Háo hức chờ thời khắc công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc

Trong không khí hân hoan của lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc, do Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với xã Mỹ Đức tổ chức, diễn ra tối 1/7/2026, điều dễ cảm nhận nhất là niềm háo hức hiện rõ trên gương mặt của những người dân địa phương. Sau nhiều tháng cùng chính quyền, ngành du lịch và các chuyên gia xây dựng sản phẩm, người dân Mường Cốc mong chờ ngày quê hương mình chính thức trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch cộng đồng của Hà Nội.

Là người đồng hành giới thiệu điểm đến với đoàn khảo sát do Sở Du lịch Hà Nội và xã Mỹ Đức tổ chức, bà Trần Thị Uyên, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non An Phú, xã Mỹ Đức, dân tộc Mường, chia sẻ niềm vui khi chính quê hương mình đang có cơ hội phát triển theo một hướng đi mới.

Theo bà Trần Thị Uyên, nhiều năm trước, đầm sen Mường Cốc từng là điểm thu hút đông đảo du khách. Tuy nhiên, vài năm gần đây, do ảnh hưởng của thời tiết, sen không còn đẹp như trước nên lượng khách đến tham quan cũng giảm đáng kể.

"Những năm sen đẹp, đến thời điểm này là mùa người dân thu hoạch sen. Hoa nở rất rực rỡ, quả sen cũng chín, nhà nhà thu sen. Cánh đồng rất nhộn nhịp với người dân và du khách đến chụp ảnh, trải nghiệm hái sen. Mọi người rất thích cảm giác xuống đồng để tự tay hái sen", bà Trần Thị Uyên kể.

Theo bà, hiện nay một số hộ dân vẫn duy trì trồng sen lấy hạt làm nguồn thu nhập chính, trong khi nhiều gia đình đã chuyển sang trồng sen Quan Âm để vừa phát triển du lịch, vừa bán hoa phục vụ nhu cầu cắm hoa vào dịp lễ, Tết.

Bà Trần Thị Uyên cho biết, Hà Nội cũng đang mở rộng vùng trồng sen, trong đó Mỹ Đức là một trong những địa phương được quy hoạch nhằm phát triển và quảng bá thương hiệu sen của Thủ đô. Người dân kỳ vọng việc hình thành du lịch cộng đồng sẽ giúp khai thác tốt hơn những giá trị vốn có của quê hương.

Chia sẻ cảm xúc về ngày công bố sản phẩm du lịch cộng đồng, bà Trần Thị Uyên cho biết đây là niềm vui rất lớn đối với cộng đồng người Mường. "Đối với người Mường ở Mỹ Đức, người dân chủ yếu làm nông nghiệp. Điều kiện kinh tế còn nhiều hạn chế nên cơ hội được hưởng thụ những giá trị tinh thần cũng ít hơn. Nay chính quê hương mình trở thành điểm đến để mọi người đến trải nghiệm thì trước hết chính người dân sẽ được hưởng lợi đầu tiên. Đó là niềm vinh dự rất lớn đối với bản thân tôi cũng như cộng đồng người Mường", bà Trần Thị Uyên chia sẻ.

Theo bà, điều người dân mong muốn nhất là Mường Cốc sẽ ngày càng được nhiều người biết đến, thu hút du khách trong nước và quốc tế để bà con có cơ hội giới thiệu văn hóa, tình cảm cũng như cuộc sống của người Mường.

Không khí chuẩn bị cho sự kiện cũng để lại nhiều ấn tượng với bà. "Gần như nhà nào cũng nô nức, phấn khởi và chờ đón. Mọi người hồi hộp như chuẩn bị cho một sự kiện rất lớn. Ngay cả những người không được giao nhiệm vụ cũng đưa con, đưa cháu đến xem công tác chuẩn bị đã đến đâu, điểm du lịch thay đổi như thế nào, có gì mới", bà kể.

Theo bà Trần Thị Uyên, để chuẩn bị cho ngày công bố, người dân cùng các đoàn thể, nhà trường, hội phụ nữ, đoàn thanh niên đã tích cực tập luyện văn nghệ, trang trí nhà văn hóa, trưng bày các sản phẩm của người Mường, trồng hoa, vệ sinh môi trường, treo cờ dọc các tuyến đường để tạo diện mạo khang trang cho điểm đến. "Mọi người đều có cảm giác muốn được cống hiến, muốn góp sức và muốn chia sẻ cho sự kiện này", bà nói.

Bên cạnh niềm vui, bà Trần Thị Uyên cũng kỳ vọng sau khi du lịch cộng đồng đi vào hoạt động, cơ sở hạ tầng sẽ tiếp tục được đầu tư, công tác đón tiếp ngày càng chuyên nghiệp để Mường Cốc có thể quảng bá rộng rãi hơn tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Để thu hút du khách, theo bà, Mường Cốc đang từng bước hình thành chuỗi trải nghiệm đặc sắc gắn với thiên nhiên và đời sống người Mường. Du khách có thể nghỉ tại Gió Núi Famstay, trải nghiệm nấu ăn theo phong cách người Mường, nghe kể những câu chuyện về nguồn gốc đồng bào Mường, đạp xe quanh hồ Bay Bó dài khoảng 4 km, tham quan đình làng Phú Cốc, trải nghiệm hái sen, khám phá rừng tràm, tìm hiểu mô hình VAC, nghỉ dưỡng tại các farmstay và thưởng thức những món ăn truyền thống như rau đồ, lợn Mường nướng, các món cá, tôm, cua được nuôi ngay tại địa phương…

Nhập cuộc nhanh để trở thành chủ thể của điểm đến

Cùng với nhiều hộ dân khác, ông Nguyễn Tiến Bảy, đồng sáng lập Farmstay Lamia Mường Cốc, cũng nhanh chóng bắt nhịp với định hướng phát triển du lịch cộng đồng của địa phương.

Ông Nguyễn Tiến Bảy cho biết, ngay sau khi có chủ trương xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, gia đình đã phối hợp với chủ hộ đầu tư cải tạo nhà sàn, chỉnh trang cảnh quan và xây dựng các hạng mục phục vụ khách. "Từ khi có du lịch cộng đồng, chỉ trong 26 ngày gia chủ đã chuyển đổi từ nhà sàn cũ, chỉnh trang đất cát, trang trí lại để kịp đưa vào phục vụ. Chúng tôi kết hợp cùng gia đình để đầu tư xây dựng mô hình này", ông Nguyễn Tiến Bảy chia sẻ.

Theo ông, trước mắt Farmstay Lamia Mường Cốc hướng tới phát triển đa dạng các loại hình trải nghiệm gắn với cảnh quan tự nhiên như nhà nổi trên mặt nước, khu lưu trú, bể bơi, nuôi trồng thủy sản, các mô hình lưu trú trên đồi cùng hệ thống nhà hàng phục vụ ẩm thực dân tộc Mường.

Lý giải việc nhanh chóng tham gia phát triển du lịch, ông Nguyễn Tiến Bảy cho biết gia đình mong muốn đồng hành cùng định hướng của địa phương. Ông nhận định, tiềm năng trải nghiệm tại Mường Cốc còn rất lớn. Trong thời gian tới, du khách sẽ được lưu trú trong nhà sàn, thưởng thức các món ăn dân tộc, trải nghiệm đời sống bản Mường, tham gia các hoạt động cấy sen, trồng lúa mang tính trải nghiệm thay vì lao động sản xuất.

Nhiều gia đình phát triển mô hình nông nghiệp cũng đang kỳ vọng du lịch cộng đồng sẽ mở ra cơ hội mới. Đại diện Farmstay Gió Núi cho biết mô hình được xây dựng theo định hướng để mỗi du khách có thể trở thành một người nông dân trong một ngày.

"Du khách đến với Farmstay sẽ được trải nghiệm một ngày làm nông dân, được cho gà ăn, nhặt trứng, cho trâu, cho dê ăn cỏ. Hiện nay mô hình vẫn còn sơ khai nhưng dưới sự hướng dẫn của các cấp lãnh đạo, chúng tôi đang cố gắng hoàn thiện từng ngày để gần gũi hơn với khách du lịch và thân thiện hơn với môi trường", đại diện Farmstay Gió Núi chia sẻ.

Theo đại diện cơ sở này, Farmstay Gió Núi áp dụng các tiêu chí phát triển gần gũi với thiên nhiên, hướng tới bảo vệ môi trường và gìn giữ vẻ đẹp vốn có của bản Mường. Điểm đặc biệt của Farmstay là không gian trưng bày nhiều nông cụ gắn với ký ức của người Mường như cày, bừa, cuốc, kéo cắt đất cùng nhiều vật dụng phục vụ lao động sản xuất được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó vừa là góc lưu niệm của gia đình, vừa trở thành không gian để du khách hiểu thêm về đời sống nông nghiệp truyền thống của đồng bào Mường.

Những chia sẻ mộc mạc của người dân cho thấy điều họ kỳ vọng không đơn thuần là lượng khách tăng lên, mà là cơ hội để chính những giá trị vốn gắn bó với đời sống hằng ngày trở thành sản phẩm du lịch, từ cánh đồng sen, hồ Bay Bó, rừng tràm, những nếp nhà sàn, mâm cơm người Mường đến ký ức về nông cụ, nghề nông và những câu chuyện của bản làng.

Đó cũng là định hướng mà Sở Du lịch Hà Nội cùng chính quyền xã Mỹ Đức đang xây dựng khi phát triển Mường Cốc theo mô hình du lịch cộng đồng lấy người dân làm trung tâm, văn hóa bản địa làm nền tảng và du lịch xanh làm hướng đi lâu dài.

Hiện Mường Cốc đã hình thành hệ sinh thái trải nghiệm với 6 thôn vùng lõi, 7 homestay, 4 farmstay, 8 chương trình tour trải nghiệm, 8 cung đường đạp xe, 2 tuyến trekking cùng gần 60 điểm tài nguyên và trải nghiệm đã được số hóa.

Từ những người nông dân quen với ruộng đồng, người dân Mường Cốc đang từng bước học cách làm du lịch bằng chính những gì gần gũi nhất của quê hương mình. Sự háo hức trong ngày công bố sản phẩm mới có thể chỉ là khởi đầu, nhưng chính tinh thần chủ động của cộng đồng sẽ là nền tảng quan trọng để Mường Cốc từng bước trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của Hà Nội, nơi mỗi du khách đến đều có thể cảm nhận trọn vẹn nhịp sống, văn hóa và sự chân thành của người Mường nơi đây.