Cơ duyên đến với nghề thuốc đông y gia truyền

Cho tôi xem tấm ảnh mùa Xuân Canh tý năm 1960, Bác Hồ đã về thăm nhà thuốc đông y Đức Nguyên Đường, bác sỹ Bùi Đức Trọng - đời thứ 8 nhà thuốc Đức Nguyên Đường số 5, dãy A38 khu A Gleximco, Tây Mỗ, Hà Nội chia sẻ về cơ duyên đến với nghề thuốc và lời dạy của Bác về .

Khởi sinh từ một gia đình công giáo vùng quê biển Hải Bắc, Hải Hậu, Nam Định (nay là Ninh Bình), Đức Nguyên Đường đã trải qua tám thế hệ kế thừa và phát triển. Cụ Tổ Đức Nguyên Đường là người sống gần thiên nhiên, hiểu cây cỏ, thường giúp người dân  tìm thảo dược chữa bệnh. Trong một biến cố, làng xảy ra bệnh dịch, may mắn cụ tìm được vị một đạo sư cùng một lương y truyền cho kiến thức căn bản về âm dương  ngũ hành, cách nhận diện thảo dược, bào chế thuốc thô...

Ba nguyên tắc của cụ Tổ được truyền lại cho con cháu. Đó là Hạnh đức khởi đầu - không cứu sai người; Thuốc từ trời đất – phải tôn trọng thiên nhiên; Chữa bệnh bằng tâm - dạy con cháu bằng đức.

Người con trai nối nghiệp cụ Tổ đã ghi chép lại kinh nghiệm của Đức Nguyên Đường trong Gia trung y ký. Trong đó thiết lập quy tắc: Bốc thuốc phải rửa tay bằng nước sạch và đọc một lời nguyện ngắn; Không được bốc thuốc khi giận dữ; Không được dùng thuốc để đổi lấy lợi ích không chính đáng.

Dù giữa thời loạn lạc, đời thứ ba Đức Nguyên Đường vẫn mang túi thuốc đến khắp vùng Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Trực Ninh... để cứu dân. Có câu chuyện kể lại: một đêm Giáng sinh lương y đã đội mưa bão cứu một sản phụ khó sinh. Và đời thứ tư Đức Nguyên Đường đã phân loại thảo dược theo mùa; xây lò sao tẩm; đưa triết lý: “Trị bệnh gốc, dưỡng thân tâm”.

Đi tìm con rồi ở lại Hà Nội hành nghề

Cụ Bùi Xuân Bổng là thế hệ thứ năm nhà thuốc đông y Đức Nguyên Đường. Cụ có người con thứ là Bùi Xuân Linh, có tin là đi làm cách mạng nhưng đã lâu gia đình không có tin tức.  

Vì thế, năm 1955, cụ Bổng tay nải, cơm nắm lên Hà Nội tìm con và mang theo cả nghề thuốc đông y gia truyền. Cụ Bổng tìm thấy người con Bùi Xuân Linh đã tham gia quân đội, sau là Đại tá Hiệu trưởng Trường Quân Chính. Sau mấy năm, bệnh nhân là nông dân, thợ thủ công, trí thức, công chức đến đông từ lúc nào không biết nên cụ đã quyết định ở lại mở nhà thuốc Đức Nguyên Đường tại số 41- phố Phủ Doãn với ý nghĩa: Đức là lấy đức làm gốc - Nguyên là nguyên bản, thuần khiết, chân thực - Đường là con đường sáng  tinh hoa học thuật.

Bác Hồ đến thăm và chúc Tết

Là một dấu mốc thiêng liêng nhất trong lịch sử gia tộc, lịch sử của Đức Nguyên Đường. Biết gia đình có nghề thuốc lâu đời, lại có con cháu tham gia cách mạng, đóng góp cho đất nước rất tích cực, vào đêm 30 Tết năm 1960, Bác Hồ đã giành thời gian thăm và chúc Tết Đức Nguyên Đường. Tháp tùng Bác có Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Danh Tuyên.

Lương y Bùi Xuân Bổng không khỏi xúc động trước sự quan tâm, ân cần cùng những lời dặn dò sâu sắc của Bác về nghề, về nhân tâm, trách nhiệm của người thầy thuốc: “Đất nước còn nghèo, kinh tế còn khó khăn, mọi người còn vất vả, nhưng Bác biết những người thầy thuốc - lương y rất trân quý, cố gắng phát triển để điều trị cho người dân, giúp đỡ được cho nhiều người hơn. Cố gắng giữ gìn nghề Đông y gia truyền và làm sao đóng góp vào sự phát triển của cả ngành Đông y".

Trở lại quê hương, giữ lửa Tổ nghề

Sau nhiều năm lập nghiệp tại Hà Nội, cụ Bùi Xuân Bổng quyết định trở về quê hương Hải Hậu Nam Định (cũ) với suy nghĩ, nghề thuốc phải bám vào đất mẹ, vào thảo dược quê nhà. Cụ cùng với con cháu đời thứ sáu xây dựng lò bào chế thảo dược, trồng vườn cây thuốc, mở  phòng khám hành y vì dân, không vì danh lợi, để lại nhiều bài thuốc vô cùng giá trị.  

Người con đời thứ bảy - Lương y Bùi Mạnh Đạt kế tục ông cha, nắm rõ hơn hoạt chất trong các dược liệu, tiêu chuẩn hoá các quy trình, nghiên cứu kết hợp Đông - Tây y, giữ vai trò “người gác đền” của gia phả y thuật, phục chế sổ sách, nhất là hệ thống hóa bài thuốc gia truyền. Đức Nguyên Đường trở thành địa chỉ tin cậy cho người dân Hải Hậu và các vùng lân cận.

Đức Nguyên Đường trở lại Hà Nội

Mang theo tinh hoa hơn 200 năm – hậu duệ đời thứ tám của Đức Nguyên Đường, bác sĩ Bùi Đức Trọng quyết định mở rộng nghề, trở lại Thủ đô Hà Nội. Nhà thuốc Đức Nguyên Đường vẫn trung thành tuyệt đối triết lý của y gia: chữa đúng gốc - khỏi bệnh; phương thức đơn giản dễ làm áp dụng; thời gian điều trị nhanh nhất; chi phí hợp lý để nhiều người tiếp cận và điều trị.

Bác sĩ Trọng được đào tạo bài bản cả Đông y và y học hiện đại đã kế thừa, hoàn thiện các bài thuốc gia truyền làm nên thương hiệu Đức Nguyên Đường như bài bổ khí dưỡng huyết, trừ phong thấp, cường gân cốt, trị chứng mất ngủ, thuốc cho người hiếm muộn... Để có nguồn thuốc an toàn, bác sĩ đã lặn lội tìm nguồn dược liệu quý trong và ngoài nước, thuốc được sản xuất bảo quản sạch sẽ theo đúng quy trình để chữa trị ngày một hiệu quả hơn.

Một thập kỷ chữa bệnh cứu người, bác sĩ Trọng không thể nhớ nổi mình đã điều trị cho bao nhiêu bệnh nhân khỏi bệnh, góp phần tiếp thêm niềm tin cho các số phận mắc bệnh hiểm nghèo, hoàn cảnh khó khăn.

Bác sỹ Trọng xúc động chia sẻ: Lần Bác Hồ đến thăm năm ấy, Bác còn tặng Đức Nguyên Đường câu “Tứ đại đồng đường ân phúc trạch”. Sau gia đình nhờ một nhà nho uyên thâm xin đối lại là “Nhất thiên hạnh giá đức nguyên danh”. Ảnh của Bác ngày đến thăm, cùng câu đối này được Đức Nguyên Đường gìn giữ ở nơi trang trọng nhất. Đức Nguyên Đường đã và sẽ tiếp tục thực hiện tốt lời Bác dạy “Lương y như từ mẫu”, phấn đấu bảo tồn di sản y thuật Việt, vừa là nhà thuốc, vừa là người bạn đồng hành trên hành trình tìm lại sự cân bằng và niềm vui trong cuộc sống cho người bệnh, đóng góp tích cực cho cộng đồng, đưa thảo dược tinh hoa của Việt Nam ra thế giới.