lê Khắc Ngọ, với vai trò giúp sức, đã quản lý 20 văn phòng, chịu trách nhiệm đối với 180 vụ, chiếm đoạt 216 tỷ đồng.

Kịch bản “thao túng tâm lý” nhà đầu tư

Quy trình lừa đảo được xây dựng như một “kịch bản nhiều lớp”, vận hành chặt chẽ từ khâu tiếp cận, tạo niềm tin đến giai đoạn chiếm đoạt tài sản. Ban đầu, bộ phận marketing triển khai quảng cáo trên Facebook với các nội dung đánh trúng tâm lý như “đầu tư lợi nhuận cao”, “kiếm tiền tại nhà”, “chuyên gia quốc tế hỗ trợ 1-1”… để thu thập dữ liệu khách hàng. Những người để lại thông tin sẽ được phân loại, đánh giá mức độ “tiềm năng” và chuyển cho bộ phận kinh doanh. Tiếp nhận dữ liệu, các nhân viên sales, dù không có kiến thức về tài chính, chứng khoán, sẽ được đào tạo theo kịch bản có sẵn và đóng vai “chuyên gia tư vấn đầu tư quốc tế”. Nội dung trao đổi được chuẩn hóa từ cách tiếp cận, tạo thiện cảm đến dẫn dắt câu chuyện đầu tư.

Các đối tượng sử dụng đầu số điện thoại ảo thông qua ứng dụng Zoiper để liên tục gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo với khách hàng. Sau đó, họ mời khách tham gia các nhóm như “Đầu tư thông minh 5.0 VICTOR”, “Chiến lược đầu tư 4.0” - thực chất là các “phòng diễn” được dàn dựng. Trong các nhóm này, hàng loạt tài khoản ảo đóng vai nhà đầu tư thành công, liên tục đăng tải hình ảnh lãi lớn, chụp màn hình giao dịch, biên lai chuyển tiền, video “rút tiền thành công” để “seeding”, tạo hiệu ứng đám đông và củng cố niềm tin.

Sau khi “bủa vây” tâm lý, các đối tượng bắt đầu dẫn dắt nạn nhân tham gia giao dịch. Ở giai đoạn đầu, khách được hướng dẫn nạp tiền nhỏ và được “cho thắng”, thậm chí rút tiền nhanh chóng để tạo cảm giác sàn uy tín. Khi niềm tin được củng cố, các “chuyên gia” thúc đẩy nạn nhân tăng vốn bằng các “cơ hội đầu tư”, “tin nội bộ”. Ngay khi nạn nhân nạp tiền lớn, kịch bản “đánh sập tài khoản” được triển khai: đưa lệnh sai, tư vấn sai hoặc can thiệp kỹ thuật khiến tài khoản thua lỗ, “cháy tài khoản”. Sau đó, các đối tượng tiếp tục thao túng tâm lý bằng cách trấn an, yêu cầu nạp thêm tiền để “gỡ lỗ”, đồng thời đặt ra các khoản phí không có thật như phí rút tiền, phí đẩy lệnh, thuế… Nạn nhân bị cuốn vào vòng xoáy nạp tiền liên tục cho đến khi cạn kiệt tài chính; nếu không còn khả năng nạp, tài khoản sẽ bị khóa hoặc bị cắt liên lạc. Toàn bộ hệ thống vận hành như “cỗ máy in tiền”, trong đó mỗi nhân viên được hưởng 1 - 4% số tiền khách hàng nạp, tạo động lực lôi kéo và giữ chân nạn nhân.

“Kịch bản” tẩu tán tài sản

Để duy trì hình ảnh uy tín, các đối tượng xây dựng “vỏ bọc” chuyên nghiệp với các tài khoản mang tên nước ngoài như “David Pham”, “Victor Tran”, “Mason”, “Andy”… trên Zalo, Telegram.

Chúng sử dụng phần mềm chỉnh sửa ảnh để tạo biên lai giả, thông báo lợi nhuận “khủng”, đồng thời tổ chức các buổi hội thảo trực tuyến qua Zoom để tăng độ tin cậy.

Hệ thống văn phòng được đặt tại các vị trí đắc địa, chi phí cao; tiền chiếm đoạt được dùng để chi trả lương, thưởng lớn, trong đó nhân viên chăm sóc khách hàng được hưởng tới 4 - 5% doanh số của các nhà đầu tư nạp tiền. Sau khi chiếm đoạt được số tiền lớn từ các nhà đầu tư, nhóm này cũng có những hoạt động tẩu tán và che giấu tài sản hết sức tinh vi, phức tạp. Theo đó, tiền không bao giờ nằm yên một chỗ mà được luân chuyển ngay lập tức qua mạng lưới 69 tài khoản ngân hàng của các công ty “ma”.

Từ các tài khoản trung gian ban đầu, tiền được chuyển tiếp qua nhiều tầng tài khoản khác nhau (gọi là F1, F2) nhằm xóa dấu vết dòng tiền phạm tội. Tiếp đó, một lượng lớn tiền được chuyển vào tài khoản cá nhân của các đối tượng hoặc người thân để mua sắm tài sản, trong khi một phần khác được chuyển ra nước ngoài thông qua bộ phận kế toán do Uran quản lý.

Khi phát hiện có sự can thiệp của cơ quan điều tra, nhóm này lập tức thực hiện các biện pháp tiêu hủy chứng cứ và tẩu tán tài sản còn lại. Các máy tính tại văn phòng đều được cài đặt ứng dụng điều khiển từ xa để bộ phận kỹ thuật có thể xóa sạch dữ liệu ngay khi cần thiết.

Thêm vào đó, các ứng dụng liên lạc cũng được cài chế độ tự xóa; nhân viên được yêu cầu nghỉ việc và tuyệt đối không cung cấp thông tin về công ty cho bất kỳ ai.