Thúc đẩy bệnh viện thông minh bằng trí tuệ nhân tạo

Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đã có buổi làm việc với Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam cùng các đối tác công nghệ y tế nhằm trao đổi định hướng hợp tác trong lĩnh vực chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khám chữa bệnh.

Tại buổi làm việc, các bên đã thống nhất nhiều định hướng hợp tác trọng tâm trong thời gian tới, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực y tế trẻ, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động chuyên môn, quản lý bệnh viện cũng như nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Đại tá, PGS-TS.Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 cho biết, bệnh viện đang triển khai mạnh mẽ quá trình đổi mới toàn diện, trong đó chuyển đổi số và ứng dụng các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Mục tiêu không chỉ là nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn tối ưu hóa công tác quản trị, hướng tới xây dựng mô hình bệnh viện hiện đại, thông minh, lấy người bệnh làm trung tâm.

Theo Ths.Nguyễn Hữu Tú, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, nhiều giải pháp trí tuệ nhân tạo đã và đang được triển khai tại các cơ sở y tế trên cả nước, mang lại hiệu quả rõ rệt trong hỗ trợ chẩn đoán, quản lý hồ sơ bệnh án điện tử, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và chăm sóc người bệnh. Đây là nền tảng quan trọng để ngành y tế từng bước chuyển từ quản lý thủ công sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số.

Trong khuôn khổ chương trình hợp tác, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam cùng các đối tác công nghệ thống nhất hỗ trợ Bệnh viện 19-8 tiếp cận, thử nghiệm và đánh giá nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến.

Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo, Đại học Bách khoa Hà Nội cam kết đồng hành cùng bệnh viện trong xây dựng hệ sinh thái y tế số, triển khai nền tảng hỗ trợ ra quyết định lâm sàng, chatbot y tế ứng dụng AI phục vụ tư vấn và chăm sóc sức khỏe từ xa, đồng thời hỗ trợ phát triển các hệ thống dữ liệu y tế và trí tuệ nhân tạo phù hợp với định hướng phát triển lâu dài của bệnh viện.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc triển khai thí điểm hệ thống AI phục vụ sàng lọc ung thư cổ tử cung cùng 300 ca phân tích miễn phí nhằm phục vụ nghiên cứu, đánh giá hiệu quả và xây dựng cơ sở khoa học cho việc ứng dụng kỹ thuật trong thực tiễn. Đây được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao khả năng phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung, căn bệnh đang gây gánh nặng lớn đối với sức khỏe phụ nữ.

Bên cạnh đó, bệnh viện cũng được hỗ trợ các thiết bị đo chức năng hô hấp thông minh cùng vật tư tiêu hao phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu và thử nghiệm. Những công nghệ này không chỉ giúp nâng cao năng lực chuyên môn mà còn tạo điều kiện để đội ngũ y tế tiếp cận các phương pháp chẩn đoán hiện đại.

Đặc biệt, các bên sẽ phối hợp thử nghiệm nền tảng trí tuệ nhân tạo phân tích hình ảnh X-quang ngực, hỗ trợ bác sỹ phát hiện bất thường nhanh hơn, nâng cao độ chính xác trong đọc phim và giảm áp lực cho nhân viên y tế.

Song song với đó là hệ thống điện tim thông minh tích hợp AI có khả năng hỗ trợ phát hiện sớm các rối loạn nhịp tim và những bất thường tim mạch quan trọng. Đây được xem là hướng đi giàu tiềm năng trong bối cảnh bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia thống nhất nhận định trí tuệ nhân tạo không thay thế vai trò của người thầy thuốc mà là công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp nâng cao chất lượng chuyên môn, tăng khả năng tiếp cận tri thức y học hiện đại, tối ưu hóa quy trình làm việc và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Theo PGS-TS.Nguyễn Tiến Quang, sự hợp tác giữa các đơn vị chuyên môn và đối tác công nghệ sẽ góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng bệnh viện thông minh, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đồng thời từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực y tế.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực của đời sống, việc đưa AI vào hỗ trợ sàng lọc ung thư, phát hiện sớm bệnh tim mạch và quản lý y tế không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn mở ra cơ hội để người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại, chính xác và thuận tiện hơn.

Xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao

Chất lượng bệnh viện không còn được đánh giá đơn thuần qua các bộ tiêu chí mang tính hình thức mà phải trở thành một quá trình cải tiến liên tục dựa trên dữ liệu, quản trị rủi ro và trải nghiệm của người bệnh. 

Tại Hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo tiêu chuẩn chất lượng nâng cao đối với bệnh viện khu vực phía Bắc vừa diễn ra, TS.Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, yêu cầu tiêu chuẩn hóa, hội nhập quốc tế và nâng cao trải nghiệm người bệnh đang trở thành xu hướng chung trong quản lý chất lượng bệnh viện trên thế giới.

Bên cạnh đó, sự phát triển của du lịch y tế, cấp cứu ngoại viện và nhu cầu tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống y tế Việt Nam.

Theo TS.Hà Anh Đức, trong hơn một thập kỷ qua, bộ 83 tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện đã góp phần quan trọng thúc đẩy nhiều cơ sở y tế đổi mới hoạt động, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và cải thiện môi trường điều trị. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy bộ tiêu chí hiện hành chưa tạo được sự phân hóa rõ nét giữa các bệnh viện có chất lượng cao, đồng thời vẫn còn khoảng cách nhất định so với các hệ thống đánh giá tiên tiến trên thế giới.

Chính vì vậy, việc xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao được xem là bước phát triển tất yếu nhằm chuyển từ cách quản lý theo hình thức sang mô hình quản trị hiện đại dựa trên bằng chứng khoa học, dữ liệu thực tiễn và quản trị rủi ro. Đây không chỉ là sự thay đổi trong phương thức đánh giá mà còn là bước chuyển về tư duy quản lý chất lượng trong toàn hệ thống y tế.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của bộ tiêu chuẩn mới là xác định người bệnh là trung tâm của mọi hoạt động. Theo đó, tất cả quy trình chuyên môn và quản lý đều phải hướng tới đáp ứng tốt hơn nhu cầu, quyền lợi và sự hài lòng của người bệnh, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh an toàn, hiệu quả, liên tục và công bằng.

Dự thảo cũng khuyến khích các cơ sở y tế đẩy mạnh áp dụng các mô hình quản trị tiên tiến, tăng cường chuyển đổi số, sử dụng dữ liệu và các chỉ số chất lượng trong điều hành, ra quyết định và cải tiến hoạt động.

Theo TS.Hà Anh Đức, việc ứng dụng các thành tựu của y học chính xác, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang trở thành xu hướng tất yếu của quản trị bệnh viện hiện đại trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Không chỉ tập trung vào chuyên môn khám chữa bệnh, bộ tiêu chuẩn còn hướng tới mục tiêu phát triển bệnh viện bền vững trên nhiều phương diện như quản trị nguồn nhân lực, quản lý tài chính, xây dựng môi trường làm việc chất lượng, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và thực hiện trách nhiệm xã hội.

Theo Bộ Y tế, chất lượng bệnh viện không phải là đích đến cuối cùng mà là hành trình cải tiến liên tục, đòi hỏi các cơ sở y tế phải chủ động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa sai sót và không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động.

Theo dự thảo, bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao được xây dựng trên cơ sở kế thừa nền tảng 83 tiêu chí đã được triển khai trong suốt 13 năm qua, đồng thời tham khảo nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế uy tín như JCI của Hoa Kỳ và ACHS của Australia để xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Bộ tiêu chuẩn mới gồm ba nhóm nội dung lớn là điều trị và chăm sóc người bệnh, quản lý bệnh viện và các tiêu chuẩn đặc thù đối với từng nhóm bệnh viện chuyên khoa. Dự thảo hiện bao gồm 8 chương, 113 tiêu chuẩn với khoảng 2.000 tiêu chí đánh giá.

Điểm mới đáng chú ý là hệ thống đánh giá được thiết kế theo ba cấp độ gồm Tiêu chuẩn, Nâng cao và Xuất sắc. Trong đó, mức Xuất sắc được xem là cấp độ tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, yêu cầu bệnh viện không chỉ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cơ bản và nâng cao mà còn phải đạt tỷ lệ rất cao ở các tiêu chí thực hành tốt nhất.

Theo TS.Hà Anh Đức, cách tiếp cận này sẽ giúp tạo ra sự phân tầng rõ ràng giữa các cơ sở y tế theo mức độ trưởng thành về chất lượng, đồng thời khuyến khích các bệnh viện không ngừng cải tiến để nâng cao chất lượng dịch vụ, thay vì chỉ dừng lại ở việc đáp ứng các yêu cầu tối thiểu.

Bộ Y tế kỳ vọng việc triển khai bộ tiêu chuẩn mới sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh như nâng cao an toàn, giảm sai sót y khoa, chuẩn hóa quy trình điều trị và cải thiện trải nghiệm khám chữa bệnh. Đồng thời, đây cũng sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống hoạch định chính sách y tế dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng y tế quốc gia theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế.

"Việc nâng chuẩn chất lượng bệnh viện sẽ tạo nền tảng để hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng y tế quốc gia theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế, đồng thời thúc đẩy hội nhập và hợp tác quốc tế. Về mặt kinh tế - xã hội, việc giảm sai sót y khoa và biến chứng cũng góp phần tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, thu hút đầu tư và phát triển du lịch y tế", TS.Hà Anh Đức nhấn mạnh.

Theo lộ trình dự kiến, Bộ Y tế sẽ phê duyệt bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao trong năm 2026. Từ năm 2027, các bệnh viện đăng ký tự nguyện sẽ được triển khai đánh giá thí điểm với đội ngũ đánh giá viên do Bộ Y tế lựa chọn. Đến năm 2028 sẽ hoàn thiện phiên bản chính thức và triển khai hoạt động chứng nhận, xếp mức chất lượng bệnh viện. Giai đoạn 2029-2030, bộ tiêu chuẩn này được kỳ vọng sẽ được công nhận trong hệ thống các tiêu chuẩn quốc tế.

Việc xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao không chỉ là bước hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng bệnh viện mà còn thể hiện quyết tâm của ngành y tế trong việc đưa người bệnh trở thành trung tâm của mọi hoạt động, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước đưa chất lượng khám chữa bệnh của Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực tiên tiến của thế giới.

Chuẩn hóa dữ liệu bệnh tật, bảo đảm quyền lợi bảo hiểm y tế từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 06/2026/TT-BYT quy định về mã hóa bệnh tật, nguyên nhân tử vong theo ICD-10 chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuẩn hóa dữ liệu y tế, thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế, đồng thời bảo đảm tính chính xác trong thanh toán bảo hiểm y tế và quyền lợi của người bệnh.

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà vừa ký ban hành công văn triển khai Thông tư số 06/2026/TT-BYT về mã hóa bệnh tật theo ICD-10 tới Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Sở Y tế các tỉnh, thành phố, các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh thuộc bộ, ngành, địa phương và Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam.

Theo Bộ Y tế, ngày 2/4/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký ban hành Thông tư số 06/2026/TT-BYT quy định về mã hóa bệnh tật, nguyên nhân tử vong theo ICD-10. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, riêng một số nội dung quy định tại Điều 5 đã được áp dụng từ ngày 1/6/2026.

Việc triển khai đồng bộ hệ thống mã hóa bệnh tật theo ICD-10 không chỉ phục vụ công tác chuyên môn mà còn tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, kết nối dữ liệu khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng thống kê y tế và phục vụ hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn.

Để bảo đảm việc triển khai hiệu quả, Bộ Y tế đề nghị các Sở Y tế chủ động chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn nghiên cứu kỹ các quy định của Thông tư, tổ chức thực hiện đúng thời gian và yêu cầu chuyên môn. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc mã hóa lâm sàng tại các cơ sở y tế nhằm hạn chế tối đa sai sót trong quá trình ghi chép, phân loại và mã hóa bệnh tật.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Y tế nhấn mạnh là tổ chức phổ biến, đào tạo và tập huấn cho đội ngũ nhân viên y tế nhằm nâng cao năng lực mã hóa lâm sàng. Đây được xem là yếu tố quyết định để bảo đảm dữ liệu bệnh tật được ghi nhận chính xác, thống nhất và phản ánh đúng tình trạng thực tế của người bệnh.

Đối với các cơ sở khám chữa bệnh, Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương phối hợp với các đơn vị cung cấp phần mềm quản lý bệnh viện để cập nhật đầy đủ danh mục mã bệnh theo ICD-10 vào hệ thống phần mềm quản lý khám chữa bệnh (HIS). Việc chuẩn hóa dữ liệu ngay từ khâu nhập liệu sẽ góp phần nâng cao chất lượng hồ sơ bệnh án điện tử, phục vụ quản lý chuyên môn, thanh toán bảo hiểm y tế và liên thông dữ liệu y tế trên phạm vi toàn quốc.

Các bệnh viện cũng được khuyến khích từng bước xây dựng đội ngũ chuyên trách về mã hóa lâm sàng nhằm hướng dẫn, kiểm tra và giám sát việc tuân thủ các quy định liên quan đến chuẩn hóa dữ liệu bệnh tật. Bộ Y tế đề nghị các đơn vị quan tâm đến chính sách đãi ngộ, thu hút nhân lực làm công tác mã hóa lâm sàng, phù hợp với các chủ trương về chuyển đổi số và phát triển khoa học công nghệ.

Đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Y tế yêu cầu cập nhật đầy đủ danh mục mã bệnh theo ICD-10 trên Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt ngay từ thời điểm Thông tư có hiệu lực.

Cùng với đó, các cơ quan bảo hiểm xã hội cần tăng cường phối hợp với ngành y tế trong công tác giám định, bảo đảm việc mã hóa bệnh tật đúng với chẩn đoán và tình trạng thực tế của người bệnh. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế, hạn chế các sai lệch có thể ảnh hưởng đến việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh.

Bộ Y tế cũng lưu ý, trong quá trình thực hiện giám định điện tử, các quy tắc giám định cần được thiết lập theo hướng liên thông, linh hoạt và có khả năng đánh giá tổng thể giữa các trường thông tin. Điều này giúp nâng cao hiệu quả giám định, đồng thời hạn chế phát sinh vướng mắc trong việc đánh giá tính hợp lý của các chỉ định xét nghiệm, cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật.

Theo các chuyên gia, việc áp dụng hệ thống mã hóa bệnh tật thống nhất theo ICD-10 không chỉ giúp chuẩn hóa dữ liệu y tế mà còn tạo nền tảng cho nhiều mục tiêu lớn hơn như xây dựng bệnh viện thông minh, phát triển hồ sơ sức khỏe điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và điều trị, cũng như nâng cao năng lực dự báo, giám sát dịch bệnh và hoạch định chính sách y tế.