Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông báo số 18/TB-BXD về kết luận của Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tại cuộc họp liên quan đến đề xuất mở rộng tuyến đường cao tốc Hà Nội - Bắc Giang theo phương thức PPP, diễn ra tại Bắc Ninh với sự tham gia của lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh.

Theo đó, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn và Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn thống nhất cho rằng, hiện nay, tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang có nhu cầu vận tải ngày càng tăng, mật độ giao thông gia tăng nhanh, dẫn đến tình trạng ùn ứ giao thông thường xuyên xảy ra, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm. Do vậy, việc nghiên cứu và sớm đầu tư mở rộng tuyến đường là rất cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hiện nay.

Về mặt chủ trương, lãnh đạo Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Bắc Ninh thống nhất giao nhà đầu tư nghiên cứu theo phương án đầu tư mở rộng quy mô đúng theo quy hoạch là 8 làn xe cao tốc và phương án giải phóng mặt bằng theo quy hoạch.

Tuy nhiên, trước mắt phân kỳ đầu tư 6 làn xe cao tốc, đồng thời nghiên cứu mở rộng, xây mới các hầm chui; đầu tư xây dựng hệ thống đường song hành, đường gom và đường dân sinh. Trong đó, địa phương bố trí kinh phí đầu tư mở rộng đường song hành.

Về phạm vi nghiên cứu, cơ quan chuyên môn sẽ xem xét hai phương án đầu tư. Ở phương án thứ nhất, tuyến đường được đề xuất kéo dài từ nút giao với Quốc lộ 31 đến cuối tuyến, với tổng chiều dài khoảng 45,2 km. Trong đó, đoạn đi qua địa phận TP. Hà Nội dài khoảng 6,97 km, đoạn qua tỉnh Bắc Ninh dài khoảng 38,23 km.

Phương án thứ hai rút ngắn chiều dài tuyến, khi điểm cuối được xác định tại nút giao cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên (CT.07), lý trình Km152+850. Theo phương án này, tổng chiều dài tuyến khoảng 39,5 km; trong đó, đoạn qua TP. Hà Nội dài khoảng 1,27 km, đoạn qua tỉnh Bắc Ninh khoảng 38,23 km.

Liên quan đến thẩm quyền triển khai Dự án, trên tinh thần đẩy mạnh phân cấp, Bộ Xây dựng đề nghị giao UBND tỉnh Bắc Ninh làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Bộ đồng thời đề nghị địa phương sớm có văn bản gửi Bộ Xây dựng để thực hiện việc chuyển giao nhiệm vụ theo quy định.

Đối với phương án thu phí, sau khi được giao thẩm quyền, UBND tỉnh Bắc Ninh sẽ căn cứ quy định pháp luật hiện hành để quyết định hình thức thu phí phù hợp.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Xây dựng yêu cầu nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện các phương án, trong đó làm rõ cơ cấu nguồn vốn, bao gồm phần vốn của nhà đầu tư và vốn ngân sách nhà nước (nếu có), để báo cáo Bộ trong tháng 1/2026.

Song song với đó, Văn phòng Bộ Xây dựng sẽ bố trí buổi làm việc giữa Lãnh đạo Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội, nhằm xem xét phương án đầu tư mở rộng đoạn tuyến còn lại trùng với Vành đai 3, bảo đảm tính đồng bộ của toàn tuyến.

Trước đó, Bộ Xây dựng nhận được văn bản của liên danh nhà đầu tư gồm: Công ty cổ phần Đầu tư Văn Phú - Invest; Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng Đông Sơn; Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - Vinaconex; Công ty cổ phần Tập đoàn Đại Dương đề xuất mở rộng tuyến đường cao tốc Hà Nội - Bắc Giang lên quy mô 8 làn xe theo phương thức PPP.

Đây là các đơn vị đã tham gia đầu tư Dự án đầu tư xây dựng cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang theo hình thức hợp đồng BOT.

Theo đó, các nhà đầu tư kiến nghị Bộ Xây dựng (cơ quan có thẩm quyền) và Cục Đường bộ Việt Nam (cơ quan ký kết hợp đồng Dự án) cho phép nhà đầu tư/Doanh nghiệp dự án được lập đề xuất chủ trương mở rộng tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang lên quy mô 8 làn xe theo phương thức PPP.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư này chưa nêu rõ chi phí ước tính để triển khai việc nâng cấp, mở rộng tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang cũng như thời gian thực hiện Dự án.

Được biết, Dự án nâng cấp Quốc lộ 1 lên quy mô cao tốc 4 làn xe đã được nghiệm thu hoàn thành, đưa vào sử dụng ngày 23/4/2016 và thu phí chính thức từ 0h ngày 25/5/2016, với thời gian hoàn vốn dự kiến là 21 năm.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn (cửa khẩu Hữu Nghị) có tổng chiều dài 137 km, quy mô 6 làn xe; trong đó, đoạn Hà Nội - Bắc Giang dài 46 km, quy mô quy hoạch 8 làn xe cao tốc.

Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang là tuyến giao thông huyết mạch, ngắn nhất kết nối Hà Nội với Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng đã khởi công và đang được hoàn thiện, dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2026.

Hiện nay, lưu lượng xe qua Trạm thu phí Dự án BOT đầu tư xây dựng cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang đạt khoảng 53.500 xe quy đổi/ngày đêm, chưa kể lượng lớn xe tải và container tránh trạm thu phí qua tuyến đê Phù Đổng, đoạn cuối tuyến Km155+800.

Theo phương án tài chính của Hợp đồng BOT, lưu lượng xe mãn tải của cao tốc Hà Nội - Bắc Giang vào năm 2022 là 46.656 xe quy đổi/ngày đêm. Đối chiếu với số liệu thực tế cho thấy lưu lượng xe trên tuyến tiếp tục gia tăng từ năm 2022, với tốc độ tăng bình quân trong 3 năm gần nhất khoảng 11%/năm.

Thực trạng này khiến hạ tầng tuyến đường bị quá tải, không bảo đảm tốc độ khai thác, thường xuyên xảy ra ùn tắc, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cao, đồng thời làm gia tăng chi phí vận tải, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của khu vực.

“Vì vậy, việc sớm đầu tư nâng cấp, mở rộng tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang lên quy mô 8 làn xe, phù hợp với quy hoạch, nhằm phát huy hiệu quả đầu tư và bảo đảm an toàn giao thông là rất cần thiết”, đại diện 4 nhà đầu tư cho biết.