Duy trì đà tăng trưởng cao
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
Chỉ trong 15 ngày đầu tháng 9, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 54,86 tỷ USD, trong đó xuất khẩu hơn 26 tỷ USD và nhập khẩu 28,84 tỷ USD.
Lũy kế đến ngày 15/9/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu nước ta vượt 825 tỷ USD - mức cao nhất trong gần 9 tháng của các năm từ trước đến nay, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng khoảng 188 tỷ USD về giá trị tuyệt đối. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 400 tỷ USD, tăng 23,2%; nhập khẩu đạt 424,35 tỷ USD, tăng 36%.
| Điện tử, máy tính, linh kiện vẫn là ngành hàng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thương mại. Ảnh: Đức Thanh |
Nhiều nhóm hàng chủ lực đã đạt kim ngạch lớn, dẫn đầu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 110,66 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác 50,7 tỷ USD; điện thoại các loại và linh kiện 48,5 tỷ USD; hàng dệt may 28,44 tỷ USD; giày dép và túi xách 20,22 tỷ USD; phương tiện vận tải và phụ tùng 14,1 tỷ USD; gỗ và sản phẩm gỗ 12,5 tỷ USD. Riêng các nhóm hàng trên đã đạt tổng kim ngạch 284,6 tỷ USD.
Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục cho thấy vai trò chủ đạo của nhóm hàng công nghiệp chế biến. Trong 8 tháng đầu năm, nhóm hàng này đạt 338 tỷ USD, chiếm 90,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhóm nông, lâm sản đạt 26,65 tỷ USD, chiếm 7,1%; thủy sản đạt 8 tỷ USD, chiếm 2,1%; nhiên liệu và khoáng sản đạt 2,2 tỷ USD, chiếm 0,6%.
“Điều này cho thấy nền tảng xuất khẩu của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào các ngành chế biến và các chuỗi sản xuất có hàm lượng công nghệ cao hơn, thay vì dựa chủ yếu vào xuất khẩu nguyên liệu thô”, Cục Thống kê nhận định.
Thiết lập quy mô thương mại mới
Mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm 2026 được đặt ở mức 15 - 16%. Song chỉ sau gần 9 tháng, kim ngạch xuất khẩu đã tăng hơn 23%, vượt đáng kể mục tiêu đề ra. Còn tính cả xuất lẫn nhập khẩu, mức tăng xấp xỉ 30%.
Trong những tháng cuối năm, hoạt động xuất nhập khẩu được kỳ vọng tiếp tục sôi động nhờ mùa tiêu dùng cao điểm, qua đó hỗ trợ sản xuất trong nước và thúc đẩy thương mại quốc tế.
Đáng chú ý, đà tăng trưởng lớn hiện tập trung khá rõ vào một số nhóm hàng chủ lực, trong đó dẫn đầu là điện tử, máy tính và linh kiện. Đây là nhóm hàng đóng vai trò quan trọng trong mức tăng trưởng cao của hoạt động ngoại thương.
Từ đầu năm đến nay, cả xuất khẩu và nhập khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đều tăng mạnh, cho thấy Việt Nam tiếp tục mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.
Tính đến ngày 15/9, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của ngành điện tử đạt hơn 340 tỷ USD, chiếm trên 41% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước và tăng hơn 15 tỷ USD so với cả năm 2025.
Ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) cho biết, ngành điện tử hiện đóng góp hơn 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Các số liệu công bố trong năm 2026 cũng cho thấy lĩnh vực công nghệ số có khoảng 80.000 doanh nghiệp, sử dụng hơn 1,9 triệu lao động.
Theo Cục Thống kê (Bộ tài chính), nếu đà tăng trưởng của nhóm hàng điện tử được duy trì trong những tháng cuối năm, đây sẽ là một trong những nhân tố quan trọng đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.200 tỷ USD.
Có thể khẳng định, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 825 tỷ USD sau 8 tháng rưỡi, hoạt động ngoại thương đang bước vào giai đoạn mở rộng nhanh về quy mô, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới một quy mô kim ngạch thương mại mới.
Diễn biến theo từng tháng cho thấy quy mô thương mại đang được mở rộng với tốc độ cao. Chỉ riêng tháng 8, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 109,7 tỷ USD, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 54,79 tỷ USD và nhập khẩu đạt 54,91 tỷ USD.
Tháng 8 cũng là tháng thứ hai liên tiếp thương mại hàng hóa quốc tế của Việt Nam đạt quy mô gần 110 tỷ USD, cho thấy sức bật đáng chú ý của hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.
Từ kết quả đạt được, có thể nhận diện khá rõ những nhóm hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực trong những tháng cuối năm. Dẫn đầu vẫn là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị; điện thoại và linh kiện; phương tiện vận tải và phụ tùng; đồ chơi, dụng cụ thể thao.
Ở nhóm nông nghiệp, thủy sản, rau quả, cà phê và hạt điều cũng còn dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm, góp phần củng cố đà tăng của xuất khẩu. 4 nhóm hàng này đã đóng góp doanh số xuất khẩu 25 tỷ USD sau 8,5 tháng. Riêng rau quả tiếp tục lập kỷ lục xuất khẩu tạm tính trên 1 tỷ USD trong tháng 9, còn thủy sản nhiều khả năng vượt mốc 12 tỷ USD. Ngành cà phê dù tăng chậm lại so với mốc 8,9 tỷ USD của năm ngoái, nhưng khả năng đạt 8 tỷ USD là có thể.
Về tổng thể, động lực ngoại thương cuối năm sẽ tiếp tục đến từ sự kết hợp giữa các nhóm hàng công nghiệp có quy mô và tốc độ tăng trưởng cao với các mặt hàng nông sản, thủy sản có khả năng tận dụng nhu cầu thị trường cuối năm.
Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng quy mô, yêu cầu đặt ra là nâng cao giá trị gia tăng trong nước, giảm phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu và tăng sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong các chuỗi cung ứng.