Ngày 6/11, Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam có buổi làm việc với Trường Cao đẳng Đường sắt và Học viện Kỹ thuật Liễu Châu (Trung Quốc) nhằm thúc đẩy hợp tác đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt mới, trước mắt là Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Ông Hoàng Năng Khang, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam, cho biết từ nay đến năm 2035, riêng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cần đào tạo khoảng 3.840 nhân sự vận hành và bảo trì (O&M).

Nguồn nhân lực này bao gồm nhiều chức danh quan trọng như lái tàu, điều độ chạy tàu, nhân viên bảo dưỡng, sửa chữa, cán bộ quản lý và điều hành hệ thống đường sắt hiện đại.

Đây là những vị trí có thời gian đào tạo dài, yêu cầu chuyên môn cao và ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn khai thác. Vì vậy, việc chuẩn bị nhân lực cần được triển khai trước khi tuyến đường sắt đi vào vận hành.

Theo ông Trương Trọng Vương, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đường sắt, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đặt ra yêu cầu cập nhật công nghệ, nâng cao năng lực giảng viên và đầu tư trang thiết bị phục vụ đào tạo, đồng thời mở ra cơ hội phát triển cho các cơ sở đào tạo chuyên ngành.

Hiện Trường Cao đẳng Đường sắt đang tập trung chuẩn bị nhân lực theo hai hướng. Thứ nhất là bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đội ngũ lao động đang làm việc trong ngành, đặc biệt là các chức danh lái tàu và điều độ chạy tàu.

Thứ hai là xây dựng, phát triển chương trình đào tạo các chuyên ngành mới, trong đó có thông tin tín hiệu và công trình đường sắt, nhằm đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, vận hành và bảo trì hệ thống đường sắt khổ tiêu chuẩn.

Tại buổi làm việc, bà Dương Triết, Phó Bí thư Đảng ủy Học viện Kỹ thuật Liễu Châu, cho biết tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn, đặt ra nhu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao.

Học viện Kỹ thuật Liễu Châu sẵn sàng hợp tác với Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam và Trường Cao đẳng Đường sắt trong đào tạo các lĩnh vực vận tải, đầu máy, công trình, thông tin tín hiệu và kỹ thuật đường sắt.

Theo phương án được trao đổi, chương trình hợp tác sẽ kết hợp đào tạo tại Việt Nam và Trung Quốc. Phần lý thuyết được tổ chức tại Trường Cao đẳng Đường sắt với sự tham gia giảng dạy của các chuyên gia Trung Quốc, trong khi phần thực hành thực hiện tại cơ sở đào tạo của Học viện Kỹ thuật Liễu Châu.

Ông Hoàng Năng Khang cho biết Tập đoàn dự kiến cử cán bộ tham gia các chương trình đào tạo, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nội dung đào tạo phải bám sát công nghệ và phương tiện được sử dụng trên từng dự án đường sắt.

Theo đó, học viên cần được trang bị kiến thức về hệ thống điều khiển, thông tin tín hiệu, vận hành đầu máy, toa xe, phương tiện chuyên dụng, các quy trình, quy định kỹ thuật và khả năng xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình khai thác.

Việc thúc đẩy hợp tác với các cơ sở đào tạo nước ngoài là một trong những nhiệm vụ được Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam xác định trong kế hoạch phát triển nguồn nhân lực cho các dự án đường sắt mới.

Trước đó, tại Kế hoạch số 470/KH-ĐS ngày 6/2/2026 về tổ chức thực hiện Quyết định số 2230/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (nay là Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam) đã xác định yêu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phải đi trước một bước so với tiến độ xây dựng.

Trong đó, ưu tiên xây dựng kế hoạch đào tạo chi tiết cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; chuẩn bị nguồn nhân lực vận hành, bảo trì và đào tạo chuyển đổi đối với lực lượng lao động hiện có.

Tập đoàn cũng đặt nhiệm vụ cơ cấu lại Trường Cao đẳng Đường sắt, nâng cao năng lực giảng viên, chuẩn hóa chương trình đào tạo và đầu tư hệ thống trang thiết bị thực hành phù hợp với công nghệ đường sắt mới.

Các hạng mục được định hướng đầu tư gồm phòng mô phỏng lái tàu, hệ thống điều khiển chạy tàu tập trung và các thiết bị thực hành phục vụ đào tạo nhân lực cho đường sắt điện khí hóa, đường sắt tốc độ cao.

Bên cạnh hợp tác với các đối tác Trung Quốc, Tập đoàn chủ trương mở rộng hợp tác đào tạo với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu, đồng thời tìm kiếm nguồn hỗ trợ quốc tế và đề xuất đưa nội dung đào tạo, chuyển giao công nghệ vận hành, khai thác, bảo trì vào các hợp đồng với nhà thầu xây dựng đường sắt mới.

Trước đó, vào đầu tháng 10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045 đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 35.000 nhân lực trong giai đoạn 2025 - 2030.

Trong số này, khoảng 1.000 người ở trình độ sau đại học, 14.000 người trình độ đại học, 11.000 người cao đẳng và 9.000 người trung cấp, tập trung vào các chuyên ngành xây dựng công trình đường sắt, khai thác vận tải, thông tin tín hiệu, đầu máy - toa xe và hệ thống điện, năng lượng đường sắt.

Ngoài ra, Đề án còn đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng khoảng 5.000 người phục vụ vận hành, khai thác, bảo trì đường sắt đô thị; bồi dưỡng khoảng 500 lượt cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về đường sắt và 1.000 lượt người làm công tác quản lý dự án.