Tham dự hội nghị có nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; ông Nguyễn Long Hải, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương; bà Nguyễn Thị Bích gọc, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tài chính; đại diện lãnh đạo các bộ ban ngành; các đại biểu đại diện các cơ quan ngoại giao tại Việt Nam; lãnh đạo các tỉnh nước bạn Lào và Thái Lan; đại diện lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam và trên địa bàn tỉnh Quảng Trị...

Định hình không gian phát triển mới sau hợp nhất

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam đã công bố Quyết định điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và định hướng chiến lược, tầm nhìn phát triển, các lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư của tỉnh trong thời gian tới.

Theo Phó Chủ tịch Hoàng Nam cho biết, việc điều chỉnh Quy hoạch được thực hiện trong một bối cảnh hết sức đặc biệt. Sau hợp nhất, Quảng Trị bước vào một giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, dư địa rộng hơn, nguồn lực đa dạng hơn và vị thế chiến lược cao hơn trong không gian phát triển quốc gia và quốc tế.

Quy hoạch đã xác lập một tầm nhìn mới, một cấu trúc phát triển mới và những động lực tăng trưởng mới cho tỉnh Quảng Trị. Quy hoạch xác lập ba nội dung cốt lõi, gồm mục tiêu phát triển; tổ chức lại không gian phát triển và các trụ cột tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

“Quy hoạch xác định mục tiêu xây dựng Quảng Trị trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ; là trung tâm năng lượng, logistics, kinh tế biển và du lịch; đồng thời là cửa ngõ kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan, Campuchia và Tiểu vùng Mê Kông mở rộng. Đây không chỉ là mục tiêu tăng trưởng về quy mô kinh tế, mà còn là mục tiêu nâng tầm vị thế của Quảng Trị trong mạng lưới liên kết vùng, quốc gia và quốc tế”, Phó Chủ tịch Hoàng Nam nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Quy hoạch tổ chức lại toàn bộ không gian phát triển của tỉnh theo một cấu trúc mới gồm “ba hành lang kinh tế”, “bảy cực tăng trưởng” và “bốn trụ cột phát triển”.

Ba hành lang phát triển được xem là “xương sống” của toàn bộ cấu trúc kinh tế - đô thị. Hành lang Bắc – Nam gắn với cao tốc Bắc – Nam phía Đông, Quốc lộ 1A, đường sắt quốc gia và tương lai là đường sắt tốc độ cao, kết nối chuỗi đô thị, công nghiệp, cảng biển, sân bay và các trung tâm dịch vụ ven biển. Đây là trục động lực chính điều phối sự phát triển giữa vùng ven biển và vùng miền núi, đồng thời giữ vai trò liên kết liên vùng.

Hành lang Bắc – Nam phụ trợ phía Tây, gắn với đường Hồ Chí Minh, được định hướng trở thành vành đai phát triển sinh thái, năng lượng xanh, lâm nghiệp bền vững và bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa.

Đặc biệt, Hành lang kinh tế Đông – Tây xuyên Á được xác định là trục hội nhập chiến lược của tỉnh. Thông qua các tuyến Quốc lộ 12A kết nối cửa khẩu quốc tế Cha Lo – cảng quốc tế Hòn La, Quốc lộ 9 kết nối Đông Hà – cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (EWEC) và Quốc lộ 15D kết nối cửa khẩu quốc tế La Lay – cảng nước sâu Mỹ Thủy (PARA-EWEC), từng bước hình thành mạng lưới giao thông và logistics liên hoàn từ Biển Đông đến Hành lang phụ trợ phía Tây, đến khu vực Trung và Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, Đông Bắc Campuchia và Tiểu vùng Mê Kông mở rộng.

Ba hành lang kinh tế không tồn tại độc lập mà bổ trợ, kết nối và cộng hưởng lẫn nhau, tạo nên một cấu trúc phát triển hài hòa giữa vùng biển, đồng bằng và miền núi; giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa; giữa phát triển nội tỉnh với liên kết vùng và hội nhập quốc tế.

Bảy cực tăng trưởng tạo động lực liên kết vùng

Trên nền tảng ba hành lang kinh tế, Quy hoạch xác lập mô hình phát triển đa trung tâm với bảy cực tăng trưởng, hình thành mạng lưới các hạt nhân kinh tế có chức năng chuyên biệt nhưng liên kết chặt chẽ, hỗ trợ và bổ sung cho nhau.

Tại vùng đồng bằng, ven biển và biển – không gian động lực chủ đạo của tỉnh  hình thành bốn cực tăng trưởng lớn: Cực tăng trưởng Hòn La – Ba Đồn – Quảng Trạch là trung tâm công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics phía Bắc của tỉnh; giữ vai trò kết nối với Khu kinh tế Vũng Áng và chuỗi công nghiệp ven biển Bắc Trung Bộ.

Cực tăng trưởng Đồng Hới – Hoàn Lão là trung tâm chính trị, hành chính, thương mại, dịch vụ, du lịch, giáo dục, y tế của toàn tỉnh; kết nối trực tiếp với Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng để hình thành chuỗi du lịch sinh thái, thám hiểm, văn hóa và nghỉ dưỡng mang tầm quốc tế.

Cực tăng trưởng Đông Hà – Gio Linh – Cửa Việt – Nam Cửa Việt – Triệu Bình – Cam Lộ là trung tâm đô thị và kinh tế tổng hợp phía Nam của tỉnh; giữ chức năng hạt nhân phát triển thương mại, dịch vụ, công nghiệp và logistics, đồng thời là điểm nút chiến lược trên Hành lang kinh tế Đông – Tây.

Cực tăng trưởng Khu kinh tế Đông Nam – Quảng Trị – Hải Lăng – Diên Sanh – Mỹ Thủy – Vĩnh Định được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics ven biển gắn với Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy; giữ vị trí chiến lược trong chuỗi cảng biển và khu kinh tế ven biển Bắc Trung Bộ, đồng thời kết nối trực tiếp với Hành lang kinh tế Đông – Tây (EWEC) và hành lang kinh tế Đông Tây song song (PARA-EWEC).

Đối với vùng miền núi, cửa khẩu và biên giới phía Tây, Quy hoạch xác định ba cực tăng trưởng giữ vai trò là những đầu mối giao thương quốc tế quan trọng: Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cha Lo phát triển thành trung tâm kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, logistics xuyên Á; kết nối với tỉnh Khăm Muộn, Lào và các tỉnh Đông Bắc Thái Lan; đồng thời phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản, năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái Trường Sơn Bắc.

Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lao Bảo được định hướng phát triển theo mô hình khu kinh tế thương mại xuyên biên giới; là trung tâm thương mại, logistics, công nghiệp chế biến và năng lượng tái tạo; là hạt nhân phát triển đô thị cửa khẩu, liên kết chặt chẽ với Savannakhet (Lào) và Mukdahan (Thái Lan), giữ vai trò điểm nút quan trọng, là đầu cầu về phía Đông của Hành lang kinh tế Đông – Tây.

Cửa khẩu quốc tế La Lay được định hướng trở thành trung tâm thương mại, logistics và trung chuyển hàng hóa khu vực biên giới; là điểm kết nối của trục Cảng nước sâu Mỹ Thủy - La Lay gắn với Quốc lộ 15D, mở rộng không gian hợp tác với Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan và Đông Bắc Campuchia.

Cùng với đó, khu vực miền Tây của tỉnh được quy hoạch phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển dài hạn, Quy hoạch xác định bốn trụ cột chiến lược gồm năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh.

Trong đó, năng lượng được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, hướng tới xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của khu vực miền Trung.

Logistics phát triển trên cơ sở kết nối đồng bộ giữa cảng biển nước sâu, hệ thống cửa khẩu quốc tế, sân bay, các quốc lộ, đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao và các hành lang kinh tế liên vùng. Thay vì tư duy thụ động “xây cảng chờ tàu”, Quảng Trị chuyển sang tư duy chủ động “ kiến tạo dòng chảy” khơi thông nguồn hàng qua các trục Đông - Tây, Nam - Bắc cho hệ thống cảng biển, sân bay và các ngành công nghiệp, dịch vụ.

Du lịch được định hướng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, kết hợp giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng với hệ thống di tích lịch sử cách mạng đặc sắc để xây dựng thương hiệu Quảng Trị là "Biểu tượng Hòa bình" và "Điểm đến khám phá hàng đầu châu Á".

Về nông nghiệp, tỉnh xác định xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh, sinh thái và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu trên cơ sở định hướng chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu gắn với chế biến sâu và kinh tế carbon.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tinh Quảng Trị Hoàng Nam nhấn mạnh, trong quy hoạch lần nay, các nguồn lực phát triển của Quảng Trị được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, được kết nối bằng quy hoạch không gian, hệ thống hạ tầng và các chuỗi giá trị kinh tế.

“Điều chỉnh Quy hoạch lần này không chỉ làm thay đổi cách tổ chức không gian phát triển, mà quan trọng hơn là định vị lại vai trò và vị thế của Quảng Trị trong không gian phát triển quốc gia và khu vực. Quảng Trị không còn phát triển dựa trên từng lợi thế riêng lẻ, mà phát triển bằng sức mạnh tổng hợp của sự kết nối”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị cho biết.

Hiện thực hóa chiến lược “Vươn Đông - Tỏa Tây”

Cũng theo Phó Chủ tịch Hoàng Nam, Trong chuyến thăm và làm việc tại Quảng Trị ngày 29/4/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo tỉnh Quảng Trị định vị lại không gian phát triển theo chiến lược "Vươn Đông – Tỏa Tây".

Đây không chỉ là định hướng phát triển đối với Quảng Trị, mà còn là tư duy chiến lược về tổ chức lại không gian phát triển của đất nước, phát huy đồng thời lợi thế của biển ở phía Đông và không gian phía Tây để mở rộng dư địa tăng trưởng, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.

“Điều rất đáng chú ý là những nội dung cốt lõi của Quy hoạch có sự thống nhất rất cao với tư tưởng chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Có thể nói, định hướng "Vươn Đông – Tỏa Tây" đã khẳng định và làm sáng rõ hơn giá trị chiến lược của Quy hoạch; đồng thời, Quy hoạch chính là sự cụ thể hóa tư tưởng chỉ đạo chiến lược đó bằng một mô hình tổ chức không gian phát triển rõ ràng và khả thi”, Phó Chủ tịch Hoàng Nam khẳng định.

Nếu "Vươn Đông" là phát huy tối đa lợi thế biển để mở rộng không gian phát triển và hội nhập quốc tế, thì Quy hoạch đã xác lập Hành lang kinh tế Bắc – Nam là trục động lực trung tâm, lấy kinh tế biển, hệ thống cảng biển nước sâu, các đô thị ven biển, các khu kinh tế ven biển, công nghiệp, năng lượng và logistics làm nền tảng để hình thành các cực tăng trưởng, tạo sức lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Nếu "Tỏa Tây" là mở rộng không gian hợp tác với Lào, Đông Bắc Thái Lan và Tiểu vùng Mê Kông mở rộng, thì Quy hoạch cũng xác định Hành lang kinh tế Bắc - Nam phụ trợ phía Tây là không gian phát triển chiến lược, gắn với các cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Lao Bảo, La Lay; phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics xuyên biên giới, năng lượng xanh, kinh tế rừng và các trung tâm thương mại, dịch vụ cửa khẩu, từng bước mở rộng không gian phát triển về phía Tây.

Đặc biệt, Hành lang kinh tế Đông - Tây xuyên Á chính là điểm hội tụ và cũng là giá trị nổi bật nhất của Quy hoạch trong việc hiện thực hóa chiến lược "Vươn Đông - Tỏa Tây".

Hành lang này không chỉ kết nối biển với biên giới, mà còn kết nối Quảng Trị với Trung và Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, Đông Bắc Campuchia và toàn bộ Tiểu vùng Mê Kông mở rộng; tạo nên tuyến giao thương ngắn, thuận lợi và có tính cạnh tranh cao từ Biển Đông vào lục địa Đông Nam Á.

Đây cũng chính là lợi thế địa kinh tế nổi trội nhất của Quảng Trị, là điểm khác biệt mà không nhiều địa phương có được, tạo nền tảng để tỉnh trở thành cửa ngõ hướng biển của Tiểu vùng Mê Kông mở rộng và là điểm hội tụ giữa hành lang phát triển Bắc - Nam với hành lang kinh tế Đông – Tây trong chiến lược phát triển quốc gia.

Nhìn ở tầm khái quát hơn, sự đồng điệu giữa Quy hoạch điều chỉnh và định hướng "Vươn Đông - Tỏa Tây" không chỉ thể hiện ở sự tương đồng về không gian phát triển, mà còn gặp nhau ở một tư duy xuyên suốt: không phát triển bằng cách khai thác từng lợi thế riêng lẻ, mà phát triển bằng cách kết nối các lợi thế để tạo ra giá trị mới và động lực tăng trưởng mới.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị khẳng định:“Có thể khẳng định rằng, tư tưởng chiến lược "Vươn Đông - Tỏa Tây" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã tạo thêm cơ sở chính trị và định hướng quan trọng để Quảng Trị tổ chức thực hiện Quy hoạch với quyết tâm cao hơn; đồng thời, Quy hoạch cũng chính là công cụ để hiện thực hóa tư tưởng chỉ đạo đó bằng những định hướng phát triển và giải pháp tổ chức không gian cụ thể trong quá trình tổ chức thực hiện quy hoạch”.