Sáng 10/9 (giờ địa phương) tại Paris, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu mở đầu Phiên thảo luận chuyên đề cấp cao “Xây dựng không gian vũ trụ mới vì một thế giới đổi thay nhanh chóng” trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, tổ chức theo đề xuất của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từ 9-10/9.

Hội nghị quy tụ đại biểu cấp cao, lãnh đạo các cơ quan vũ trụ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và giới nghiên cứu hàng không vũ trụ từ khoảng 130 nước, đồng thời kết nối trực tiếp với Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS). 

Các hoạt động tập trung trao đổi chính sách, mở rộng hợp tác về công nghệ, dịch vụ, nghiên cứu - đào tạo, thúc đẩy kinh tế vũ trụ, bảo đảm an ninh vũ trụ và hợp tác khoa học - công nghệ vì tương lai nhân loại.

Phát biểu khai mạc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh cần xây dựng cơ chế quản trị chung và quy định quốc tế rõ ràng để bảo đảm sử dụng không gian vũ trụ an toàn, bền vững, hòa bình; đồng thời phục vụ ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ hệ sinh thái Trái Đất. Ông cũng đề cao chủ quyền không gian của châu Âu, năng lực phóng độc lập, tự chủ chuỗi cung ứng và xây dựng thị trường vũ trụ châu Âu.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định tiềm năng của không gian vũ trụ chỉ có thể được phát huy thông qua hợp tác quốc tế. Bà kêu gọi châu Âu tăng đầu tư, giảm phụ thuộc bên ngoài; đồng thời công bố kế hoạch “Lá chắn Vũ trụ châu Âu” và mở rộng chòm vệ tinh liên lạc an toàn IRIS2 lên hơn 350 vệ tinh, bắt đầu triển khai từ năm 2029.

Phát biểu mở đầu phiên thảo luận chuyên đề cấp cao đầu tiên về chủ đề “Xây dựng không gian vũ trụ mới vì một thế giới đổi thay nhanh chóng,” Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao sáng kiến của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ, tạo cơ hội để các quốc gia trao đổi, thúc đẩy định hình một tầm nhìn mới: phát triển năng lực đi đôi với trách nhiệm, lợi ích quốc gia gắn với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 nguyên tắc: Một là giữ gìn không gian vì mục đích hòa bình - đối thoại, xây dựng lòng tin, ngăn ngừa xung đột và chạy đua vũ trang; không đe dọa sử dụng hoặc sử dụng vũ lực;

Hai là đặt con người và phát triển trên Trái Đất ở trung tâm; ưu tiên cảnh báo thiên tai, giám sát khí hậu, quản lý tài nguyên và Mục tiêu phát triển bền vững;

Ba là thượng tôn luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, đặt Liên Hợp Quốc và Ủy ban Liên Hợp Quốc về sử dụng hòa bình không gian vũ trụ (COPUOS) ở trung tâm quản trị đa phương về không gian vũ trụ, củng cố vai trò của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU);

Bốn là bảo đảm bình đẳng giữa các quốc gia khi tham gia và thụ hưởng thành quả nghiên cứu, công nghệ và năm là sử dụng không gian có trách nhiệm, minh bạch, bền vững; giảm rác thải, nguy cơ va chạm.

Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất sáng kiến theo đó Việt Nam cùng Pháp, Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác nghiên cứu hình thành mạng lưới "Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu," tập trung vào chia sẻ và khai thác dữ liệu không gian vì phát triển, nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững và kết nối nghiên cứu - đào tạo - doanh nghiệp - đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ.

Mạng lưới có thể trước hết tập trung vào khu vực Đông Nam Á mà Việt Nam sẵn sàng là điểm kết nối.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia đưa những kết quả tại hội nghị này thành hành động cụ thể cho hôm nay và các thế hệ mai sau.

Phiên thảo luận này là phiên đầu tiên trong 3 phiên chuyên đề cấp cao của hội nghị, với sự tham gia phát biểu của Trưởng đoàn Serbia, Luxembourg, Bulgaria, Đan Mạch và Nhật Bản.

Các đại biểu chia sẻ về quản trị đa phương, các sáng kiến, hợp tác do Việt Nam giới thiệu, đồng thời nhấn mạnh khai thác, sử dụng không gian vũ trụ bền vững, hòa bình, tăng cường hợp tác khu vực và vai trò của các cơ chế quản trị toàn cầu.