Mùa hè là khoảng thời gian trẻ em được nghỉ ngơi, tham gia các hoạt động vui chơi, du lịch và khám phá sau một năm học tập căng thẳng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gia tăng, trong đó có bệnh do não mô cầu, căn bệnh được giới chuyên môn ví như "bệnh tử 24 giờ" bởi khả năng diễn tiến cực nhanh và nguy cơ tử vong cao.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý theo dõi sức khỏe trẻ, chủ động rà soát lịch tiêm chủng và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ con trong mùa hè.

Mùa hè thường gắn liền với các chuyến du lịch, hoạt động tập thể, vui chơi tại khu vực đông người và việc di chuyển thường xuyên trên các phương tiện công cộng. Điều này làm gia tăng nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là các bệnh lây truyền qua đường hô hấp.

Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng xen kẽ những cơn mưa bất chợt có thể khiến cơ thể trẻ dễ mất nước, ăn uống thất thường, ngủ không đủ giấc, từ đó làm suy giảm sức đề kháng. Đây là điều kiện thuận lợi để các vi khuẩn vốn tồn tại ở vùng hầu họng phát triển và gây bệnh.

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, họng của người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Đáng chú ý, nhiều người mang vi khuẩn hoàn toàn không có biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn có thể trở thành nguồn lây trong cộng đồng.

Theo Ths.Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc Y khoa trực thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng chống đỡ với vi khuẩn còn hạn chế.

Các biểu hiện ban đầu của bệnh thường không đặc hiệu như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn hoặc cứng cổ. Chính sự tương đồng với các bệnh cảm cúm thông thường khiến nhiều phụ huynh chủ quan, bỏ lỡ thời điểm điều trị quan trọng.

"Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả trong những trường hợp được cứu sống, cứ 5 người sống sót lại có 1 người phải đối mặt với các di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn", Ths.Lê Thanh Khôi cho biết.

Trong thời gian gần đây, tại Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu ghi nhận nhu cầu tư vấn và tiêm vắc-xin phòng não mô cầu gia tăng rõ rệt. Phần lớn khách hàng là các gia đình. Điều này cho thấy người dân ngày càng nâng cao nhận thức và chủ động hơn trong việc phòng ngừa bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Đơn vị đã chủ động triển khai các phương án vận hành phù hợp, đảm bảo nguồn cung vắc-xin, bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi từ trẻ nhũ nhi, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi.

Toàn bộ quy trình tiêm chủng thực hiện nghiêm ngặt theo quy định chuyên môn của Bộ Y tế, nhằm đảm bảo an toàn tối đa. Đồng thời, hệ thống bảo quản vắc-xin được quản lý theo tiêu chuẩn GSP của Bộ Y tế, sử dụng thiết bị đạt chuẩn WHO với công nghệ tiên tiến từ châu Âu, giám sát thông minh 24/7 giúp duy trì chất lượng vắc-xin luôn ổn định.

Bên cạnh tiêm phòng, Ths.Lê Thanh Khôi còn lưu ý các biện pháp phòng bệnh khác cho cả gia đình như vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, súc miệng họng bằng dung dịch sát khuẩn thông thường; giữ gìn vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, đảm bảo thông thoáng không khí. Đồng thời, cả gia đình cần duy trì chế độ ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, tăng cường sức đề kháng để giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

Theo các chuyên gia, bệnh có thể diễn tiến cực kỳ nhanh chóng, gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và cướp đi sinh mạng người bệnh chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát.

Trước nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm trong mùa hè, giới chuyên môn nhấn mạnh tiêm chủng vẫn là biện pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định vắc-xin đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng nặng và góp phần ngăn chặn sự lây lan trong cộng đồng.

Vi khuẩn não mô cầu hiện được ghi nhận có 13 nhóm huyết thanh khác nhau. Trong đó, các nhóm A, B, C, W, X và Y là nguyên nhân gây ra hơn 95% trường hợp viêm màng não do não mô cầu trên toàn cầu.

Các chuyên gia dịch tễ cho rằng, trong bối cảnh trẻ em thường xuyên tham gia các hoạt động vui chơi, du lịch và giao lưu trong dịp hè, nguy cơ tiếp xúc với nhiều nhóm huyết thanh khác nhau là hoàn toàn có thể xảy ra. Vì vậy, việc xây dựng lá chắn bảo vệ toàn diện trước các nhóm não mô cầu phổ biến cần được đặc biệt quan tâm.

Theo khuyến cáo của chuyên gia, phụ huynh nên chủ động phòng ngừa các nhóm vi khuẩn não mô cầu gây bệnh phổ biến như A, C, Y và W. Hiện nay, vắc-xin não mô cầu tứ giá giúp phòng bốn nhóm huyết thanh A, C, Y và W đã được triển khai tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi theo chỉ định của bác sỹ.

Việc kiểm tra lại lịch sử tiêm chủng của trẻ trong giai đoạn này có ý nghĩa quan trọng, giúp phụ huynh kịp thời bổ sung các mũi tiêm còn thiếu và hoàn thiện.