Cảnh báo tình trạng rối loạn lo âu bệnh tật

Nhiều lần chụp chiếu, nội soi và điều trị tại các bệnh viện lớn nhưng không phát hiện tổn thương thực thể, nam công nhân 27 tuổi vẫn luôn sống trong nỗi ám ảnh mình mắc bệnh hiểm nghèo.

Những cơn khó thở, tức ngực kéo dài khiến anh suy sụp tinh thần, mất ngủ, giảm khả năng lao động và nhiều lần nhập viện cấp cứu. Các bác sỹ xác định bệnh nhân mắc rối loạn lo âu bệnh tật, một dạng rối loạn tâm thần đang ngày càng phổ biến nhưng dễ bị bỏ sót.

Theo bác sỹ Phạm Thanh Tùng, Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), bệnh nhân nhập viện trong tình trạng lo lắng kéo dài, thường xuyên khó thở, co quắp tay chân và luôn tin rằng bản thân đang mắc bệnh lý nghiêm trọng chưa được phát hiện.

Bệnh nhân vốn là người hướng nội, sống cầu toàn và hay suy nghĩ từ nhỏ. Tuổi thơ chịu nhiều áp lực tâm lý khi bố nghiện rượu, thường xuyên quát mắng vợ con. Năm 7 tuổi, bố mất vì xơ gan, từ đó mẹ trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất của anh.

Học hết lớp 9, nam thanh niên nghỉ học để phụ giúp gia đình bằng nhiều nghề lao động tự do trước khi vào làm công nhân may. Công việc áp lực, thường xuyên căng thẳng khiến anh mất ngủ, mệt mỏi kéo dài.

Khoảng hơn một năm trước, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện cảm giác khó thở, tức ngực, luôn có cảm giác “vướng” trong mũi họng. Anh đi khám nhiều nơi và được chẩn đoán viêm mũi xoang cấp, sau đó điều trị bằng kháng sinh, rửa mũi, súc họng. Dù triệu chứng có giảm trong thời gian ngắn nhưng nhanh chóng tái phát.

Từ tháng 4 đến tháng 9/2025, nam thanh niên liên tục đi khám tại nhiều bệnh viện tuyến trung ương. Anh được nội soi tai mũi họng, chụp X-quang phổi, đo chức năng hô hấp, chụp cắt lớp vi tính ngực… nhưng hầu hết kết quả đều không phát hiện bất thường đáng kể.

Dù vậy, bệnh nhân vẫn tin rằng mình đang mắc một căn bệnh nguy hiểm chưa được tìm ra. Anh liên tục thay đổi nơi khám, sử dụng nhiều loại thuốc điều trị viêm mũi dị ứng, hen phế quản, viêm xoang nhưng không yên tâm.

Các cơn khó thở và tức ngực xuất hiện ngày càng dày hơn, khiến bệnh nhân mệt mỏi, khó tập trung làm việc, giảm năng lượng, tự ti và nhiều lúc cảm thấy bản thân trở thành gánh nặng cho gia đình.

Cuối tháng 10/2025, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện cơn khó thở dữ dội kèm co quắp tay chân, cứng người nên được gia đình đưa vào cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai.

Tại đây, bệnh nhân được thở oxy, làm khí máu, chụp X-quang ngực nhưng không phát hiện tổn thương thực thể nên được chuyển sang Viện Sức khỏe tâm thần để tiếp tục điều trị.

Các bác sỹ chẩn đoán bệnh nhân mắc rối loạn lo âu bệnh tật (Illness Anxiety Disorder - IAD) kèm các biểu hiện lo âu hỗn hợp.

Trong quá trình điều trị, dù được giải thích và trấn an nhiều lần, bệnh nhân vẫn luôn ám ảnh mình có polyp hoặc khối u trong mũi gây cản trở hô hấp. Hằng ngày, anh soi gương kiểm tra mũi họng, quan sát màu sắc dịch mũi, đờm họng và nhiều lần yêu cầu được nội soi hoặc dùng kháng sinh.

Theo bác sỹ Phạm Thanh Tùng, ở trường hợp này có nhiều yếu tố nguy cơ xuất hiện đồng thời như tuổi thơ thiếu an toàn, áp lực kinh tế, công việc căng thẳng, tính cách hay lo nghĩ và sự chú ý quá mức tới các thay đổi nhỏ của cơ thể.

Sau gần 40 ngày điều trị nội trú bằng liệu pháp tâm lý, thuốc chống lo âu kết hợp các biện pháp điều biến não, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Các cơn khó thở, co quắp tay chân giảm nhiều, người bệnh dần hiểu được bản chất tâm lý của các triệu chứng và được xuất viện.

Theo PGS-TS.Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, rối loạn lo âu bệnh tật là tình trạng người bệnh lo sợ quá mức rằng bản thân đang mắc hoặc sẽ mắc bệnh nghiêm trọng dù kết quả khám và xét nghiệm hoàn toàn bình thường.

Người bệnh thường tập trung quá mức vào các cảm giác nhỏ của cơ thể rồi diễn giải thành dấu hiệu của bệnh nguy hiểm như ung thư, bệnh tim mạch hay bệnh gan. Nỗi sợ kéo dài dai dẳng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống, công việc và các mối quan hệ xã hội.

Theo các chuyên gia, rối loạn lo âu bệnh tật thường khởi phát ở độ tuổi trưởng thành sớm, phổ biến trong khoảng 20-30 tuổi và có thể liên quan tới sang chấn tâm lý thời thơ ấu, áp lực cuộc sống kéo dài hoặc đặc điểm tính cách cầu toàn, nhạy cảm.

Các bác sỹ khuyến cáo khi một người liên tục nghi ngờ bản thân mắc bệnh nặng dù đã được khám và loại trừ nhiều lần, đặc biệt nếu nỗi lo ảnh hưởng tới giấc ngủ, công việc và cuộc sống hằng ngày, cần nghĩ tới khả năng rối loạn lo âu bệnh tật để được can thiệp sớm thay vì tiếp tục lạm dụng xét nghiệm hoặc tự điều trị kéo dài.

Làm việc giữa trời nắng gắt, nhiều người nhập viện vì sốc nhiệt, nguy cơ tử vong cao

Nắng nóng gay gắt kéo dài đang khiến nhiều người lao động nhập viện cấp cứu vì say nắng, sốc nhiệt sau nhiều giờ làm việc ngoài trời. Đáng lo ngại, đã ghi nhận trường hợp hôn mê sâu, suy đa tạng, tiên lượng rất nặng do cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Những ngày gần đây, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ liên tục tiếp nhận các ca say nắng, sốc nhiệt liên quan tới lao động ngoài trời trong thời gian dài. Phần lớn bệnh nhân nhập viện với biểu hiện mệt lả, chóng mặt, vã mồ hôi, co quắp tay chân, đau nhức toàn thân. Một số trường hợp diễn tiến nhanh tới suy hô hấp, tụt huyết áp, rối loạn ý thức.

Một trong những trường hợp vừa được cấp cứu là ông N.B.K. (50 tuổi, Phú Thọ). Theo người nhà, bệnh nhân gặt lúa ngoài trời nắng liên tục khoảng hai giờ thì xuất hiện mệt lả, chóng mặt, khó thở, co quắp tay chân và đau nhức toàn thân nên được đưa đi cấp cứu.

Tại bệnh viện, các bác sỹ xác định bệnh nhân bị say nắng, say nóng và nhanh chóng tiến hành bù nước, điện giải kết hợp làm mát cơ thể. Sau khoảng một giờ điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, giảm co quắp và tỉnh táo trở lại.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng may mắn như vậy. Bệnh viện cũng vừa tiếp nhận ông L.T.K. (69 tuổi, trú tại Thổ Tang, Phú Thọ) trong tình trạng đặc biệt nguy kịch sau khi ngất xỉu lúc làm việc ngoài đồng. Khi được sơ cứu ban đầu tại tuyến dưới, bệnh nhân sốt cao tới 40 độ C. Sau đó, người bệnh nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu khi chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

Các bác sỹ cho biết bệnh nhân nhập viện với thân nhiệt tăng tới 41-42 độ C, điểm Glasgow chỉ còn 5 điểm, huyết áp tụt và phải sử dụng thuốc vận mạch để duy trì tuần hoàn.

Người bệnh được chẩn đoán sốc nhiệt kèm suy đa tạng và lập tức được triển khai các biện pháp hồi sức tích cực như hạ thân nhiệt, thở máy, bù nước điện giải, dùng thuốc vận mạch và theo dõi sát tại Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc. Hiện bệnh nhân vẫn trong tình trạng rất nặng, tiên lượng dè dặt.

Theo Ths.Bùi Tất Luật, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu cực kỳ nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng nóng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị quá tải.

Khi thân nhiệt tăng quá mức, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng rối loạn tuần hoàn, tổn thương não, suy gan, suy thận, rối loạn đông máu và suy đa cơ quan. Nếu không được cấp cứu kịp thời, nguy cơ tử vong rất cao.

Các bác sỹ cảnh báo trong điều kiện nắng nóng cực đoan hiện nay, người lao động ngoài trời, người cao tuổi, người có bệnh nền và người làm việc cường độ cao là nhóm có nguy cơ đặc biệt cao.

Để phòng tránh sốc nhiệt, chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế lao động ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h, bổ sung đủ nước và điện giải, mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành và nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc dưới trời nóng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt lả, đau đầu, chóng mặt, chuột rút, buồn nôn, khó thở hoặc rối loạn ý thức sau khi tiếp xúc với nắng nóng, cần nhanh chóng đưa người bệnh tới nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và đến cơ sở y tế sớm để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Bé trai 12 tuổi thoát cửa tử sau đuối nước, bác sỹ nhấn mạnh vai trò “thời gian vàng” cấp cứu

Bị đuối nước dẫn tới ngừng tim, ngừng thở và hôn mê sâu do thiếu oxy kéo dài, bé trai 12 tuổi được đưa tới Bệnh viện Đa khoa Đức Giang trong tình trạng đặc biệt nguy kịch. Nhờ được sơ cứu tim phổi đúng cách ngay từ hiện trường và triển khai hồi sức chuyên sâu kịp thời, bệnh nhi đã thoát cửa tử ngoạn mục mà không để lại di chứng thần kinh.

Ngày 17/5, Khoa Hồi sức tích cực Nhi, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang tiếp nhận bệnh nhi nam 12 tuổi sau tai nạn đuối nước trong tình trạng nguy kịch.

Theo thông tin từ gia đình, trẻ bị chìm dưới nước trong vài phút. Khi được đưa lên bờ, bệnh nhi đã mất ý thức, ngừng thở và ngừng tim. Người dân xung quanh nhanh chóng thực hiện ép tim, hà hơi thổi ngạt trước khi chuyển trẻ tới cơ sở y tế và sau đó được Trung tâm Cấp cứu 115 đưa tới Bệnh viện Đa khoa Đức Giang.

Các bác sỹ cho biết tại thời điểm nhập viện, bệnh nhi hôn mê sâu, suy hô hấp nặng, giảm oxy máu nghiêm trọng sau giai đoạn ngừng tuần hoàn kéo dài do thiếu oxy. Trẻ có tổn thương phổi cấp sau đuối nước, nguy cơ tổn thương não và đa cơ quan rất cao.

Ngay sau tiếp nhận, ê-kíp Khoa Hồi sức tích cực Nhi đã triển khai đồng bộ nhiều kỹ thuật hồi sức chuyên sâu như thông khí nhân tạo theo chiến lược bảo vệ phổi, hỗ trợ tuần hoàn, điều trị bảo vệ não sau thiếu oxy và kiểm soát thân nhiệt chủ động nhằm hạn chế tổn thương thần kinh thứ phát.

Trong suốt quá trình điều trị, bệnh nhi được theo dõi liên tục các chỉ số hô hấp, tuần hoàn và thần kinh để kịp thời điều chỉnh phác đồ hồi sức tối ưu.

Sau thời gian điều trị tích cực, điều kỳ diệu đã xảy ra khi bệnh nhi cai máy thở thành công, được rút nội khí quản, phục hồi ý thức tốt và đặc biệt không ghi nhận di chứng thần kinh sau hồi sức.

Theo các bác sỹ, trường hợp này là minh chứng rõ nét cho vai trò sống còn của “thời gian vàng” trong cấp cứu đuối nước. Việc sơ cứu tim phổi đúng cách ngay tại hiện trường kết hợp hồi sức chuyên sâu kịp thời tại bệnh viện đã giúp tăng cơ hội sống và phục hồi cho bệnh nhi.

Các chuyên gia cảnh báo, mùa hè là thời điểm tai nạn đuối nước ở trẻ em gia tăng mạnh. Chỉ vài phút chìm dưới nước cũng có thể khiến não tổn thương không hồi phục do thiếu oxy kéo dài.

Đáng lo ngại, nhiều trường hợp trẻ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề do không được sơ cứu đúng cách trong những phút đầu tiên. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng cấp cứu đuối nước cho phụ huynh và cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các bác sỹ khuyến cáo khi phát hiện người bị đuối nước cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi nước, gọi cấp cứu và lập tức thực hiện hồi sinh tim phổi nếu nạn nhân ngừng thở, ngừng tim. Đồng thời, cần đưa người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt, ngay cả khi nạn nhân đã tỉnh lại, bởi nguy cơ suy hô hấp muộn vẫn có thể xảy ra sau đuối nước.

Để phòng tránh tai nạn, phụ huynh cần tăng cường giám sát trẻ khi tham gia các hoạt động dưới nước, dạy trẻ kỹ năng bơi an toàn và không để trẻ tắm sông, ao hồ hoặc bể bơi mà không có người lớn đi cùng.