Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị tích cực cho nam bệnh nhân L.T.S. (23 tuổi, trú tại Tuyên Quang) bị sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) với tình trạng tổn thương phổi nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp tính mạng.

Ths.Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân trước đó khỏe mạnh, chưa ghi nhận bệnh lý nền. Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện sốt cao, đau tức bụng và tự sử dụng thuốc tại nhà nhưng tình trạng không cải thiện.

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng đặc biệt nguy kịch. Dù được thở máy xâm nhập với nồng độ oxy cung cấp 100%, độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) chỉ đạt khoảng 80%, cho thấy tình trạng suy giảm oxy máu nghiêm trọng.

Cùng với đó, nhịp tim tăng lên 120-140 lần/phút, huyết áp chỉ còn 80/40 mmHg dù đang sử dụng thuốc vận mạch. Bệnh nhân tím tái, đầu chi lạnh, thông khí hai phổi giảm, phản ánh tình trạng suy hô hấp và rối loạn tuần hoàn nặng.

Kết quả xét nghiệm ghi nhận kháng nguyên NS1 và kháng thể IgM Dengue dương tính, đồng thời phát hiện các bất thường về chức năng gan, thận và đông máu.

Tổng hợp các biểu hiện lâm sàng và kết quả xét nghiệm, các bác sỹ chẩn đoán bệnh nhân bị sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp cấp tiến triển, đồng thời tiếp tục theo dõi khả năng nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Đánh giá mức độ nghiêm trọng của ca bệnh, bác sỹ Phạm Văn Phúc cho biết, bệnh nhân còn rất trẻ, không có bệnh lý nền nhưng sốt xuất huyết đã gây sốc và tổn thương phổi nặng. Diễn biến này cho thấy nguy cơ biến chứng nghiêm trọng không chỉ giới hạn ở người cao tuổi hoặc những trường hợp có bệnh lý mạn tính.

Trước tình trạng suy hô hấp nặng, khả năng oxy hóa máu không cải thiện dù đã được thở máy với nồng độ oxy tối đa, ê-kíp hồi sức quyết định triển khai kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (VV-ECMO).

Đây là phương pháp hỗ trợ hô hấp ngoài cơ thể, sử dụng hệ thống tuần hoàn qua màng trao đổi khí nhằm bổ sung oxy và loại bỏ carbon dioxide khỏi máu, giúp duy trì quá trình trao đổi khí trong những trường hợp phổi bị tổn thương nghiêm trọng, không đáp ứng đầy đủ với các biện pháp hỗ trợ thông thường.

Khác với các phương pháp điều trị nguyên nhân gây bệnh, ECMO đóng vai trò hỗ trợ chức năng sống, tạo điều kiện để phổi được giảm tải trong quá trình điều trị và phục hồi.

Bên cạnh ECMO, bệnh nhân tiếp tục được thở máy, sử dụng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục. Các biện pháp hồi sức được phối hợp nhằm hỗ trợ tuần hoàn, điều chỉnh rối loạn chuyển hóa, kiểm soát cân bằng dịch và hỗ trợ chức năng thận.

Trường hợp nam thanh niên 23 tuổi là lời cảnh báo về khả năng diễn biến nhanh và khó lường của sốt xuất huyết Dengue, đặc biệt trong giai đoạn bệnh bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn Aedes. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả những người trẻ khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh lý.

Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có thể hồi phục nếu được theo dõi và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp xuất hiện tình trạng thoát huyết tương, rối loạn đông máu, xuất huyết nghiêm trọng hoặc tổn thương các cơ quan, dẫn đến sốc và suy đa cơ quan.

Ths.Phạm Văn Phúc lưu ý, giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy kể từ khi khởi phát, đặc biệt ở thời điểm người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc vừa hết sốt.

Đây là giai đoạn có thể xảy ra hiện tượng tăng tính thấm thành mạch, khiến huyết tương thoát ra khỏi lòng mạch, làm giảm thể tích tuần hoàn, cô đặc máu và có nguy cơ dẫn đến sốc nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Điều đáng lo ngại là nhiều người thường đánh giá mức độ bệnh chủ yếu qua tình trạng sốt. Khi nhiệt độ cơ thể giảm, người bệnh có thể cho rằng sức khỏe đang hồi phục, trong khi những biến chứng nguy hiểm lại bắt đầu xuất hiện.

Thực tế, hết sốt không đồng nghĩa với việc đã khỏi bệnh. Những biểu hiện như đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn nhiều, mệt lả, vật vã, lừ đừ, chảy máu bất thường, tiểu ít hoặc khó thở đều có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng bệnh đang chuyển nặng.

Ở trường hợp bệnh nhân L.T.S., những biểu hiện đau tức bụng, rối loạn tiêu hóa và mệt mỏi xuất hiện trước khi người bệnh rơi vào tình trạng sốc, suy hô hấp nghiêm trọng. Diễn biến này cho thấy việc nhận diện dấu hiệu cảnh báo và tiếp cận cơ sở y tế kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các bác sỹ khuyến cáo, người mắc hoặc nghi mắc sốt xuất huyết cần được theo dõi sát trong giai đoạn nguy hiểm, tuân thủ lịch tái khám và thực hiện xét nghiệm theo chỉ định, nhất là khi xuất hiện những biểu hiện bất thường dù đã giảm sốt.

Việc tự ý truyền dịch tại nhà tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bởi lượng dịch cần bù phải được xác định dựa trên tình trạng tuần hoàn, mức độ thoát huyết tương và những chỉ số lâm sàng, xét nghiệm cụ thể. Truyền dịch không đúng chỉ định hoặc không được theo dõi có thể gây quá tải dịch, làm nặng thêm tình trạng tổn thương hô hấp.

Người bệnh cũng không nên tự ý sử dụng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc chống viêm không steroid khác do nguy cơ làm tăng biến chứng xuất huyết. Việc sử dụng thuốc hạ sốt, bù nước và điều chỉnh chế độ chăm sóc cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế.

Với những trường hợp xuất hiện đau bụng dữ dội, nôn liên tục, lừ đừ, kích thích, tay chân lạnh, khó thở hoặc tiểu ít, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để đánh giá nguy cơ sốc và tổn thương cơ quan.

Tại thời điểm thông tin về ca bệnh được công bố, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị 18 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue. Trong đó, nam thanh niên 23 tuổi phải can thiệp ECMO là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, phản ánh những thách thức trong điều trị sốt xuất huyết nặng.

Ngoài việc phát hiện và điều trị kịp thời, phòng bệnh vẫn giữ vai trò quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ mắc và lây lan sốt xuất huyết trong cộng đồng.

Người dân cần thường xuyên vệ sinh môi trường sống, loại bỏ các vật dụng đọng nước, đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng và thực hiện các biện pháp phòng tránh muỗi đốt. Việc tiêm vắc-xin sốt xuất huyết có thể được cân nhắc phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khuyến cáo chuyên môn hiện hành.

Theo BS.CKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, người dân ngày càng quan tâm đến việc phòng bệnh bằng vắc-xin, bên cạnh các biện pháp vệ sinh môi trường và diệt muỗi truyền bệnh.

Nhu cầu tiêm chủng tập trung ở ba nhóm chính, gồm người trưởng thành, đặc biệt là lao động thường xuyên làm việc ngoài trời; trẻ em từ 4 tuổi trở lên được phụ huynh đưa đi tiêm và những người từng mắc sốt xuất huyết.

Để đáp ứng nhu cầu, đơn vị đã chủ động kế hoạch vận chuyển, dự trữ vắc-xin Qdenga tại Phú Quốc, đồng thời thực hiện các quy trình bảo quản dây chuyền lạnh, khám sàng lọc và theo dõi sức khỏe sau tiêm theo quy định chuyên môn.

Về phòng bệnh, vắc-xin Qdenga hiện được cấp phép sử dụng tại Việt Nam cho người từ 4 tuổi trở lên, với lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Vắc-xin được thiết kế nhằm tạo đáp ứng miễn dịch với bốn tuýp virus Dengue, góp phần giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết có triệu chứng và nhập viện. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ có thể khác nhau giữa các tuýp virus, đồng thời phụ thuộc vào những yếu tố liên quan đến người được tiêm.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần được bác sỹ tư vấn, khám sàng lọc trước tiêm để xác định chỉ định phù hợp với độ tuổi, tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe, thay vì tự quyết định tiêm chủng.

Đặc biệt, tiêm vắc-xin không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc sốt xuất huyết. Những biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh vẫn giữ vai trò thiết yếu, bao gồm loại bỏ nước đọng, đậy kín dụng cụ chứa nước, thường xuyên vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy và phòng tránh muỗi đốt, kể cả ban ngày.

Dịch sốt xuất huyết Dengue đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước khi số ca mắc liên tục tăng cao với nhiều ổ dịch mới được ghi nhận và nguy cơ bùng phát trên diện rộng tăng cao. 

Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, khu vực phía Nam ghi nhận 96.621 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 7,2% so với cùng kỳ năm 2025, với tỷ lệ tử vong ở người trên 15 tuổi vẫn đáng chú ý, chiếm 58% tổng số ca tử vong, tương đương 11/19 trường hợp.

Trong khi đó, tại Hà Nội, theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, hiện toàn thành phố ghi nhận 509 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 91 phường, xã. Cộng dồn năm 2026 đến nay ghi nhận 4.860 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 120 phường, xã. Trong tuần ghi nhận 17 ổ dịch sốt xuất huyết mới. Cộng dồn năm 2026 đến nay ghi nhận 211 ổ dịch, hiện còn 30 ổ dịch đang hoạt động.