Theo đó, từ ngày 21/3 đến ngày 11/4 vừa qua, đoàn thám hiểm hang động Anh gồm 10 chuyên gia đã tiến hành đợt khảo sát tại khu vực Vườn quốc gia (VQG) Phong Nha- Kẻ Bàng và các địa bàn liên quan tại các xã: Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn.

Trong đợt khảo sát này, đoàn đã khảo sát 29 hang, trong đó có 26 hang mới và phần mở rộng của 3 hang cũ, với tổng chiều dài đo vẽ đạt 13.643 m.

Qua đó, nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao đã được ghi nhận, nổi bật như: Hang Thiên Cung dài 4.206 m (trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng) - là hang có chiều dài lớn nhất trong đợt khảo sát, có ý nghĩa đặc biệt về mặt khoa học và tiềm năng khai thác; Hang Nước Lặn (xã Tân Thành, xã Tuyên Lâm) dài 2.721 m;  Hang Má Dơm (xã Kim Điền) dài 1.257 m; Hang Chả Nghéo (trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng) dài 583 m.

Các kết quả cho thấy hệ thống hang động trong khu vực có cấu trúc phát triển mạnh theo địa hình karst, thể hiện rõ qua sự tồn tại đồng thời của các hang sâu dạng thẳng đứng (như Hang Má Dơm sâu -102 m, Hang Tru sâu -68 m) và các hang có quy mô lớn, phát triển theo chiều ngang.

Ngoài ra, các cuộc khảo sát còn có một số phát hiện tiêu biểu như:  Khu vực thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 2, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng thuộc địa giới hành chính xã Kim Điền: Hang Chả Nghéo là hang có cửa dạng giếng đứng sâu, có thác nước, cấu trúc phức tạp, dẫn xuống dòng suối ngầm phía dưới. Hang vẫn tiếp tục phát triển và chưa được khảo sát hết, cho thấy tiềm năng hình thành hệ thống hang động quy mô lớn trong khu vực.

Khu vực thung lũng Sinh Tồn thuộc phân khu Dịch vụ - Hành chính, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng: Phát hiện cửa hang Thiên Cung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được xác định là tuyến dòng chảy cổ của sông Hang Tối. Hang có quy mô lớn, nhiều thạch nhũ, phát triển gần song song với hệ thống Hang Tối và có mối liên kết thủy văn với sông Chày.

Khu vực xã Kim Phú: Phía sau hang Rục Mòn, đoàn đã khảo sát một chuỗi gồm 3 hang có suối ngầm; trong đó hang thượng nguồn có tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm. Hang Mò Roọ là hang xuyên dài khoảng 500 m, có hệ thống suối ngầm và cảnh quan đẹp, thuận lợi cho tiếp cận và tổ chức khai thác du lịch.

Khu vực xã Tân Thành, xã Tuyên Lâm: Hang Nước Lặn dài 2.721 m, có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa. Tại thời điểm khảo sát hang khô.

Khu vực xã Trường Sơn: Cụm hang Sơn Bồi gồm 4 hang nhỏ, trong đó 3 hang đã được khai thác du lịch. Tuy nhiên, cần kiểm soát điều chỉnh hệ thống chiếu sáng. Một số đèn chiếu trực tiếp vào mặt du khách thay vì chiếu vào các khối thạch nhũ, gây chói mắt và có thể khiến du khách vấp ngã. Nhóm khảo sát cho rằng cần khai thác tốt hơn các lối đi ngoài hang, kết nối giữa các đoạn hang. Những khu vực này có tầm nhìn đẹp ra cảnh quan xung quanh và có thể phù hợp cho việc quan sát động vật hoang dã.

Khu vực đường 20 thuộc phân khu dịch vụ - hành chính, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng: Hang Chạc Đen là hang giếng đứng sâu khoảng 20m, dẫn xuống hành lang lớn, có khả năng là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha, tiềm năng phát triển dài trong tương lai.

Theo Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng, kết quả khảo sát năm 2026 đã bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, đồng thời tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của khu vực. Các phát hiện mới không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mở ra nhiều tiềm năng trong bảo tồn, nghiên cứu và phát triển du lịch bền vững, góp phần nâng cao giá trị và vị thế của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trong thời gian tới.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, trải qua hơn 30 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm đã không ngừng khám phá, mở rộng hiểu biết về hệ thống hang động nơi đây.

Đến nay, đã xác định được 7 khu vực hang động chính, trong đó có 3 hệ thống lớn gồm: hệ thống Phong Nha, hệ thống Vòm và hệ thống Nước Moọc. Tổng số hang động được ghi nhận là hơn 472 hang, với tổng chiều dài khảo sát trên 254 km, đưa khu vực này trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú và độc đáo bậc nhất thế giới, được mạnh danh là “Vương quốc hang động”.

“Trong những năm gần đây, công tác khảo sát, nghiên cứu tiếp tục được đẩy mạnh và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều hang động mới, các tuyến khảo sát mới cùng những giá trị địa chất, địa mạo và tài nguyên du lịch đặc sắc đã được phát hiện, góp phần làm phong phú thêm tiềm năng của Vườn quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng”, ông Phạm Hồng Thái nhấn mạnh.