Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) cho biết, thị trường 15 quốc gia thành viên thuộc Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã khởi xướng điều tra 87 vụ việc phòng vệ thương mại với hàng hóa nhập từ Việt Nam.

Thị trường RCEP bao gồm 15 quốc gia thành viên, tạo nên khối thương mại tự do lớn nhất thế giới. Trong đó, gồm 10 quốc gia ASEAN: Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Indonesia, Malaysia, Philippines, Brunei, Lào, Campuchia và Myanmar và 5 đối tác thương mại ngoài khu vực: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.

Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, RCEP là khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới (chiếm khoảng 30% dân số toàn cầu), mang lại nhiều cơ hội và động lực tăng trưởng mới cho thương mại khu vực.

Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam với các nước thành viên RCEP đạt gần 503 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu chạm mốc khoảng 171 tỷ USD, tăng hơn 30% so với thời điểm Hiệp định bắt đầu có hiệu lực vào năm 2022.

Quy mô trao đổi thương mại tăng nhanh, đồng nghĩa gia tăng số vụ việc liên quan đến phòng vệ thương mại.

Trong số gần 90 vụ điều tra phòng vệ thương mại từ các nước RCEP, ASEAN là thị trường điều tra phòng vệ thương mại tích cực nhất với hàng xuất khẩu Việt Nam với 59 vụ việc (chiếm 68% tổng số vụ việc trong khối RCEP), trong đó, Indonesia 19 vụ; Philippines 18 vụ; Malaysia 12 vụ, Thái Lan 10 vụ.

Các ngành bị điều tra chủ yếu là thép, vải sợi, xi măng, gạch ốp lát, gạo, nhựa, giấy. Đối với thị trường Australia, quốc gia này đã khởi xướng điều tra 21 vụ việc với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, mặt hàng thường bị điều tra như: thép, kim loại (nhôm, đồng); sản phẩm hóa chất, vật liệu xây dựng, thực phẩm chế biến...

Thái Lan hiện là một trong những thị trường ASEAN đã khởi xướng nhiều vụ việc phòng vệ thương mại với hàng Việt.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan, tính đến hết tháng 5/2026, thị trường Thái Lan đang áp dụng tổng cộng 7 vụ việc phòng vệ thương mại và các biện pháp chống bán phá giá đối với hàng hóa xuất khẩu có xuất xứ từ Việt Nam. Đây là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận và khả năng duy trì thị phần của các doanh nghiệp xuất khẩu nước ta tại thị trường này.

6 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã xuất khẩu 266,5 tỷ USD hàng hóa ra các thị trường toàn cầu, dự kiến cả năm xuất khẩu sẽ chạm mốc 550 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu lớn, việc lọt vào tầm ngắm điều tra phòng vệ cũng gia tăng.

Cơ quan phòng vệ thương mại dự báo, thời gian tới, công tác điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp trên nhiều phương diện.

Thị trường khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại không còn giới hạn ở các đối tác truyền thống như Mỹ,  Canada, EU, Ấn Độ, Australia mà còn mở rộng sang nhiều thị trường khác như các nước Nam Phi, Mexico, Brazil hay các đối tác trong Hiệp định RCEP cũng như những quốc gia trước đây ít/chưa từng áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại với Việt Nam.

Điều này cho thấy, phòng vệ thương mại đang trở thành công cụ được sử dụng phổ biến hơn trong chính sách thương mại của nhiều nước. Bên cạnh đó, phạm vi sản phẩm bị điều tra sẽ tiếp tục mở rộng sang các sản phẩm có kim ngạch nhỏ hơn, hay các mặt hàng trước đây ít/chưa từng bị điều tra.

Trước nguy cơ ngày càng gia tăng từ các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại với hàng hóa xuất khẩu, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) đang tiếp tục vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và ngành hàng chủ động ứng phó.

Hệ thống đang theo dõi sát sao hàng trăm mặt hàng xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU, Canada, Ấn Độ, Australia và một số quốc gia Đông Nam Á với hàng trăm mặt hàng có nguy cơ cao đã được xác định và đưa vào danh sách cảnh báo để các ngành hàng, doanh nghiệp trong nước kịp thời điều chỉnh chiến lược sản xuất, xuất khẩu, hạn chế rủi ro và bảo vệ lợi ích chính đáng trên thị trường quốc tế.