Y tế - Sức khỏe
Tin mới y tế ngày 15/7: Hiến đa tạng sau chết não, hồi sinh sự sống cho 7 bệnh nhân
D.Ngân - 15/07/2026 09:50
Một người đàn ông 49 tuổi chết não sau tai nạn giao thông đã để lại "món quà sự sống" vô giá khi gia đình quyết định hiến đa tạng, giúp 7 bệnh nhân ở nhiều bệnh viện trên cả nước có cơ hội được cứu sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Người đàn ông chết não hiến đa tạng, hồi sinh sự sống cho 7 bệnh nhân

Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vừa thực hiện thành công ca lấy đa tạng từ người hiến chết não. Người hiến bị chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông.

Dù đã trải qua hai cuộc phẫu thuật lấy máu tụ và dẫn lưu não thất, tổn thương não quá nghiêm trọng khiến các bác sĩ không thể cứu chữa. Sau khi được Hội đồng chuyên môn xác định chết não theo đúng quy định, bệnh viện đã phối hợp với gia đình thực hiện quy trình hiến tạng.

Các bác sỹ cúi đầu tri ân người hiến tạng trước khi thực hiện ca lấy - ghép tạng. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Theo các bác sỹ, thử thách lớn nhất không nằm trong phòng mổ mà là quá trình trao đổi với gia đình người bệnh. Ban đầu, người thân chưa thể chấp nhận sự thật người thân đã không còn cơ hội hồi phục. Sau nhiều lần được các nhân viên y tế giải thích cặn kẽ về khái niệm chết não cũng như ý nghĩa nhân văn của việc hiến tạng sau khi qua đời, gia đình đã đưa ra quyết định đầy dũng cảm.

"Đây là quyết định rất khó khăn, nhưng chúng tôi tin rằng nếu còn có thể nói, anh ấy cũng sẽ đồng ý cứu giúp những người khác. Và gia đình mong muốn dù người thân đã ra đi, sự sống của anh vẫn được tiếp tục trong cơ thể những người khác", em gái người hiến tạng chia sẻ. 

Từ nghĩa cử ấy, bảy người bệnh đã có thêm cơ hội hồi sinh. Trái tim của người hiến được vận chuyển khẩn cấp vào Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM để ghép cho một bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối.

Lá gan được chia thành hai phần. Một phần ghép cho bệnh nhân tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, phần còn lại chuyển tới Bệnh viện Nhi Trung ương để ghép cho một bệnh nhi đang trong tình trạng nguy kịch. Đáng chú ý, bệnh nhi này vừa được ghép gan vài ngày trước nhưng không may bị thải ghép. Nếu không được ghép lá gan mới kịp thời, nguy cơ tử vong là rất lớn.

Hai quả thận được ghép cho hai bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, trong khi hai giác mạc được chuyển đến Bệnh viện Đông Đô, giúp hai người bệnh có cơ hội tìm lại ánh sáng.

Hiện sức khỏe của các bệnh nhân sau ghép đang được các bệnh viện theo dõi và chăm sóc tích cực. Các bác sỹ cho biết, mỗi ca hiến tạng từ người chết não đều mang ý nghĩa đặc biệt bởi nguồn tạng hiến hiện vẫn vô cùng khan hiếm, trong khi nhu cầu ghép tạng ngày càng gia tăng. Hàng nghìn bệnh nhân mắc suy tim, suy gan, suy thận và nhiều bệnh lý khác vẫn đang từng ngày chờ đợi nguồn tạng phù hợp để duy trì sự sống.

Theo thống kê, đến nay Việt Nam có hơn 177.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Riêng năm 2025 ghi nhận 66 trường hợp hiến tạng từ người chết não, tăng mạnh so với các năm trước, cho thấy nhận thức của cộng đồng về hiến tạng đang có nhiều chuyển biến tích cực.

Theo điều dưỡng Đinh Thị Thu Nga, Phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, điều quan trọng nhất trong quá trình tư vấn không phải là thuyết phục gia đình đồng ý hiến tạng mà là giúp họ hiểu đúng về chết não và giá trị nhân văn của việc hiến tạng. Khi vượt qua được nỗi đau mất người thân, nhiều gia đình đã lựa chọn để sự sống của người đã khuất tiếp tục được nối dài trong những cơ thể khác.

Ghép tạng được xem là một trong những thành tựu lớn của y học hiện đại. Mặc dù bắt đầu muộn hơn nhiều quốc gia trên thế giới, song trình độ ghép tạng của Việt Nam hiện đã tiệm cận các nước phát triển.

Tỷ lệ sống sau ghép đạt kết quả cao, trong khi chi phí điều trị thấp hơn đáng kể. Hai năm gần đây, các bệnh viện trong nước đã thực hiện thành công hơn 1.000 ca ghép tạng mỗi năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có số ca ghép tạng nhiều nhất khu vực Đông Nam Á.

Thuốc trúng đích thế hệ mới mở thêm hy vọng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối

Sau ba năm điều trị bằng nhiều phác đồ nhưng bệnh vẫn không ngừng tiến triển, bà Dung (55 tuổi) được chẩn đoán ung thư vú phải giai đoạn 4, thụ thể nội tiết âm tính, HER2 dương tính, di căn xương và tràn dịch màng phổi. Nhờ được điều trị bằng thuốc trúng đích thế hệ mới, người bệnh đã cải thiện rõ rệt cả triệu chứng lâm sàng lẫn đáp ứng khối u, mở thêm hy vọng cho những trường hợp ung thư vú giai đoạn muộn.

Trong lần tái khám gần đây, bà Dung không còn tình trạng khó thở, ăn uống trở lại bình thường. Theo BS.CKI Nguyễn Tường Vân, chuyên khoa nội ung bướu, vùng cổ và ngực của người bệnh đã giảm sưng nề khoảng 80%, vùng thành ngực từng viêm loét rộng đã khô, đóng mài và không còn chảy dịch, mủ.

Trước đó, bà Dung phát hiện mắc ung thư vú phải giai đoạn 4, di căn xương từ năm 2023. Trong suốt ba năm điều trị, bà đã trải qua năm phác đồ khác nhau nhưng bệnh vẫn liên tục tiến triển.

Đến cuối tháng 3/2026, tình trạng sức khỏe của bà chuyển biến nặng. Người bệnh xuất hiện khó thở, phù nhiều vùng mặt và hai tay, vùng thành ngực loét lan rộng, chảy nhiều dịch mủ và nhiễm trùng nặng. Bà được đưa cấp cứu tại viện và được chẩn đoán ung thư vú giai đoạn cuối, di căn xương, tràn dịch màng phổi kèm nhiễm trùng da thành ngực nặng.

Các bác sỹ đã điều trị kháng sinh, kháng viêm, chăm sóc tổn thương da, bổ sung dinh dưỡng và xạ trị giảm nhẹ với liều 3Gy trong bốn phân liều nhằm kiểm soát tình trạng viêm loét vùng thành ngực.

Song song với điều trị triệu chứng, ê-kíp Trung tâm Ung bướu tiến hành hội chẩn đa chuyên khoa và xác định người bệnh thuộc nhóm ung thư vú HER2 dương tính. Từ đó, các bác sỹ quyết định sử dụng Trastuzumab Deruxtecan - thuốc liên hợp kháng thể - thuốc (Antibody Drug Conjugate - ADC) thế hệ mới.

Theo BS.CKI Nguyễn Tường Vân, cơ chế hoạt động của thuốc được thiết kế rất đặc biệt. Phần kháng thể sẽ nhận diện và gắn chính xác vào thụ thể HER2 trên bề mặt tế bào ung thư. Sau khi đi vào bên trong tế bào, thuốc sẽ giải phóng hoạt chất hóa trị có khả năng phá hủy DNA và tiêu diệt tế bào ác tính.

Điểm nổi bật của thuốc là hoạt chất hóa trị luôn được giữ gắn chặt với kháng thể trong suốt quá trình lưu hành trong máu nhờ một "chất khóa" đặc biệt. Chỉ khi vào đúng tế bào ung thư, liên kết này mới bị phá vỡ để giải phóng toàn bộ thuốc, giúp tiêu diệt khối u từ bên trong, đồng thời hạn chế tối đa hóa chất tác động lên các mô lành, qua đó giảm đáng kể tác dụng phụ so với hóa trị truyền thống.

Sau bốn chu kỳ điều trị, kết quả đánh giá cho thấy bà Dung đáp ứng rất tích cực. Các tổn thương ung thư thu nhỏ rõ rệt, tình trạng sưng nề vùng cổ và ngực giảm khoảng 80%, người bệnh không còn khó thở, có thể ăn uống, đi lại bình thường.

Trong quá trình điều trị, bà xuất hiện một số tác dụng không mong muốn như buồn nôn và tiêu chảy trong vài ngày đầu sau truyền thuốc. Tuy nhiên, các triệu chứng được kiểm soát tốt bằng thuốc hỗ trợ và theo dõi sát. Hiện người bệnh tiếp tục truyền Trastuzumab Deruxtecan định kỳ mỗi ba tuần.

Theo bác sỹ Tường Vân, HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2) là một loại protein kiểm soát sự phát triển và tồn tại của tế bào. Khi tế bào ung thư biểu hiện quá mức thụ thể HER2, khối u thường phát triển nhanh hơn, nguy cơ tái phát và di căn cũng cao hơn so với nhiều thể ung thư vú khác.

Ung thư vú có biểu hiện HER2 cao được gọi là HER2 dương tính, trong khi những trường hợp có lượng HER2 thấp hoặc không biểu hiện sẽ được xếp vào nhóm HER2 thấp hoặc HER2 âm tính.

Hiện nay, Trastuzumab Deruxtecan đã được chỉ định điều trị cho cả người bệnh ung thư vú HER2 dương tính và nhóm HER2 thấp hoặc cực thấp.

Theo các nghiên cứu lâm sàng, thuốc đã được phê duyệt tại hơn 65 quốc gia trên thế giới trong điều trị ung thư vú không còn khả năng phẫu thuật hoặc đã di căn. So với các phương pháp điều trị trước đây, thuốc giúp kéo dài thời gian sống không tiến triển của bệnh, cải thiện tỷ lệ sống còn, kể cả ở những bệnh nhân đã có di căn não.

Tại Việt Nam, Trastuzumab Deruxtecan được nhập khẩu theo chương trình đáp ứng nhu cầu điều trị đặc biệt và đã được Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cấp phép lưu hành.

Ăn tiết canh, người đàn ông hôn mê vì viêm màng não do liên cầu lợn

Chỉ hai ngày sau khi ăn tiết canh, ông Đ.V.C. (45 tuổi, Bắc Ninh) từ một người hoàn toàn khỏe mạnh đã xuất hiện sốt cao, đau đầu, buồn nôn rồi nhanh chóng rơi vào tình trạng hôn mê, rối loạn ý thức. Bệnh nhân được chuyển cấp cứu đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nguy kịch và được chẩn đoán viêm màng não cấp nghi do liên cầu khuẩn lợn (Streptococcus suis).

Theo người nhà, các triệu chứng của ông C. diễn tiến rất nhanh. Ban đầu chỉ là sốt và đau đầu, nhưng chỉ trong thời gian ngắn, bệnh nhân trở nên lơ mơ, kích thích, rối loạn ý thức. Sau khi được sơ cứu tại cơ sở y tế địa phương, ông được chuyển tuyến khẩn cấp lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ths.Phan Văn Mạnh, Khoa Cấp cứu cho biết, thời điểm nhập viện, bệnh nhân giảm ý thức nặng, chỉ số Glasgow chỉ còn 9 điểm, kèm các dấu hiệu điển hình của viêm màng não cấp.

Theo bác sỹ Mạnh, ở những trường hợp viêm màng não cấp có rối loạn ý thức, phù não là biến chứng nguy hiểm nhất. Khi xảy ra, áp lực nội sọ tăng rất nhanh, có thể gây tổn thương não không hồi phục, thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay sau khi tiếp nhận, ê-kíp điều trị đã đặt nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy, sử dụng kháng sinh phổ mạnh và triển khai các biện pháp hồi sức tích cực nhằm kiểm soát phù não. Sau bốn ngày điều trị, bệnh nhân đã cai được máy thở, rút ống nội khí quản và được chuyển về Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp để tiếp tục theo dõi.

Bác sỹ Phan Văn Mạnh cho biết, liên cầu khuẩn lợn hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não ở người lớn tại Việt Nam. Không chỉ gây tổn thương màng não, vi khuẩn này còn có thể xâm nhập vào máu, dẫn đến nhiễm khuẩn huyết với hàng loạt biến chứng nặng như xuất huyết dưới da, rối loạn đông máu, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong.

Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cho rằng chỉ tiết canh lợn mới có nguy cơ lây bệnh, còn tiết canh gà, vịt hay dê thì an toàn. Tuy nhiên, thực tế tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã ghi nhận không ít trường hợp mắc liên cầu khuẩn lợn dù người bệnh khẳng định không ăn tiết canh lợn.

Trong quá trình chế biến để kinh doanh, một số cơ sở có thể pha trộn tiết lợn vào các loại tiết canh khác nhằm tăng số lượng, khiến người tiêu dùng vô tình tiếp xúc với nguồn bệnh mà không hề hay biết.

Ngoài đường ăn uống, vi khuẩn liên cầu khuẩn lợn còn có thể xâm nhập qua các vết thương hở trên da khi người dân tiếp xúc, giết mổ hoặc chế biến lợn bệnh, lợn chết mà không có biện pháp bảo hộ phù hợp.

Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng bệnh, người dân tuyệt đối không ăn tiết canh dưới bất kỳ hình thức nào, không sử dụng thịt lợn chưa được nấu chín kỹ và cần mang găng tay, bảo hộ khi giết mổ, chế biến thịt lợn.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng gáy hoặc rối loạn ý thức sau khi ăn tiết canh hoặc tiếp xúc với lợn, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng ngay từ "thời gian vàng" có ý nghĩa quyết định trong việc giảm nguy cơ tử vong và hạn chế các di chứng thần kinh nặng nề.

Tin liên quan
Tin khác