Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), Bộ Du lịch và Môi trường Cộng hòa Maldives và Huawei đã ra mắt sáng kiến mới để hiện đại hóa hoạt động quản lý Khu bảo tồn Biển Nam Ari (SAMPA). Bằng cách triển khai công nghệ giám sát thực địa cơ bản và các công cụ liên lạc thời gian thực, dự án Tech4Nature nhằm mục đích bảo vệ quần thể cá mập voi mang tính biểu tượng đồng thời cân bằng áp lực kinh tế xã hội của một điểm đến du lịch đẳng cấp thế giới.
Là khu bảo tồn biển lớn nhất của Maldives và là nơi tập hợp cá mập voi (Rhinocondon typus) quanh năm quan trọng trên toàn cầu, SAMPA thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm. Phạm vi rộng lớn và nhiều điểm truy cập của nơi đây là một thách thức hậu cần quan trọng đối với các phương pháp giám sát truyền thống. Dự án Tech4Nature giải quyết những khoảng trống này bằng cách cung cấp cho các kiểm lâm viên một bộ thiết bị quan sát và báo cáo kỹ thuật số.
Bằng cách tăng cường liên lạc và thu thập dữ liệu trên mặt đất, các công cụ này cho phép tuần tra hiệu quả hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi các tương tác giữa du lịch và các loài và cung cấp một khuôn khổ dựa trên dữ liệu mạnh mẽ để hỗ trợ hành trình của SAMPA hướng tới Danh sách xanh IUCN. Việc nâng cấp thiết yếu này về năng lực tại chỗ sẽ đảm bảo các nỗ lực bảo tồn có thể đo lường được và minh bạch, đồng thời hỗ trợ sinh kế của địa phương phụ thuộc vào một hệ sinh thái biển khỏe mạnh.
Dự án Maldives đóng góp vào quan hệ đối tác Tech4Nature rộng lớn hơn, một sáng kiến toàn cầu được ra mắt vào năm 2020 và do IUCN và Huawei đồng dẫn dắt trong chương trình hội nhập kỹ thuật số TECH4ALL của Huawei. Phù hợp với Tiêu chuẩn Danh sách xanh các khu vực được bảo vệ và bảo tồn của IUCN, Tech4Nature cho thấy công nghệ có thể thúc đẩy bảo tồn hiệu quả và công bằng như thế nào. Dự án đã chính thức ra mắt tại lễ bế mạc cấp cao Diễn đàn các khu bảo tồn và bảo vệ Maldives 2026.
Là sáng kiến Tech4Nature đầu tiên ở Maldives, dự án SAMPA là một phần trong các nỗ lực toàn cầu rộng lớn hơn do IUCN và Huawei đồng dẫn dắt nhằm mở rộng việc sử dụng các giải pháp kỹ thuật số trong bảo tồn thiên nhiên. Tại SAMPA, dự án nhằm mục đích tăng cường sự cân bằng giữa du lịch và bảo tồn bằng cách cải thiện quản lý du khách, tăng cường tuân thủ và hỗ trợ ra quyết định dựa trên khoa học.
Trong suốt dự án, đội ngũ kiểm lâm tận tâm của SAMPA sẽ được cung cấp các thiết bị giám sát và liên lạc thiết yếu để tăng cường tuần tra và thực thi tại chỗ. Điều này sẽ cho phép các kiểm lâm viên ứng phó kịp thời với các hoạt động không an toàn hoặc không tuân thủ, cải thiện sự an toàn của du khách và giảm thiểu các tương tác có hại với cá mập voi. Tăng cường giám sát cũng sẽ tăng cường tuân thủ tổng thể các quy định của khu vực được bảo vệ và thúc đẩy các hoạt động du lịch bền vững hơn phù hợp với các mục tiêu quản lý và bảo tồn của SAMPA.
"Bảo tồn hiệu quả bắt đầu bằng việc trang bị cho các kiểm lâm viên công cụ cần thiết để giám sát hiện trường liên tục. Điều này đặt nền tảng cần thiết để quản lý và quản trị hệ sinh thái tốt hơn. Đây là bước đầu tiên thực tế để thu hẹp khoảng cách hoạt động ngay lập tức trong khi áp dụng Tiêu chuẩn Danh sách xanh của IUCN, đảm bảo SAMPA duy trì đa dạng sinh học độc đáo và sinh kế địa phương phụ thuộc vào nó", Tiến sĩ Dindo Campilan, Giám đốc Khu vực Châu Á và Giám đốc Đầu mối của IUCN tại Châu Đại Dương cho biết.
Song song với việc triển khai thực địa, dự án sẽ hỗ trợ đào tạo cho các nhân viên quản lý của SAMPA theo Tiêu chuẩn Danh sách xanh của IUCN, tiêu chuẩn được công nhận trên toàn cầu về các khu vực được bảo vệ và bảo tồn hiệu quả, công bằng và được quản lý tốt. Một đánh giá thực địa cơ bản theo Danh sách Xanh sẽ được tiến hành cho SAMPA, cung cấp một khuôn khổ có cấu trúc để xác định các điểm mạnh, thiếu sót và các hành động ưu tiên để cải thiện quản lý.
"Như thường lệ, chính phủ vẫn cam kết thúc đẩy bảo tồn và tăng cường các cơ chế thể chế và quản trị để quản lý các khu vực được bảo vệ và bảo tồn. Điều quan trọng là tất cả chúng ta phải cùng nhau hướng tới mục tiêu này với tầm nhìn chung và trách nhiệm chung", Thoriq Ibrahim, Bộ trưởng Bộ Du lịch và Môi trường cho biết.
"Như kết quả thành công của các dự án Tech4Nature kể từ năm 2020 đã cho thấy, các giải pháp công nghệ tiên tiến có thể giúp hiểu rõ hơn và giảm thiểu các mối đe dọa đối với đa dạng sinh học và hệ sinh thái, bao gồm cả hệ sinh thái biển", Zhang Jinze, Giám đốc điều hành của Huawei Sri Lanka cho biết. "Bên cạnh công nghệ, một cách tiếp cận quan trọng của quan hệ đối tác toàn cầu Tech4Nature là sự tham gia của các đối tác và cộng đồng địa phương trong việc lập kế hoạch và thực hiện dự án để đảm bảo giải pháp bền vững".
Cho đến nay, sáng kiến này đã hỗ trợ 11 dự án chính và dự án vệ tinh tại nhiều quốc gia trên toàn thế giới, cung cấp các giải pháp kỹ thuật số phù hợp cho một loạt các thách thức bảo tồn, từ giám sát rạn san hô đến bảo vệ động vật hoang dã và phục hồi hệ sinh thái.