Chỉ trong hơn nửa năm, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa đã tiếp nhận 21 trẻ bị chó cắn, nhiều trường hợp đa chấn thương, sốc mất máu và phải phẫu thuật cấp cứu.

Các bác sỹ cảnh báo, bên cạnh tổn thương nghiêm trọng, người bị chó cắn còn đối mặt nguy cơ mắc bệnh dại - căn bệnh gần như 100% tử vong khi đã phát triệu chứng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được xử trí và tiêm vắc-xin kịp thời.

Chỉ trong thời gian ngắn, liên tiếp những ca trẻ bị chó cắn với thương tích nặng được chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn từ vật nuôi trong gia đình cũng như sự cần thiết phải xử trí đúng sau phơi nhiễm để phòng bệnh dại.

Mới đây, bé trai N.Đ.Đ. (42 tháng tuổi) được đưa vào cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch sau khi bị chính con chó nặng khoảng 25 kg của gia đình bất ngờ tấn công.

Bệnh nhi có vết thương lớn vùng má trái với diện tích bong lóc da và cơ khoảng 5 x 8 cm; vùng cổ phải có vết thương 3 x 8 cm làm đứt mạch máu, máu phun thành tia, kèm theo nhiều vết thương khác ở cổ, ngực và tay.

Không lâu sau đó, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa tiếp tục tiếp nhận bé gái V.H.A. (8 tuổi) với nhiều vết rách phức tạp ở vùng mặt và đầu sau khi bị chó cắn. Bệnh nhi bị rách mi dưới mắt phải dài khoảng 2 cm, vết thương vùng sống mũi dài 3 cm cùng nhiều tổn thương ở môi, tay phải và vùng đầu.

Sau khi được sơ cứu tại tuyến dưới, cả hai bệnh nhi đều được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa trong tình trạng sốc mất máu. Các bác sỹ thuộc nhiều chuyên khoa đã khẩn trương hội chẩn, vừa truyền máu hồi sức, vừa tiến hành phẫu thuật cấp cứu để nối mạch máu, cầm máu và tạo hình các tổn thương vùng đầu, mặt và cổ.

Theo Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã tiếp nhận cấp cứu 21 trường hợp trẻ bị chó cắn. Phần lớn các bệnh nhi đều có vết thương sâu, phức tạp ở vùng đầu và mặt - những vị trí có nguy cơ cao cả về tổn thương chức năng lẫn nguy cơ mắc bệnh dại nếu con vật mang virus.

Bà Mai Thị Hiên, bà nội của bé N.Đ.Đ. cho biết, gia đình vừa thả chó ra khỏi chuồng thì con vật bất ngờ lao đến cắn liên tiếp vào mặt và cổ cháu bé khiến nạn nhân mất rất nhiều máu. Trong lúc hoảng loạn, người thân phải dùng gậy xua con chó mới đưa được cháu đi cấp cứu.

"Tôi mong mọi người coi đây là bài học, tuyệt đối không chủ quan với chó nuôi trong nhà. Khi có trẻ nhỏ, chó phải luôn được xích hoặc nhốt cẩn thận để tránh hậu quả đau lòng", bà Hiên chia sẻ.

Các bác sỹ cho biết, ngoài nguy cơ mất máu, tổn thương thần kinh, mạch máu hay biến dạng vùng mặt, người bị chó cắn còn có thể đối mặt với nguy cơ mắc bệnh dại nếu không được xử trí đúng cách.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người bị cắn, mỗi vụ việc còn tạo áp lực tài chính đáng kể cho gia đình chủ nuôi. Theo thống kê của Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), chi phí dành cho vắc-xin và huyết thanh kháng dại đối với người bị chó, mèo cắn hoặc cào mỗi năm ước tính vượt 1.000 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí xử lý vết thương, điều trị biến chứng và những thiệt hại gián tiếp khác.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định rõ trách nhiệm của chủ vật nuôi. Trường hợp để chó hoặc mèo gây thương tích hoặc thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác, chủ nuôi có thể bị xử phạt hành chính từ 2-3 triệu đồng, đồng thời phải bồi thường theo quy định nếu gây thiệt hại.

Bên cạnh đó, chỉ vì tin rằng chó nhà hiền và chưa từng cắn người, nhiều chủ nuôi đã phải trả giá khi vật nuôi bất ngờ tấn công người khác. Không chỉ đối mặt nguy cơ lây truyền bệnh dại cho nạn nhân, họ còn phải gánh khoản chi phí điều trị không nhỏ, thậm chí phát sinh trách nhiệm bồi thường và xử lý theo quy định của pháp luật.

Vợ chồng anh Lợi (47 tuổi), làm nghề thu mua ve chai với thu nhập bấp bênh, vẫn chưa quên sự việc xảy ra khi con chó của gia đình bất ngờ cắn một người bán vé số.

Nạn nhân cũng có hoàn cảnh khó khăn nên ban đầu chần chừ, không muốn đi tiêm phòng vì lo chi phí quá lớn. Lo ngại bệnh dại có thể đe dọa tính mạng, vợ chồng anh Lợi đã sơ cứu vết thương, vét hơn 2 triệu đồng tiền mặt còn trong nhà để đưa người bị cắn đến cơ sở y tế.

Do vết thương sâu và nạn nhân chưa từng tiêm phòng dại, bác sỹ chỉ định tiêm cả vắc-xin và huyết thanh kháng dại. Không dừng lại ở đó, người bệnh còn phải tiếp tục nhiều mũi vắc-xin theo đúng lịch để bảo đảm hiệu quả phòng bệnh.

Sợ người bán vé số bỏ dở liệu trình vì thiếu tiền, anh Lợi dặn mỗi khi đến lịch tiêm hãy báo trước để gia đình tiếp tục xoay xở hỗ trợ.

"Bình thường tôi nuôi chó để trông nhà, nhiều năm nay chưa từng cắn ai nên rất bất ngờ. Dù hoàn cảnh khó khăn, chó mình nuôi gây ra thì mình phải có trách nhiệm", anh chia sẻ.

Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với bà Bảy (65 tuổi, Nhà Bè, TP.HCM). Sống một mình và nuôi một con chó để bầu bạn, trông nhà, bà chưa từng nghĩ con vật sẽ gây nguy hiểm nên không đưa đi tiêm vắc-xin phòng dại, cũng không xích hay rọ mõm.

Tuy nhiên, sau khi sinh con, con chó trở nên cảnh giác hơn. Khi một thợ điện đến sửa chữa và một người hàng xóm đến xin chó con, con vật bất ngờ lao ra cắn cả hai người. Không đủ tiền hỗ trợ nạn nhân điều trị, bà Bảy phải vay hàng xóm để có kinh phí đưa họ đi tiêm phòng dại.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây sang người chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh khi cắn, cào hoặc liếm lên vùng da, niêm mạc bị tổn thương. Khi các triệu chứng lâm sàng như sợ nước, sợ gió, co giật hoặc rối loạn ý thức đã xuất hiện, bệnh gần như không còn khả năng cứu chữa và tỷ lệ tử vong gần như 100%.

Tuy nhiên, bệnh dại hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí đúng và tiêm vắc-xin phòng dại, huyết thanh kháng dại theo chỉ định càng sớm càng tốt.

Các bác sỹ Bệnh viện Nhi Thanh Hóa khuyến cáo, ngay sau khi bị chó hoặc mèo cắn, người dân cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục từ 10 đến 15 phút, sau đó sát khuẩn đúng cách và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được bác sỹ đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại nếu cần.

Người dân tuyệt đối không tự đắp lá, dùng thuốc nam hoặc áp dụng các phương pháp chữa theo kinh nghiệm dân gian, bởi những cách xử trí này không có tác dụng tiêu diệt virus dại, thậm chí còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và chậm trễ thời gian điều trị.

Cùng với đó, việc quản lý, nuôi nhốt chó, mèo đúng quy định và tiêm phòng dại đầy đủ, định kỳ cho vật nuôi vẫn là giải pháp căn cơ nhằm ngăn chặn bệnh dại, bảo vệ sức khỏe của mỗi gia đình và cả cộng đồng.

Về tiêm vắc-xin cho người, hiện tại Việt Nam, các loại vắc-xin như Verorab, Abhayrab và Indirab đều đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng, đáp ứng yêu cầu về tính an toàn và hiệu quả theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Ngoài những người bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hay liếm lên vùng da tổn thương, các nhóm nguy cơ cao như bác sỹ thú y, kiểm lâm, nhân viên phòng thí nghiệm, người thường xuyên tiếp xúc với động vật hoặc sinh sống tại khu vực lưu hành bệnh dại cũng được khuyến cáo nên tiêm phòng trước phơi nhiễm.

Theo các chuyên gia, với những người đã được tiêm dự phòng trước, nếu không may bị động vật nghi mắc dại cắn thì phác đồ xử trí sẽ đơn giản hơn rất nhiều. Người bệnh chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vắc-xin và thường không cần sử dụng huyết thanh kháng dại, góp phần giảm chi phí, giảm nguy cơ và rút ngắn thời gian điều trị.

Đáp ứng nhu cầu phòng bệnh dại ngày càng tăng của người dân, nhiều cơ sở tiêm chủng trên cả nước hiện cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin phòng dại đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành như Verorab, Abhayrab và Indirab, trong đó có hệ thống Tiêm chủng Long Châu.

Ngoài tiêm phòng, các bác sỹ tại đây cũng đồng thời tư vấn phác đồ tiêm phù hợp theo từng trường hợp phơi nhiễm hoặc dự phòng trước phơi nhiễm.

Các chuyên gia khuyến cáo, điều quan trọng nhất không phải lựa chọn loại vắc-xin nào mà là đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng đủ điều kiện ngay sau khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm lên vùng da trầy xước để được xử trí và tiêm phòng kịp thời, tránh bỏ lỡ "thời gian vàng" phòng bệnh dại.