Thời sự Đầu tư
Tán thành ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ
Nguyễn Lê - 20/11/2026 15:43
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng như ý kiến đại biểu thảo luận tại hội trường đều tán thành sự cần thiết ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ.
Quốc hội nghe tờ trình của Chính phủ về dự thảo nghị quyết - Ảnh: QH.

Sau khi được bổ sung vào chương trình Kỳ họp, chiều 20/11, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, đã được trình Quốc hội.

Thừa ủy quyền Thủ tướng trình nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mặc dù rất cố gắng từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã xử lý được hơn 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, đến ngày 23/10/2026, cả nước còn 2,5 triệu người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng trong khi họ không còn sổ sách hoặc tài sản để thực hiện nghĩa vụ.

Quốc hội đã quyết định chấm dứt thu nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026, nhưng các nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý. Quy định hiện hành về khoanh, xóa nợ chưa bao quát hết các trường hợp.

Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi, duy trì hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030.

Bộ trưởng cho biết, dự thảo Nghị quyết xử lý nợ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế được cơ quan thuế xác định đến hết ngày 23/10/2026 thuộc tình trạng 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực của mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Không áp dụng đối với tiền chậm nộp từ nợ thuế gốc liên quan đến trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03, 06 của doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm dừng kinh doanh có thời hạn; và người nộp thuế vẫn sản xuất kinh doanh hoặc đã phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian thuộc trạng thái 03, 06.

Về xử lý lệ phí môn bài, Dự thảo quy định xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Người chưa kê khai nộp lệ phí môn bài thì không phải khai nộp và không bị tính tiền chậm nộp.

Về xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác: Người nộp thuế được xem xét xóa tiền chậm nộp khi đã nộp đầy đủ nợ thuế gốc, tiền phạt vi phạm hành chính nếu có và hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Về tổ chức thực hiện, Bộ trưởng cho biết, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu quản lý thuế để thực hiện công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có.

Đối với hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được tiếp nhận chậm nhất vào ngày 30/6/2028 đã nộp đủ nợ gốc nhưng chưa hoàn tất các xử lý thì tiếp tục được giải quyết theo nghị quyết. Cơ quan quản lý thuế xác định kịp thời khoản nợ đủ điều kiện xóa để không áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với khoản nợ đó.

Nếu phát hiện người nộp thuế không đủ điều kiện, cơ quan thuế phục hồi khoản tiền chậm nộp đã xóa. Người nộp thuế đã được xóa nợ trước ngày nghị quyết này có hiệu lực nhưng sau đó quay lại sản xuất kinh doanh và đủ điều kiện áp dụng nghị quyết thì không phải hủy kết quả quyết định đã xóa.

Chính phủ tổ chức thực hiện, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2028. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ trường hợp được tiếp tục giải quyết theo quy định chuyển tiếp.

Thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết.

Về xử lý xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến tán thành, vì lệ phí môn bài đã được bãi bỏ theo chủ trương của Đảng và Nghị quyết số 198/2025/QH15; số nợ đã hạch toán không lớn, chi phí thu hồi có thể vượt số thu. Đề nghị làm rõ việc không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng đối với thời gian NNT đã thực tế ngừng hoạt động.

Thảo luận tại hội trường sau đó, ba vị đại biểu đăng ký phát biểu đều tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết và góp ý hoàn thiện dự thảo.

Báo cáo giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết về việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Bộ sẽ phối hợp rất chặt chẽ với cơ quan công an quản lý xuất nhập cảnh để làm rõ cơ sở, căn cứ pháp lý và kết nối liên thông cơ sở dữ liệu giữa cơ quan công an và cơ quan thuế.

Hướng tới nguyên tắc như đại biểu Nguyễn Văn Thân đã đề xuất là mọi công dân ở bất cứ thời điểm nào đều có thể chủ động kiểm tra được tình trạng nghĩa vụ thuế của mình 24/7 và có thể thực hiện thanh toán ngay tại chỗ nếu chẳng may bị quên. Ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành xong nghĩa vụ nộp thuế thì trạng thái tạm hoãn xuất cảnh sẽ được xử lý, gỡ bỏ tức thời trên hệ thống.

Bộ trưởng cũng cho biết đã có giải pháp để ngăn ngừa lợi dụng chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ,

Theo nghị trình, Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế sẽ được thông qua ngay tại Kỳ họp này. 

Tin liên quan
Tin khác