Hà Nội đã phê duyệt phương án tái cấu trúc 27 thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Quyết định do Trung tâm Phục vụ hành chính công ban hành, áp dụng đối với các thủ tục thuộc phạm vi quản lý của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Đây là nhóm thủ tục phát sinh thường xuyên, liên quan trực tiếp đến hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư.

Mục tiêu là đưa các thủ tục đất đai lên môi trường số, thiết kế lại quy trình giải quyết theo hướng liền mạch từ tiếp nhận đến trả kết quả, thay vì kết hợp trực tuyến, trực tiếp như trước. Cách làm này bám với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, hướng tới dịch vụ công trực tuyến thực chất và lấy người dân làm trung tâm.

Trong danh mục tái cấu trúc có 27 thủ tục hành chính đất đai, phần lớn gắn với nhu cầu thường xuyên của hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư. Các thủ tục như tách thửa hoặc hợp thửa đất; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu; cấp đổi, đính chính sổ; đăng ký biến động khi chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho; xác nhận tiếp tục sử dụng đất nông nghiệp khi hết thời hạn sử dụng đất… sẽ được xử lý trực tuyến toàn trình.

Những thủ tục liên quan tới thay đổi thông tin người sử dụng đất, thay đổi mục đích sử dụng đất không phải xin phép, hoặc xác định lại diện tích đất ở đã cấp trước đây cũng nằm trong diện tổ chức lại quy trình giải quyết. Nhóm thủ tục có yếu tố lịch sử phức tạp được yêu cầu chuẩn hóa bước xử lý để đủ điều kiện triển khai trên môi trường điện tử.

Thực tế thời gian qua, nhiều thủ tục đất đai dù nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công nhưng người dân vẫn phải đi lại nhiều lượt. Phổ biến là nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa, đến cơ quan thuế nhận thông báo nghĩa vụ tài chính, quay lại bổ sung chứng từ rồi chờ trả kết quả.

Quy trình mới được thiết kế lại theo hướng liên thông dữ liệu giữa các cơ quan. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính sẽ kết nối trực tiếp với cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính và tự động gửi thông báo đến tài khoản của người dân trên Cổng dịch vụ công, VNeID hoặc các nền tảng số của Thành phố. Người dân có thể thanh toán trực tuyến, không cần trực tiếp đến cơ quan thuế.

Kết quả giải quyết được trả dưới dạng điện tử hoặc chuyển phát qua bưu chính. Cách tiếp cận này rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí xã hội và hạn chế tình trạng phải chạy vòng giữa nhiều cơ quan như trước.

Phương án tái cấu trúc cho phép tái sử dụng dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu Nhà nước, tránh yêu cầu người dân nộp lại giấy tờ mà cơ quan quản lý đã có thông tin như dữ liệu dân cư, đăng ký doanh nghiệp hoặc hồ sơ đất đai của những lần giải quyết trước.

Người dân đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID có thể nộp hồ sơ mà không cần ký số trong nhiều trường hợp. Hồ sơ và kết quả giải quyết được lưu trữ tập trung trong kho dữ liệu điện tử, phục vụ quản lý lâu dài và tra cứu khi cần thiết. 

Việc chuẩn hóa biểu mẫu điện tử và cho phép cán bộ xử lý ký số trực tiếp trên hệ thống góp phần hạn chế sai sót trong lưu chuyển hồ sơ, đồng thời tăng tính minh bạch trong quá trình giải quyết.

Đối với nhà quản lý, phương án này giúp nâng cao khả năng giám sát, đối soát hồ sơ theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào xử lý thủ công và tạo môi trường thuận lợi để triển khai số hóa toàn trình trong các lĩnh vực liên quan như xây dựng, thuế, tài nguyên - môi trường.

Các đơn vị liên quan được yêu cầu hoàn thành tích hợp, kết nối và kiểm thử hệ thống trong thời gian ngắn để bảo đảm tiến độ. Khi vận hành đồng bộ, loạt thủ tục đất đai quen thuộc sẽ được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, thay đổi cách thức tương tác giữa người dân và cơ quan công quyền trong lĩnh vực vốn được xem là phức tạp, nhiều giấy tờ và dễ phát sinh ách tắc.