Hoàn tất chuẩn bị, định hình vai trò mới của Mặt trận

Chiều 4/5, tại họp báo về Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, lãnh đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, công tác chuẩn bị đã cơ bản hoàn tất, sẵn sàng cho sự kiện chính trị quan trọng sẽ diễn ra trong tháng 5/2026.

Phát biểu tại họp báo, bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh, Đại hội lần thứ XI diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi nhiệm kỳ được rút ngắn, gắn với quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Theo đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ thực hiện các chức năng truyền thống mà còn được giao thêm vai trò, nhiệm vụ toàn diện hơn, trở thành trung tâm tập hợp, đoàn kết và điều phối các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng trong hệ thống chính trị. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực điều hành, khả năng kết nối và dẫn dắt các phong trào xã hội trong giai đoạn mới.

Các nội dung trọng tâm của Đại hội gồm báo cáo chính trị, đề án nhân sự Ủy ban Trung ương khóa XI, sửa đổi, bổ sung Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và chương trình hành động nhiệm kỳ 2026-2031. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ, từ xây dựng văn kiện, nhân sự đến tuyên truyền và bảo đảm điều kiện tổ chức.

Đáng chú ý, Đại hội lần này sẽ đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong tổ chức và điều hành, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, hiện đại, đồng thời tạo điều kiện để thông tin được lan tỏa nhanh chóng, chính xác.

Cùng với đó, việc kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, thống nhất đã bước đầu phát huy hiệu quả. Theo bà Nông Thị Mai Huyền, mô hình cơ quan tham mưu, giúp việc chung từ Trung ương đến cấp huyện đã đi vào vận hành ổn định, nâng cao chất lượng phối hợp và thống nhất hành động trong hệ thống Mặt trận.

Trong bối cảnh mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được kỳ vọng sẽ phát huy mạnh mẽ hơn vai trò trung tâm trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần tạo đồng thuận xã hội và huy động nguồn lực cho phát triển đất nước.

Đổi mới phương thức hoạt động

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đại hội lần này là đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Theo ông Nguyễn Bình Minh, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chánh Văn phòng Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Dự thảo Báo cáo chính trị đã cụ thể hóa tinh thần các nghị quyết của Đảng, đồng thời xác định rõ ba đột phá chiến lược.

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận các cấp theo hướng hướng về cơ sở, địa bàn dân cư. Thứ hai, nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa, ngay từ khâu xây dựng chính sách. Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Đáng chú ý, lần đầu tiên, Dự thảo bổ sung chương trình hành động về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận, phản ánh xu hướng tất yếu của quá trình phát triển.

Các mục tiêu, chỉ tiêu nhiệm kỳ được thiết kế gắn chặt với cơ sở, với 12/15 chỉ tiêu liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Điều này nhằm bảo đảm các hoạt động của Mặt trận không chỉ dừng ở định hướng mà thực sự đi vào thực tiễn.

Ở góc độ an sinh xã hội, ông Cao Xuân Thạo cho biết, Mặt trận sẽ phát động phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp”, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua việc xây dựng “Bản đồ tương tác dân sinh”.

Công cụ này cho phép khảo sát, mô phỏng nhu cầu và rủi ro của người dân tại các khu vực khó khăn, vùng thiên tai, qua đó nâng cao khả năng ứng phó và huy động nguồn lực hỗ trợ một cách kịp thời, hiệu quả.

Bên cạnh đó, Mặt trận sẽ tăng cường phối hợp với các tổ chức thành viên như Hội Chữ thập đỏ Việt Nam để tạo hiệu ứng lan tỏa trong các hoạt động an sinh xã hội.

Một điểm mới khác là việc triển khai “Tháng nghe dân nói” trên phạm vi toàn quốc. Theo bà Phạm Thị Hồng, đây là giải pháp nhằm tăng cường tiếp xúc, lắng nghe trực tiếp ý kiến Nhân dân, qua đó nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội.

Mô hình này giúp Mặt trận chủ động nắm bắt vấn đề từ cơ sở, kịp thời phản ánh và kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng và giám sát chính sách.

Cùng với đó, việc ứng dụng nền tảng “Mặt trận số” cho phép tiếp nhận ý kiến người dân 24/7, kết hợp với các diễn đàn “Nghe dân nói” ở các cấp, góp phần mở rộng kênh tương tác hai chiều giữa Mặt trận và Nhân dân.

Với những đổi mới toàn diện về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng, nâng cao vai trò, vị thế của Mặt trận trong hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.