Thông tư do Bộ Y tế ban hành, được xây dựng trên cơ sở quy định tại điểm a khoản 2 Điều 53 Luật Đấu thầu năm 2023. Theo đó, danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia áp dụng đối với các thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm cần mua sắm với số lượng lớn, có chủng loại tương tự, được sử dụng tại một hoặc nhiều cơ quan, đơn vị trong hệ thống y tế.

Bộ Y tế cho biết, việc lựa chọn các mặt hàng đưa vào danh mục mua sắm tập trung được thực hiện trên cơ sở đáp ứng đồng thời ba tiêu chí.

Thứ nhất, là các thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm có chi phí lớn, được sử dụng phổ biến và có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế.

Thứ hai, căn cứ kết quả đánh giá việc thí điểm đấu thầu tập trung vật tư y tế giai đoạn 2019-2020. Thứ ba, bảo đảm phù hợp với nhu cầu chuyên môn và tính khả thi trong quá trình triển khai thực tế.

Theo Thông tư, danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia hiện bao gồm hai nhóm chính. Nhóm 1 là thủy tinh thể nhân tạo, với các chủng loại khác nhau về vật liệu acrylic (ngậm nước và không ngậm nước), màu sắc, cấu trúc phi cầu, không lắp sẵn trong injector.

Nhóm 2, giá đỡ (stent) đặt động mạch vành, bao gồm các loại phủ thuốc sirolimus hoặc everolimus, có polymer, khung hợp kim với độ dày thanh stent lớn hơn 60 micromet.

Thông tư 01/2026/TT-BYT có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026. Việc tổ chức mua sắm tập trung cấp quốc gia đối với các thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm theo danh mục này sẽ chính thức được triển khai từ ngày 1/1/2027, tạo khoảng thời gian cần thiết để các cơ quan, đơn vị chuẩn bị điều kiện thực hiện.

Bộ Y tế giao Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế chủ trì theo dõi, tổng hợp và báo cáo đề xuất sửa đổi, bổ sung danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia cho phù hợp với tình hình thực tiễn.

Vụ Kế hoạch - Tài chính có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ Tài chính và Bộ Y tế hướng dẫn triển khai việc mua sắm tập trung theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu.

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc liên quan đến danh mục thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm mua sắm tập trung cấp quốc gia, các cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu kịp thời phản ánh về Bộ Y tế để xem xét, xử lý.

Về thị trường thiết bị y tế, một nghiên cứu gần đây của công ty tư vấn chiến lược và nghiên cứu thị trường Report Ocean tiết lộ rằng thị trường thiết bị y tế Việt Nam trị giá 1.522,1 triệu USD vào năm 2021 và dự đoán sẽ đạt 2.862,6 triệu USD vào năm 2028 với tốc độ CAGR là 7,9%.

Sự tăng trưởng của thị trường y tế là do sự phát triển kinh tế của Việt Nam và nhu cầu ngày càng tăng đối với các thiết bị và dịch vụ chăm sóc y tế phù hợp.

Nhiều cơ hội đã chín muồi cho thị trường thiết bị y tế Việt Nam do dân số già của đất nước, sự khan hiếm thiết bị y tế và sự hỗ trợ của chính phủ dưới hình thức ưu đãi thuế và ưu tiên ngành.

Bên cạnh đó, thu nhập khả dụng ngày càng tăng, dân số tăng, tốc độ đô thị hóa nhanh đã cải thiện đáng kể điều kiện sống đã góp phần làm tăng nhu cầu về chăm sóc sức khỏe nói chung và thiết bị y tế nói riêng.

Theo đó, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á. Đến năm 2050, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ tăng từ 11,9 triệu lên 29 triệu, chiếm gần 1/3 tổng dân số. Số người từ 80 tuổi trở lên sẽ tăng gấp 3 lần, chiếm gần 6% dân số.

Đánh giá của Ngân hàng Thế giới cho hay, Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển nhất khu vực, có ngành y tế tiên tiến trong những năm gần đây.

Việt Nam được kỳ vọng sẽ duy trì vị trí trong top 20 thị trường thiết bị y tế ổn định và bền vững nhất toàn cầu. Hơn nữa, hầu hết các doanh nghiệp trong ngành thiết bị y tế của Việt Nam đang cố gắng đạt được các tiêu chuẩn quốc tế để sản xuất các thiết bị y tế và thuốc generic an toàn hơn là đầu tư vào các loại thuốc có bằng sáng chế hoặc biệt dược, do đó mở đường cho sự tăng trưởng đáng kể của thị trường thiết bị y tế Việt Nam.