Ngày 8/5, Cục Hải quan tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp thu ngân sách nhà nước với 4 ngân hàng thương mại gồm: Sinopac - Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh; E.sun - Chi nhánh Đồng Nai; UOB Việt Nam và Bank of Communications Co., Ltd - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh. Tham dự buổi lễ có ông Nguyễn Thành Hưng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cùng lãnh đạo các ngân hàng đối tác.
| Ông Nguyễn Thành Hưng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan (bên trái ảnh) cùng đại diện 4 ngân hàng ký kết. Ảnh: Văn Tá. |
Theo bà Trần Thị Kim Hà, Tổ trưởng Tổ dự toán - Tổng hợp, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan (Cục Hải quan), đây là hoạt động trọng tâm nhằm triển khai Thông tư số 51/2025/TT-BTC về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Việc mở rộng hợp tác nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản lý thuế, giúp giảm thời gian thông quan và chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời thực hiện chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ.
Nhìn lại lộ trình hiện đại hóa, ông Nguyễn Thành Hưng cho biết, từ năm 2011, Tổng cục Hải quan đã bắt đầu triển khai phối hợp thu ngân sách với các ngân hàng thương mại, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ thủ tục giấy sang điện tử. Đến năm 2016, đề án “Nộp thuế điện tử và thông quan 24/7” chính thức vận hành. Bước đột phá tiếp theo diễn ra vào năm 2019 với Chương trình Doanh nghiệp nhờ thu, cho phép trích nợ tự động ngay khi phát sinh nợ thuế mà không cần sự can thiệp thủ công.
Hiệu quả hiện đại hóa được minh chứng qua tỷ lệ thu ngân sách qua ngân hàng và Kho bạc Nhà nước tăng từ 53% năm 2014 lên đạt mức gần như tuyệt đối 99,8% vào năm 2022. Hiện nay, Cục Hải quan chỉ còn thu tiền mặt đối với một số đối tượng đặc thù như cư dân biên giới. Tính đến 8/5/2026, đã có 49 ngân hàng thương mại tham gia phối hợp thu.
Sự kiện lần này khẳng định quyết tâm của Cục Hải quan trong việc tối ưu hóa công tác thu ngân sách, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển trong kỷ nguyên số. Bà Li Xuan, Phó Tổng giám đốc Bank of Communications, nhấn mạnh sự hợp tác này hoàn toàn phù hợp với chương trình chuyển đổi số của Chính phủ, giúp tăng cường tính minh bạch và niềm tin trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính.
Nhìn lại lộ trình hiện đại hóa, cách đây 9 năm, Hải quan Việt Nam đã chính thức triển khai hình thức nộp thuế điện tử và thông quan 24/7. Mục tiêu cốt lõi là tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế thông qua việc thực hiện nghĩa vụ mọi lúc, mọi nơi, trên mọi phương tiện. Giải pháp này không chỉ góp phần hạn chế thanh toán tiền mặt mà còn đảm bảo thông tin được thanh khoản chính xác, giúp hàng hóa thông quan ngay sau khi nộp thuế. Nhờ đó, thời gian hoàn thành thủ tục hải quan đã được rút ngắn đáng kể, tiệm cận mức trung bình của nhóm nước ASEAN-4.
Tiếp đà cải cách, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp có lượng tờ khai lớn, cơ quan Hải quan đã nâng cấp hệ thống và triển khai Chương trình nộp thuế điện tử doanh nghiệp nhờ thu (ủy quyền trích nợ). Với phương thức này, doanh nghiệp không cần tự thực hiện thao tác nộp tiền. Ngay khi phát sinh tờ khai nợ thuế, cơ quan Hải quan sẽ chủ động chuyển thông tin sang ngân hàng để tự động trích nợ từ tài khoản đã ủy quyền theo định mức quy định.
Phân tích về lợi ích thực tế, bà Trần Thị Mai Quyên, đại diện Công ty TNHH sợi hóa học Thế kỷ mới Việt Nam chia sẻ: "Chúng tôi chỉ cần đăng ký một lần duy nhất. Sau đó, các khoản thuế sẽ tự động được nộp và tờ khai tự động được thông quan mà không cần bất kỳ thao tác thủ công nào trên hệ thống của hải quan hay ngân hàng".
Việc vận hành quy trình thanh khoản và thông quan hoàn toàn tự động, không có sự can thiệp của doanh nghiệp hay công chức hải quan đã tạo ra bước ngoặt về tốc độ xử lý so với hình thức nộp thuế 24/7 truyền thống.
Về mặt quản lý, cơ quan Hải quan đã chuyển từ trạng thái bị động chờ tiền sang chủ động gửi yêu cầu thanh khoản, giúp nâng cao hiệu quả điều hành ngân sách. Để đảm bảo vận hành thông suốt, Hải quan cũng đã đề nghị các ngân hàng phối hợp bố trí cán bộ chuyên trách nhằm hỗ trợ và giải đáp kịp thời mọi vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp.