Bộ Y tế xây dựng chuẩn thực hành chung cho bác sỹ

Bộ Y tế đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định Khung chương trình thực hành đối với bác sỹ thuộc 4 phạm vi hành nghề gồm Y khoa, Y học dự phòng, Y học cổ truyền và Răng hàm mặt. Việc ban hành khung chương trình chung được kỳ vọng sẽ tạo sự thống nhất về những yêu cầu thực hành tối thiểu trên toàn quốc, đồng thời tăng cường kết nối giữa đào tạo đại học, thực hành lâm sàng và kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề.

Hiện nay, căn cứ Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, các cơ sở hướng dẫn thực hành có trách nhiệm tự xây dựng nội dung thực hành cho từng chức danh chuyên môn, dựa trên phạm vi hành nghề do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành. Tuy nhiên, do chưa có khung chương trình chung, nội dung, yêu cầu thực hành và cách thức tổ chức giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh vẫn còn khác nhau.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần xác định thống nhất những kiến thức, kỹ năng và năng lực thực hành tối thiểu mà bác sỹ phải được rèn luyện trước khi chính thức hành nghề độc lập. Đặc biệt, trong bối cảnh việc kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề đối với bác sỹ sẽ được triển khai từ ngày 1/1/2027 theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, sự đồng bộ giữa đào tạo, thực hành và đánh giá năng lực càng trở nên cần thiết.

Khung chương trình thực hành đang được xây dựng nhằm tạo cơ sở chung để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức hướng dẫn thực hành, bảo đảm thống nhất về yêu cầu chuyên môn nhưng vẫn có sự linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Đáng chú ý, việc chuẩn hóa không nhằm bổ sung một chương trình đào tạo mới hay làm thay đổi nội dung đào tạo bác sỹ tại các trường đại học. Trọng tâm là hệ thống hóa, củng cố và tạo điều kiện để bác sỹ vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã được trang bị trong 6 năm đào tạo đại học vào thực tiễn khám bệnh, chữa bệnh.

Thông qua quá trình thực hành có hướng dẫn, bác sỹ tiếp tục hoàn thiện năng lực chuyên môn, kỹ năng xử trí các tình huống thực tế và thái độ nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu hành nghề an toàn, hiệu quả.

Dự thảo Thông tư gồm 10 điều và 4 phụ lục, quy định những nội dung cơ bản liên quan đến phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, mục đích ban hành, nguyên tắc triển khai khung chương trình thực hành, trách nhiệm của các cơ sở hướng dẫn thực hành và cơ quan quản lý.

Trong đó, dự thảo xác định việc áp dụng khung chương trình đối với bác sỹ thuộc 4 phạm vi hành nghề Y khoa, Y học dự phòng, Y học cổ truyền và Răng hàm mặt, phục vụ yêu cầu cấp mới, cấp lại giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.

Các quy định cũng làm rõ nguyên tắc áp dụng khung chương trình, chỉ tiêu thực hành và phạm vi hành nghề; đồng thời xác định trách nhiệm của cơ sở hướng dẫn thực hành, bao gồm cơ sở chính và cơ sở hợp tác.

Một nội dung quan trọng khác là việc quy định trách nhiệm của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và Sở Y tế trong quá trình triển khai, giám sát, tổ chức thực hiện, bảo đảm khung chương trình được áp dụng thống nhất, phù hợp với quy định chuyên môn.

Dự thảo Thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, đồng thời đưa ra các điều khoản chuyển tiếp đối với những trường hợp đã bắt đầu thực hành trước thời điểm Thông tư có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành quá trình thực hành.

Quy định chuyển tiếp nhằm tạo cơ sở xử lý những trường hợp đang trong quá trình thực hành, bảo đảm việc triển khai khung chương trình mới không làm gián đoạn hoạt động hướng dẫn thực hành tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Việc xây dựng khung chương trình thực hành thống nhất còn mang ý nghĩa quan trọng trong lộ trình đổi mới cơ chế đánh giá năng lực và cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam.

Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề đối với bác sỹ sẽ được triển khai từ ngày 1/1/2027. Đây là mốc quan trọng, đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa chất lượng đào tạo, quá trình thực hành và khả năng đáp ứng những năng lực chuyên môn thiết yếu trước khi bác sỹ hành nghề độc lập.

Trong bối cảnh đó, khung chương trình thực hành thống nhất sẽ giúp bác sỹ được củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng và hoàn thiện năng lực chuyên môn trên cơ sở những yêu cầu tối thiểu chung, hạn chế sự khác biệt về nội dung thực hành giữa các cơ sở hướng dẫn.

Đối với Hội đồng Y khoa Quốc gia, khung chương trình là cơ sở tham chiếu quan trọng để kết nối hoạt động thực hành với yêu cầu kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề, bảo đảm nội dung đánh giá phù hợp với những năng lực thiết yếu mà bác sỹ cần có trong thực tiễn khám bệnh, chữa bệnh.

Việc thiết lập những yêu cầu thực hành thống nhất cũng góp phần làm rõ trách nhiệm của các cơ sở hướng dẫn, tạo thuận lợi cho công tác quản lý, theo dõi và đánh giá kết quả thực hành của bác sỹ.

Thời gian tới, Hội đồng Y khoa Quốc gia tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan chuẩn bị tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề từ năm 2027, hướng tới xây dựng hệ thống đánh giá thống nhất, khách quan, phù hợp với thực tiễn hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và lấy an toàn người bệnh làm trọng tâm.

Trong lộ trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, việc chuẩn hóa giai đoạn thực hành được xác định là bước chuẩn bị quan trọng nhằm kết nối đồng bộ các khâu đào tạo, thực hành, kiểm tra đánh giá năng lực và cấp giấy phép hành nghề.

Cùng với việc thống nhất những yêu cầu chuyên môn tối thiểu, khung chương trình mới được kỳ vọng góp phần bảo đảm các bác sỹ có sự chuẩn bị đầy đủ hơn về kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp trước khi hành nghề độc lập, qua đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và tăng cường an toàn cho người bệnh.

Xóa bỏ kỳ thị, chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030

Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 kêu gọi sự tham gia của toàn xã hội trong phòng ngừa, xét nghiệm và điều trị HIV, đồng thời thúc đẩy xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử, hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 tiếp tục lan tỏa thông điệp về trách nhiệm chung của các cấp, ngành và toàn xã hội trong phòng ngừa, kiểm soát HIV, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao nhận thức, xóa bỏ kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.

Hoạt động được triển khai nhằm huy động sự tham gia của cộng đồng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm, chăm sóc và điều trị, góp phần thực hiện mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Một trong những vấn đề được chú trọng là giảm kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV. Những định kiến đối với người nhiễm HIV có thể trở thành rào cản khiến người có nguy cơ ngại tiếp cận dịch vụ xét nghiệm, người nhiễm HIV không chủ động điều trị hoặc gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Bởi vậy, nâng cao nhận thức cộng đồng cần được thực hiện song song với việc cung cấp thông tin chính xác về HIV, các con đường lây truyền và biện pháp phòng ngừa. Người dân cần hiểu rằng HIV không lây qua những tiếp xúc thông thường trong sinh hoạt, học tập và làm việc, từ đó có thái độ tôn trọng, không xa lánh hoặc phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.

Cùng với truyền thông nâng cao nhận thức, việc khuyến khích người có nguy cơ chủ động xét nghiệm HIV có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm tình trạng nhiễm bệnh, tạo điều kiện tiếp cận điều trị và hạn chế nguy cơ lây truyền trong cộng đồng.

Đối với người đã được xác định nhiễm HIV, tiếp cận điều trị kịp thời và duy trì tuân thủ điều trị là những yếu tố thiết yếu để bảo vệ sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ lây truyền.

Công tác phòng, chống HIV/AIDS vì vậy cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và cộng đồng, bảo đảm những người có nhu cầu được tiếp cận thông tin, tư vấn và dịch vụ y tế phù hợp.

Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 gắn với Ngày Thế giới phòng, chống AIDS (1/12), góp phần tăng cường sự quan tâm của toàn xã hội đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS và những thách thức đặt ra trong quá trình thực hiện mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Các hoạt động truyền thông tập trung nâng cao nhận thức về phòng ngừa lây nhiễm HIV, khuyến khích xét nghiệm, điều trị và chăm sóc sức khỏe, đồng thời thúc đẩy sự tham gia chủ động của người dân trong các hoạt động phòng, chống dịch bệnh.

Việc huy động cộng đồng có vai trò đặc biệt quan trọng bởi hiệu quả phòng, chống HIV/AIDS phụ thuộc vào khả năng tiếp cận các nhóm có nguy cơ, phát hiện sớm người nhiễm và duy trì điều trị liên tục.

Bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan quản lý và hệ thống y tế, sự tham gia của gia đình, nhà trường, tổ chức xã hội và từng người dân góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, giảm những rào cản tâm lý và xã hội đối với người nhiễm HIV.

Đặc biệt, hoạt động phòng, chống HIV/AIDS cần gắn với bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe, tiếp cận dịch vụ y tế và được đối xử bình đẳng của người nhiễm HIV. Việc giảm kỳ thị sẽ góp phần khuyến khích người có nguy cơ chủ động xét nghiệm, người nhiễm HIV duy trì điều trị, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh.

Cùng với các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS, việc duy trì truyền thông thường xuyên có ý nghĩa quan trọng nhằm đưa kiến thức phòng bệnh đến cộng đồng, tránh tình trạng chỉ tập trung tuyên truyền trong các đợt cao điểm.

Mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 đòi hỏi nỗ lực lâu dài, đồng bộ giữa phòng ngừa, xét nghiệm, điều trị và giảm kỳ thị, phân biệt đối xử.

Thông điệp của Tháng hành động năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của toàn xã hội trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, hướng tới môi trường mà mọi người đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, được bảo vệ sức khỏe và không bị phân biệt đối xử vì tình trạng nhiễm HIV.

Các bệnh viện tăng cường ứng phó sự cố môi trường, kiểm soát rủi ro chất thải y tế

Hoạt động khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế thường xuyên phát sinh chất thải rắn, nước thải và nhiều loại chất thải nguy hại. Nếu không được phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý đúng quy định, những nguồn thải này có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và chất lượng môi trường sống.

Đáng chú ý, chất thải y tế có thể chứa hóa chất nguy hiểm, tác nhân gây bệnh và các thành phần có nguy cơ phát tán ra môi trường nếu xảy ra sự cố. Những tình huống như hỏng hóc thiết bị, mất điện, quá tải hệ thống xử lý, sai sót trong vận hành hoặc tác động của mưa lớn, ngập lụt, thiên tai đều có thể làm gián đoạn quá trình xử lý chất thải, gia tăng nguy cơ ô nhiễm đất, nước và không khí.

Trước những rủi ro này, nhiều cơ sở khám, chữa bệnh đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường, tăng cường giám sát hoạt động xử lý chất thải và tổ chức diễn tập các tình huống có thể phát sinh trong thực tế.

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị trong phòng ngừa, chuẩn bị phương án và tổ chức ứng phó sự cố môi trường. Đối với các cơ sở y tế, việc xây dựng kế hoạch ứng phó chất thải vừa là yêu cầu tuân thủ pháp luật, vừa có ý nghĩa quan trọng trong quản trị rủi ro, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh được duy trì an toàn.

Thông qua quá trình xây dựng phương án, các bệnh viện có điều kiện nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn, xác định tình huống có thể xảy ra, đồng thời chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện, vật tư và quy trình xử lý phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại một số cơ sở y tế công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường được chú trọng với trọng tâm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải. Những tình huống như rò rỉ, tràn đổ nước thải, hỏng thiết bị, mất điện hoặc hệ thống vận hành quá tải đều được đưa vào kế hoạch phòng ngừa và xử lý.

Bệnh viện đặt mục tiêu duy trì hoạt động xử lý nước thải an toàn, liên tục, đáp ứng các quy chuẩn môi trường, đồng thời thiết lập cơ chế cảnh báo và xử lý kịp thời nếu xảy ra sự cố.

Cùng với việc xây dựng phương án ứng phó, bệnh viện chú trọng kiểm tra định kỳ, triển khai các biện pháp dự phòng và phân công trách nhiệm cụ thể giữa các bộ phận liên quan. Hoạt động giám sát được tăng cường nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, hạn chế nguy cơ phát tán chất ô nhiễm, bảo vệ người bệnh, nhân viên y tế và môi trường xung quanh.

Việc chủ động kiểm soát rủi ro ngay trong quá trình vận hành hệ thống xử lý nước thải có ý nghĩa quan trọng bởi sự cố môi trường tại bệnh viện có thể ảnh hưởng đến nhiều hoạt động chuyên môn, đồng thời làm phát sinh những yêu cầu xử lý khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho con người và hệ sinh thái.

Bên cạnh yêu cầu phòng ngừa, khả năng tổ chức ứng phó kịp thời đóng vai trò quan trọng trong hạn chế thiệt hại nếu sự cố môi trường xảy ra. Nhiều bệnh viện đã xây dựng quy trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm của từng khoa, phòng, đồng thời tổ chức tập huấn, diễn tập để nâng cao khả năng phối hợp trong các tình huống khẩn cấp.

Mục tiêu mà các cơ sở này đặt ra là duy trì hệ thống xử lý nước thải vận hành an toàn, hạn chế nguy cơ phát tán tác nhân gây bệnh và giảm thiểu tác động tiêu cực đối với môi trường.

Để thực hiện mục tiêu này, bệnh viện chú trọng chuẩn bị nhân lực, phương tiện, nguồn lực dự phòng và phương án phối hợp giữa các bộ phận, bảo đảm khả năng huy động lực lượng và xử lý kịp thời những tình huống phát sinh.

Nguyên tắc ứng phó được triển khai theo phương châm "bốn tại chỗ", "ba sẵn sàng", đề cao tính chủ động của từng đơn vị trong việc chuẩn bị điều kiện ứng phó và tổ chức xử lý sự cố.

Trong trường hợp phát sinh tình huống bất thường, các bộ phận liên quan phải nhanh chóng xác định vị trí, hạng mục xảy ra sự cố, nguyên nhân và mức độ phát tán chất ô nhiễm, trên cơ sở đó triển khai những biện pháp xử lý phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho con người, tài sản, sinh vật và môi trường.

Bên cạnh việc xử lý tình huống trước mắt, công tác kiểm tra, giám sát và duy trì khả năng vận hành ổn định của hệ thống xử lý chất thải cần được thực hiện thường xuyên, hạn chế nguy cơ tái diễn sự cố trong quá trình hoạt động.

Thực tế triển khai tại các bệnh viện cho thấy, việc xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cần được gắn với trách nhiệm của từng bộ phận, năng lực vận hành hệ thống kỹ thuật và sự chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, vật tư, kinh phí. Công tác tập huấn, diễn tập cũng góp phần nâng cao khả năng xử lý tình huống, bảo đảm sự phối hợp giữa các đơn vị nếu phát sinh sự cố.

Trong bối cảnh quy mô hoạt động khám, chữa bệnh ngày càng mở rộng, khối lượng chất thải y tế phát sinh đặt ra yêu cầu các cơ sở y tế phải quan tâm hơn đến quản lý môi trường, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm và nâng cao năng lực ứng phó.

Chủ động phòng ngừa, giám sát chặt chẽ quy trình xử lý chất thải và sẵn sàng ứng phó với các tình huống bất thường là những giải pháp quan trọng giúp hạn chế thiệt hại do sự cố môi trường, góp phần xây dựng cơ sở khám, chữa bệnh an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.