Lễ hội Bái Đính rộn ràng linh thiêng

Sáng 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ), từng dòng người thành kính đổ về Tam Quan Nội, Chùa Bái Đính (phường Tây Hoa Lư) dự Hội xuân Bái Đính với chủ đề “Linh thiêng trên miền đất cổ”. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa non xanh nước biếc, hòa trong sắc cờ hội rực rỡ và hương trầm lan tỏa, mở đầu cho mùa lễ hội kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch. Không khí ấy không chỉ là sự khởi động của một lễ hội lớn mà còn là nhịp đập rộn ràng của du lịch tâm linh Ninh Bình đầu năm mới.

Tọa lạc trong vùng đất Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính cổ mang lịch sử ngàn năm. Tương truyền, nơi đây vua Đinh Tiên Hoàng từng lập đàn tế trời cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa mỗi độ xuân về. Cũng tại miền đất linh thiêng này, vua Quang Trung đã làm lễ tế cờ, động viên tướng sĩ trước khi tiến ra Thăng Long đại phá quân Thanh. Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, danh lam Bái Đính vẫn được gìn giữ, trân trọng như một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc, trở thành điểm hội tụ của tăng ni, Phật tử và du khách bốn phương mỗi dịp đầu xuân.

Những năm gần đây, Bái Đính không chỉ nổi bật bởi quy mô kiến trúc bề thế, cảnh quan hài hòa giữa núi rừng và hồ nước, mà còn bởi vai trò ngày càng rõ nét trong đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân. Tháng 3/2025, các chuyên gia trong nước và quốc tế chính thức định giá Quần thể Danh thắng Tràng An đạt khoảng 213 tỷ USD, khẳng định giá trị đặc biệt của hệ thống di sản văn hóa, tâm linh, trong đó có chùa Bái Đính.

Tháng 5/2025, lễ cung rước, chiêm bái Xá lợi Đức Phật về chùa Bái Đính đã thu hút hàng triệu tăng ni, Phật tử và du khách, lan tỏa sâu rộng thông điệp nhân văn, hòa bình và trí tuệ của Phật giáo Việt Nam.

Đặc biệt, tháng 10/2025, chùa Bái Đính được TripAdvisor bình chọn vào top 10% điểm đến hấp dẫn nhất thế giới, đưa hình ảnh Ninh Bình vươn xa trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Giá trị ấy càng được bồi đắp khi tháng 8/2025, các nhà khoa học công bố những phát hiện khảo cổ quan trọng tại Tràng An: xác định ADN người tiền sử gần 13.000 năm tuổi tại hang Thung Bình và di cốt người khoảng 50.000 năm tuổi tại khu vực Đàn Kính Thiên. Những phát hiện này minh chứng cho chiều sâu lịch sử và dòng chảy văn hóa liên tục của người Việt cổ trên vùng đất Tràng An – Bái Đính, làm nền tảng vững chắc để du lịch Ninh Bình không chỉ là hành trình tham quan mà còn là cuộc trở về với cội nguồn.

Trong không khí linh thiêng của lễ khai hội, Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu thỉnh chuông, cùng Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình và các vị đại biểu thực hiện nghi thức gióng trống, thỉnh chuông khai hội. Hàng vạn tăng ni, Phật tử và du khách hòa mình vào phần lễ trang nghiêm với các nghi thức dâng hương cầu quốc thái dân an, tưởng nhớ công đức Quốc sư Nguyễn Minh Không, tế thần Cao Sơn, chầu Thánh Mẫu Thượng Ngàn; rồi tiếp nối bằng phần hội rộn ràng với các đoàn rước kiệu, chương trình nghệ thuật chào mừng.

Tiếng trống, tiếng nhạc và sắc xuân hòa quyện tạo nên bức tranh du xuân vừa linh thiêng vừa phấn khởi, mở đầu một năm mới an khang, vạn sự cát tường.

Lễ hội Tịch Điền, huyền tích vua cày ruộng

Chỉ một ngày sau, sáng 23/2 (mùng 7 tháng Giêng), không khí lễ hội lại tiếp tục lan tỏa khi lễ khai mạc Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn Xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra tại phường Tiên Sơn.

Tại sân Tịch điền và khu vực Đàn tế Thần Nông, những đoàn rước linh vị vua Lê Đại Hành, kiệu thành hoàng, kiệu Tổ nghề trống cùng đội múa lân – rồng, trống hội đã tạo nên khung cảnh tưng bừng, náo nức. Du khách thập phương và người dân địa phương đứng kín hai bên đường, hào hứng theo dõi từng nghi thức truyền thống được tái hiện trang nghiêm, đúng trình tự.

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được phục dựng từ năm 2009 nhằm tái hiện huyền tích vua Lê Đại Hành về chân núi Đọi cày ruộng khuyến nông. Theo sử cũ, mùa xuân năm 987, nhà vua cùng bá quan xuống đồng cày ruộng và bắt được chum vàng; năm sau lại bắt được chum bạc, nên những thửa ruộng ấy được gọi là “kim ngân điền”. Từ đó, lệ vua xuống đồng đầu xuân trở thành biểu tượng cho tinh thần trọng nông, cầu mong mùa màng tươi tốt, quốc thái dân an.

Trong phần lễ năm nay, hình ảnh lão nông tái hiện vua Lê Đại Hành đội mũ Cửu Long, mặc áo Hoàng Bào, khấn cáo trời đất và Thần Nông trước khi xuống ruộng cày ba sá đã gợi nên cảm xúc thiêng liêng, xúc động. Theo sau là đoàn gieo hạt với đỗ xanh, lạc và thóc – biểu tượng cho sự sinh sôi, no ấm.

Tiếp đó, lãnh đạo địa phương và các lão nông cùng xuống cày chín sá, gửi gắm ước vọng về một năm sản xuất thuận lợi. Lễ hội năm nay càng thêm ý nghĩa khi được tổ chức trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình mới được hợp nhất, mở ra một giai đoạn phát triển mới với khát vọng thịnh vượng, bền vững.

Sau 17 năm khôi phục, lễ hội Tịch điền đã trở thành điểm nhấn văn hóa đầu năm của địa phương, được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2017. Không chỉ là hoạt động tái hiện lịch sử, lễ hội còn góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch mùa xuân, kết nối du khách với những giá trị truyền thống bền vững của dân tộc.

Từ Bái Đính linh thiêng đến Đọi Sơn rộn ràng tiếng trống hội, Ninh Bình những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026 hiện lên như một bức tranh đa sắc: vừa cổ kính, trầm mặc, vừa tươi mới, sôi động. Dòng người du xuân, hành hương, thưởng ngoạn danh thắng, tìm về nguồn cội đã tạo nên nhịp sống sôi động cho du lịch địa phương, khởi đầu một năm mới tràn đầy niềm tin, kỳ vọng và khát vọng vươn lên trên miền đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa.

Được biết, Ninh Bình đang rộn ràng chuẩn bị cho Lễ hội Tam Chúc được tổ chức vào ngày 28/2/2026 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ).

Trong không khí những ngày Tết Bính Ngọ 2026, chùa Tam Chúc đang khoác lên mình diện mạo trang nghiêm và tươi mới, sẵn sàng đón mùa lễ hội xuân 2026. Giữa không gian non nước hữu tình, công tác chuẩn bị đã được hoàn tất, từ cảnh quan, cơ sở vật chất đến các phương án đón tiếp du khách và phật tử thập phương, hứa hẹn một mùa lễ hội an toàn, trang trọng và giàu giá trị văn hóa tâm linh.