Nhiều quy định mới áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế

Thông tin tại Tọa đàm “Quyết toán thuế Thu nhập cá nhân (TNCN), Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2025 - Những vấn đề cần lưu ý” vừa được tổ chức tại trụ sở Thuế TP.HCM, đại diện cơ quan Thuế cho biết, khác với thuế thu nhập cá nhân, quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 sẽ áp dụng ngay các chính sách thuế mới cho toàn bộ kỳ tính thuế. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát toàn diện các yếu tố về doanh thu, chi phí, ưu đãi thuế và hồ sơ quyết toán để bảo đảm tuân thủ đúng quy định.

Theo đại diện Thuế TP.HCM, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ ngày 1/10/2025; tiếp đó là Nghị định số 320/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 15/12/2025) và Thông tư số 20/2026/TT-BTC (hiệu lực từ ngày 12/3/2026). Dù có thời điểm hiệu lực khác nhau, các quy định này đều được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025.

Về phương pháp tính thuế, hiện vẫn duy trì hai phương pháp. Với phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến doanh thu và tỷ lệ tính thuế. Trong khi đó, với phương pháp doanh thu trừ chi phí, thuế được xác định trên cơ sở thu nhập tính thuế, do đó doanh nghiệp cần lưu ý đầy đủ các yếu tố như doanh thu, chi phí được trừ, thu nhập miễn thuế và chuyển lỗ.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được lựa chọn thời điểm áp dụng một số nội dung của chính sách mới liên quan đến doanh thu, chi phí, ưu đãi thuế và chuyển lỗ. Theo đó, có thể áp dụng từ đầu kỳ tính thuế năm 2025, từ thời điểm Luật có hiệu lực (1/10/2025) hoặc từ khi Nghị định số 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực (15/12/2025). Tuy nhiên, riêng quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển nhượng vốn bắt buộc áp dụng từ ngày 15/12/2025.

Mở rộng chi phí được trừ, siết điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt

Về doanh thu, quy định cơ bản không thay đổi, vẫn là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, cung ứng dịch vụ, bao gồm cả phụ thu, phụ trội, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Tuy nhiên, điểm mới là thời điểm xác định doanh thu đối với hoạt động xuất khẩu được căn cứ theo thời điểm chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng; trường hợp không xác định được thì theo thời điểm xác nhận của cơ quan hải quan.

Đối với chi phí được trừ, chính sách tiếp tục áp dụng ba điều kiện cơ bản, gồm khoản chi thực tế liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định. Điểm mới là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt được mở rộng đối với tất cả các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế), thay vì mức 20 triệu đồng như trước đây.

Trường hợp trong cùng một ngày phát sinh nhiều lần mua hàng của cùng một nhà cung cấp, nếu tổng giá trị đạt từ 5 triệu đồng trở lên thì vẫn phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, trường hợp doanh nghiệp ủy quyền cho người lao động thanh toán, sau đó hoàn trả, việc hoàn trả cũng phải thực hiện qua hình thức không dùng tiền mặt nếu đạt ngưỡng quy định.

Chính sách mới cũng bổ sung nhiều khoản chi được trừ, như chi phí tham gia đấu thầu không trúng, nghiên cứu phát triển không thành công, duy trì cơ sở hạ tầng chưa khai thác, chi phí khôi phục môi trường, tiêu hủy hàng tồn kho, nguyên vật liệu. Ngoài ra, một số khoản chi phục vụ sản xuất kinh doanh như chi hỗ trợ xây dựng công trình, chi giảm phát thải, chi cho người lao động biệt phái, chi tài trợ cho văn hóa, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng được xem xét tính vào chi phí được trừ theo quy định.

Đáng chú ý, chi nghiên cứu và phát triển được trừ tối đa đến 200% nếu đáp ứng điều kiện. Một số mức khống chế chi phí cũng được điều chỉnh theo hướng có lợi cho doanh nghiệp, như nâng mức chi bảo hiểm nhân thọ, hưu trí tự nguyện cho người lao động từ 3 triệu đồng lên 5 triệu đồng/người/tháng; đồng thời bỏ giới hạn số lần sinh con đối với khoản chi hỗ trợ người lao động nữ.

Về chi phí lãi vay, tiếp tục áp dụng các trường hợp khống chế, gồm lãi vay tương ứng phần vốn điều lệ chưa góp đủ; lãi vay vượt mức quy định khi vay từ đối tượng không phải tổ chức tín dụng; và lãi vay trong giao dịch liên kết vượt 30% tổng lợi nhuận thuần cộng chi phí lãi vay và khấu hao.

Đối với chuyển lỗ, doanh nghiệp được chuyển lỗ tối đa 5 năm liên tục kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ; số lỗ được xác định theo quy định thuế và điều chỉnh theo kết luận thanh tra nếu có. Điểm mới là cho phép bù trừ lãi, lỗ giữa hoạt động chuyển nhượng bất động sản với các hoạt động sản xuất kinh doanh khác, trừ phần thu nhập đang được hưởng ưu đãi thuế.

Về thuế suất, áp dụng theo ba mức dựa trên doanh thu năm trước liền kề. Trường hợp doanh nghiệp có giao dịch liên kết, việc áp dụng thuế suất cần xem xét thêm các điều kiện theo quy định.

Ngoài ra, chính sách mới cũng bổ sung các nội dung về thu nhập miễn thuế, như miễn thuế đối với thu nhập từ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản phẩm công nghệ mới trong thời hạn nhất định; miễn thuế cho doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh; ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Về hồ sơ quyết toán, doanh nghiệp thực hiện nộp tờ khai theo mẫu số 03/TNDN kèm các phụ lục liên quan và báo cáo tài chính; trường hợp có giao dịch liên kết phải lập thêm phụ lục tương ứng. Thời hạn nộp hồ sơ và nộp thuế là ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm tài chính; đối với kỳ tính thuế năm 2025, hạn cuối là ngày 31/3/2026.