Các bài học quan trọng được đúc kết qua thực tiễn công tác chỉ đạo, điều hành

Về kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2025, Chính phủ khẳng định năm 2025, khối lượng công việc của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ngày càng nhiều và nặng nề hơn, nhưng với bản lĩnh vững vàng, không lùi bước trước khó khăn, với quyết tâm cao, trách nhiệm, đoàn kết, thống nhất, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương bám sát Nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư và Lãnh đạo chủ chốt, của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, điều hành đúng hướng, nhất quán, khoa học, linh hoạt, kịp thời, chủ động thích ứng, hành động quyết liệt, triển khai toàn diện, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên tất cả các lĩnh vực.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ thực hiện đầy đủ trách nhiệm, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp, pháp luật; chấp hành nghiêm sự lãnh đạo của Đảng, sự giám sát của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và của Nhân dân; tích cực, chủ động, đổi mới, sáng tạo, linh hoạt, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành; phát huy vai trò, trí tuệ tập thể gắn với đề cao trách nhiệm cá nhân từng thành viên Chính phủ, nhất là vai trò của Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng Chính phủ.

Thủ tướng Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành toàn diện công tác của Chính phủ, các Thành viên Chính phủ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp theo đúng Quy chế làm việc và quy định pháp luật; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung của đất nước, của Nhân dân; xây dựng hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương trong sạch, vững mạnh toàn diện, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ đã cho ý kiến, các cơ quan đã trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư 154/160 đề án; trình Quốc hội về Báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ 2021 - 2026; thực hiện kịp thời, nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo giải trình trước Nhân dân, trước Quốc hội, qua các phương tiện thông tin đại chúng về công tác chỉ đạo, điều hành.

Nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng đã được đúc kết qua thực tiễn công tác chỉ đạo, điều hành, trong đó: 

(1) Quán triệt nghiêm, thực hiện đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bám sát thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả. Tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược; quyết đoán, đúng thời điểm, địa điểm, lĩnh vực ưu tiên, khâu đột phá, kiên định mục tiêu. Quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, phân công nhiệm vụ bảo đảm "06 rõ"; 

(2) Nêu cao tinh thần đại đoàn kết; đoàn kết toàn Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, tất cả vì lợi ích quốc gia, dân tộc, hạnh phúc, ấm no của Nhân dân. Giữ vững thống nhất; phát huy tinh thần "tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc"; không trông chờ, chủ quan, mất cảnh giác; coi trọng ý kiến của Nhân dân…; 

(3) Xây dựng cơ chế thông thoáng để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; lấy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định; ngoại lực là quan trọng, cần thiết, đột phá. Lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, nguồn lực, động lực quan trọng nhất của phát triển; 

(4) Giữ vững kỷ luật, kỷ cương; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, nâng cao năng lực thực thi. Quyết liệt cải cách hành chính; kiên quyết xóa bỏ cơ chế "xin - cho", đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; 

(5) Tăng cường thông tin, truyền thông trong chỉ đạo, điều hành, xây dựng và tổ chức thực thi chính sách, pháp luật; truyền thông phải bám sát thực tiễn, giáo dục, định hướng tư tưởng, dư luận, truyền cảm hứng, tạo động lực, niềm tin, đồng thuận xã hội; kiên quyết đấu tranh với quan điểm sai trái, thù địch.

Chính phủ cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo Báo cáo kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu chỉ đạo, điều hành năm 2026 tại Tờ trình số 49/TTr-VPCP ngày 04 tháng 01 năm 2026 của Văn phòng Chính phủ. Giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, tiếp thu ý kiến các thành viên Chính phủ, đại biểu dự họp và kết luận của Thủ tướng Chính phủ; hoàn thiện và ban hành Báo cáo để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan, địa phương năm 2026.

Về Báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; Báo cáo kết quả triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định dạnh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung chủ yếu về tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia tại Báo cáo số 411/BC-BKHCN ngày 28 tháng 12 năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ; tình hình, kết quả triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định dạnh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 tại Báo cáo số 3078/BC-TCT ngày 10 tháng 12 năm 2025 của Tổ công tác triển khai Đề án 06, Bộ Công an.

Chính phủ giao các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương, quyết liệt tổ chức thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ được giao tại các Chương trình, kế hoạch, chiến lược, quy định và Thông báo kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tập trung nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ nêu tại Thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Văn bản số 17-TB/CQTTBCĐ ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Văn phòng Trung ương Đảng) và kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị sơ kết 01 năm triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, 05 năm thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính, 04 năm triển khai Đề án 06 (Thông báo số 712/TB-VPCP ngày 21 tháng 12 năm 2025 của Văn phòng Chính phủ). 

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Về Báo cáo tình hình thực hiện Chương trình lập pháp và ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh năm 2025 và nhiệm vụ năm 2026, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung chủ yếu về tình hình thực hiện Chương trình lập pháp và ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh năm 2025 và nhiệm vụ năm 2026 tại Báo cáo số 825/BC-BTP ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Bộ Tư pháp; yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tiếp tục quán triệt nghiêm, triển khai đầy đủ các chủ trương của Đảng, ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, các bộ, cơ quan liên quan, các cơ quan của Quốc hội trong việc hoàn thiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI gắn với yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật về xây dựng Đề án "Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới".

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, không "lạm dụng" quy trình xây dựng văn bản theo trình tự, thủ tục rút gọn; chủ động nghiên cứu, xây dựng các dự án luật, dự thảo nghị quyết trong Chương trình lập pháp năm 2026, bảo đảm chất lượng, tiến độ.

Khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền Kế hoạch để triển khai thi hành các luật, nghị quyết vừa được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10; chủ động tổ chức các hoạt động phổ biến, quán triệt, tập huấn những quy định mới của luật, nghị quyết, bảo đảm tổ chức thi hành hiệu quả các luật, nghị quyết ngay sau khi được ban hành.

Các bộ, cơ quan, địa phương tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết; khẩn trương ban hành theo thẩm quyền đầy đủ các thông tư quy định chi tiết luật, nghị quyết của Quốc hội; khẩn trương trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 41 văn bản (39 nghị định, 02 quyết định) quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua từ Kỳ họp thứ 9 trở về trước và 35 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 đã có hiệu lực thi hành.

Chủ động rà soát, công bố văn bản quy định chi tiết, quy định biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết tiếp tục có hiệu lực theo quy định tại khoản 2 Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, không để xảy ra "khoảng trống" pháp lý trong tổ chức thực hiện.

Đổi mới mạnh mẽ chế độ công vụ, công chức

Về Báo cáo tình hình thực hiện công tác cải cách hành chính năm 2025, Chính phủ cơ bản thống nhất với nội dung chủ yếu về tình hình thực hiện công tác cải cách hành chính tại Báo cáo số 12662/BC-BNV ngày 26 tháng 12 năm 2025 của Bộ Nội vụ. Trong năm 2026, yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030, tiếp tục hoàn thiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nhất là tổ chức đầu mối bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và đơn vị sự nghiệp của cả hệ thống hành chính từ trung ương đến cơ sở nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 18-NQ/TW, 19-NQ/TW ngày 25 tháng 10 năm 2017 của Trung ương, các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện sắp xếp, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, bảo đảm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, liên tục; đổi mới mạnh mẽ chế độ công vụ, công chức để đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Tăng cường quản lý nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Về Báo cáo công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực năm 2025, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung chủ yếu công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ chủ yếu năm 2026 tại Báo cáo số 3511/BC-TTCP ngày 30 tháng 12 năm 2025 của Thanh tra Chính phủ; yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và quy định của pháp luật bám sát Định hướng chương trình thanh tra năm 2026 được phê duyệt, triển khai các cuộc thanh tra theo kế hoạch năm 2026 và các cuộc thanh tra đột xuất được giao bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ, không để xảy ra chậm, muộn ban hành kết luận thanh tra; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao kỷ luật, kỷ cương và đạo đức công vụ; chú trọng công tác giám sát, thẩm định và xử lý sau thanh tra; thu hồi tối đa tiền, tài sản cho nhà nước.

Nắm chắc tình hình khiếu nại, tố cáo; thực hiện tốt tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu; giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, phù hợp thực tế các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền ngay từ khi mới phát sinh tại cơ sở; rà soát, giải quyết dứt điểm vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồn đọng, kéo dài, không để phát sinh "điểm nóng" về an ninh trật tự. Tăng cường quản lý nhà nước về thi hành án hành chính và kiểm tra việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

Tăng cường quản lý nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tiếp tục thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 và Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí đến năm 2035; thực hiện đầy đủ các ý kiến kết luận của đồng chí Tổng Bí thư - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đẩy nhanh tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc thuộc diện theo dõi của Ban Chỉ đạo; nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý, thu hồi tài sản tham nhũng; triển khai hiệu quả công tác phòng, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm, quản lý, sử dụng tài sản công, tài sản quốc gia.

Về Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ giao và tình hình xây dựng, trình ban hành văn bản quy định chỉ tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội thuộc thẩm quyền Chính phủ năm 2025, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung chủ yếu về kết quả thực hiện nhiệm vụ giao và tình hình xây dựng, trình ban hành văn bản quy định chi tiết thuộc thẩm quyền của Chính phủ năm 2025 tại Báo cáo số 105/BC-VPCP ngày 06 tháng 01 năm 2026 của Văn phòng Chính phủ; yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương thực hiện nghiêm Quy chế làm việc của Chính phủ ban hành kèm theo Nghị định số 39/2022/NĐ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2022; tăng cường công tác phối hợp, đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ, đề án Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao năm 2025 đã quá hạn, khẩn trương báo cáo, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ theo quy định, không để nợ đọng kéo dài.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất, hiệu quả

Về Báo cáo tình hình, kết quả cải cách thủ tục hành chính tháng 12 và năm 2025, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung chủ yếu về tình hình, kết quả thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính tháng 12 và năm 2025 tại Báo cáo số 13042/BC-VPCP ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Văn phòng Chính phủ, yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất, hiệu quả; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu, yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong năm 2026; đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ liên thông dữ liệu giữa các cấp xã, tỉnh và Trung ương trong quá trình thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Chính phủ giao Bộ Tư pháp tổng hợp, xây dựng dự thảo Nghị quyết trình Chính phủ ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 ngày 24 tháng 6 năm 2025 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật điều chỉnh các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan Trung ương ban hành để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo phương án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hoàn thành trước ngày 31 tháng 01 năm 2026.