Sự thống trị của các tay chơi lớn

Ngày 14/4 vừa qua, VPBank và OKX - sàn tài sản số lớn thứ 4 thế giới - đã chính thức ký kết Biên bản thỏa thuận chiến lược. Theo thỏa thuận hợp tác, OKX không chỉ tư vấn chiến lược, chia sẻ kinh nghiệm vận hành và cung cấp giải pháp công nghệ… cho nền tảng giao dịch tài sản số của Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) - một thành viên trong hệ sinh thái VPBank, mà còn góp vốn vào CAEX.

Theo đó, thông qua OKX Ventures, OKX sẽ góp vốn vào CAEX trong tháng 4, giúp công ty đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng (tương đương 380 triệu USD) để tham gia chương trình triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Trước đó, trong công văn gửi tới Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Bộ Tài chính cho biết, đã xem xét, đánh giá có 5 hồ sơ đầy đủ, hợp lệ theo quy định, bao gồm: Hồ sơ của Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa VIX; Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Lộc Phát Việt Nam; Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng; Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Techcom; Công ty cổ phần Tài sản số Việt Nam.

Tính đến thời điểm hiện tại, chưa doanh nghiệp nào trong số các doanh nghiệp trên đáp ứng điều kiện vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng để thành lập sàn giao dịch tài sản số. VPBank có thể là doanh nghiệp đầu tiên đáp ứng điều kiện này.

Ông Nguyễn Hồng Trung, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc CAEX cho biết, CAEX đang thực hiện các bước cuối cùng của thủ tục cấp phép. Sự kết hợp giữa sự am hiểu địa phương của một ngân hàng nội địa và tính chuyên môn, kinh nghiệm toàn cầu của một nền tảng lớn nhất thế giới sẽ xây dựng nên một sàn giao dịch tài sản số đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, phục vụ tốt nhất cho nhà đầu tư, mở rộng hệ sinh thái của VPBank.

Đến nay, OKX là sàn tiền số đầu tiên trong top 5 sàn tiền số lớn nhất thế giới góp vốn vào một doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, các “cá mập” quốc tế khác như Binance, Bybit, Tether… cũng đã có những bước chân đầu tiên tại thị trường Việt Nam.

Trong tháng 3/2026, sàn giao dịch tiền số lớn nhất thế giới Binance cũng đã thông báo tuyển tổng giám đốc thị trường Việt Nam và có kế hoạch mở văn phòng tại TP.HCM. Đầu năm nay, Tether cũng ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược với G99 (liên doanh giữa Tập đoàn G-Group và Ninety Eight).

Nhìn vào danh sách của các công ty tài sản số đã qua “vòng loại” hồ sơ hiện nay, có thể thấy cuộc chơi này quy tụ toàn các tay chơi lớn, đặc biệt là các ông lớn ngân hàng, chứng khoán, bất động sản: VPBank, Techcombank, LPBank, Chứng khoán VIX, Sungroup…

Việc các “tay to” mới đủ sức tham gia sân chơi tài sản số là điều dễ hiểu. Bởi ngoài các quy định khắc nghiệt về hạ tầng, bảo mật, công nghệ… thì yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng là bộ lọc khắc nghiệt. Theo đó, chỉ có những doanh nghiệp đủ tiềm lực tài chính mới có thể tham gia sân chơi rủi ro này.

Ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng, theo thống kê của công ty phân tích blockchain Chainalysis, tổng giá trị giao dịch tài sản số tại Việt Nam ước khoảng 220-230 tỷ USD/năm, khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản số.

“Các con số này cho thấy, Việt Nam dẫn đầu thế giới về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa, tiềm năng tăng trưởng thị trường rất lớn. Vì vậy, các nhà đầu tư lớn trên thế giới cũng như các doanh nghiệp, ngân hàng lớn trong nước không thể bỏ qua thị trường Việt Nam”, ông Hoàng nhận định.

Giới chuyên gia nhận định, rất có thể, sau cú bắt tay chiến lược giữa VPBank và OKX, thị trường sẽ xuất hiện thêm các thương vụ mới trong cuộc chạy đua hoàn thiện giấy phép của các doanh nghiệp.

Phát biểu tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI mới đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số... sẽ được triển khai ngay từ quý II/2026.

Khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý

Theo ông Nghiêm Minh Hoàng, việc các sàn chính thống ra đời, đi vào hoạt động sẽ giúp thị trường tài sản số vận hành minh bạch. Theo đó, một bộ phận nhà đầu tư sẽ dần dịch chuyển tài sản của mình sang các nền tảng được cấp phép. Sự chuyển dịch này không chỉ góp phần tái cấu trúc dòng vốn, mà còn giúp hình thành nguồn dữ liệu giao dịch nằm trong vùng giám sát, giúp giảm thiểu nguy cơ lừa đảo liên quan đến các sàn chui, phát triển thị trường tài sản số một cách lành mạnh.

Ngoài CAEX, các doanh nghiệp tài sản số khác cũng đang chạy nước rút để hoàn tất về mặt thủ tục. Bà Đoàn Mai Hạnh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa Techcom (TCEX) cho biết, hiện doanh nghiệp này đã sẵn sàng về cả công nghệ lẫn quy trình để đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất của thị trường tài sản số. Công ty cũng đang khẩn trương đáp ứng điều kiện về mức vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng.

Dù đã có thời gian dài chuẩn bị về vốn, công nghệ, con người, song theo lãnh đạo TCEX, thách thức trong lĩnh vực này là rất lớn. Vì vậy, sự hoàn thiện hành lang pháp lý là rất cấp bách.

Bà Đoàn Mai Hạnh đề xuất, để Việt Nam thực sự nắm bắt được cơ hội từ nền kinh tế số, các cơ quan quản lý cần đẩy nhanh hơn nữa tiến độ ban hành các hướng dẫn chi tiết cho Nghị quyết 05 (bao gồm các nghị định, thông tư cho hoạt động giao dịch tài sản số, tài sản mã hóa).

Đại diện TCEX cũng đề xuất cởi mở hơn trong quá trình kiện toàn khung pháp lý theo hướng cho phép thêm giao dịch ký quỹ, hay cho phép nhà đầu tư Việt Nam được giao dịch token dựa trên tài sản thực (RWA) do doanh nghiệp Việt Nam phát hành, nhằm cân đối giữa tính an toàn, thận trọng trong giai đoạn thí điểm với tính hấp dẫn và khả thi khi triển khai thị trường.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thế Vinh, nhà đồng sáng lập và CEO Ninety Eight, dự báo trong giai đoạn đầu các sàn tài sản số ra mắt, cơ quan quản lý sẽ ưu tiên thí điểm ba loại tài sản số: nhóm stablecoin; nhóm tài sản có giá trị vốn hóa lớn (Bitcoin, Ethereum); và cuối cùng là các token mã hóa tài sản thực (RWA).

Mã hóa tài sản thực và đưa lên sàn tài sản số cũng là đích ngắm của các cơ quan quản lý. Theo đó, thông qua kênh này, sàn giao dịch tài sản số sẽ trở thành kênh huy động vốn của doanh nghiệp.

Theo kỳ vọng của Boston Consulting Group (BCG), thị trường RWA Việt Nam có thể đạt 70-80 tỷ USD vào năm 2030.

Tuy nhiên, ông Nghiêm Minh Hoàng cho rằng, đạt mục tiêu này không dễ, đòi hỏi không chỉ sự nỗ lực của doanh nghiệp mà còn cả sự vào cuộc tích cực của hành lang pháp lý. Với cả đơn vị vận hành sàn, đơn vị phát hành token, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, ưu tiên hàng đầu là quản trị rủi ro.

Theo các chuyên gia kinh tế, dù thách thức trước mắt còn rất lớn, song với sự tham gia của các tên tuổi hàng đầu trong nước và thế giới, cũng như sự thận trọng của cơ quan quản lý, thị trường tài sản số Việt Nam sẽ có bước khởi đầu khả quan.

Tất nhiên, cùng với sự vận hành thí điểm của các sàn giao dịch, cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải nâng cao nhận thức về quản trị rủi ro cho nhà đầu tư. Một khi nhà đầu tư quen với sự biến động của thị trường này, bước tiếp theo mới có thể đa dạng hóa hàng hóa trên sàn.