Tham dự Hội nghị có Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Phó trưởng Ban chỉ đạo 389 quốc gia, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành là thành viên Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia). Lãnh đạo, thành viên Ban chỉ đạo 389 các tỉnh, thành phố trên cả nước tham dự Hội nghị theo hình thức trực tuyến.

Số vụ giảm nhưng khởi tố tăng

Theo Báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong năm 2025, hoạt động mua bán, vận chuyển hàng cấm, buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, gian lận thương mại và hàng giả qua các tuyến biên giới, cửa khẩu đất liền, đường mòn, lối mở biên giới, tuyến biên giới biển, cảng biển, vùng biển, đường hàng không, địa bàn nội địa và không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên một số lĩnh vực có chiều hướng gia tăng.

Các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 123.513 vụ việc vi phạm, giảm 10 % so với năm 2024, trong đó có 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 15,67%); 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9,30%); 4.929 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm 13,78%). Tổng số thu nộp ngân sách nhà nước đạt 15.394.667 triệu đồng, tăng 4,44%.

Các lực lượng chức năng đã khởi tố hình sự 3.178 vụ, tăng 2,75%, với 5.477 đối tượng, tăng 17,58%.

Tại Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương kiến nghị trong thời gian tới cần tập trung nâng cao năng lực dự báo, phòng ngừa, xây dựng lực lượng tác chiến số phục vụ phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương và giữa các lực lượng chức năng tại từng địa phương; rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hàng lang pháp lý cho công tác này.

Tỉnh Thanh Hoá kiến nghị Chính phủ cần có chế tài mạnh hơn để xử phạt hành vi sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ hàng giả tương đương với mức xử phạt hành vi vi phạm giao thông, bởi đây là hành vi cố ý.

TP. Hà Nội kiến nghị đầu tư xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm và giám định hàng hoá và hệ thống kho bảo quản tang vật tập trung, đủ tiêu chuẩn trên toàn quốc.

Tỉnh Quảng Ninh kiến nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung trong việc xử lý vi phạm. TP. Đà Nẵng đề nghị các bộ, ngành tổ chức tập huấn cho các lực lượng chức năng về các quy định mới trong các bộ luật mới được Quốc hội ban hành.

Tỉnh Phú đề xuất với Chính phủ, các bộ, ngành trung ương tiếp tục hoàn thiện các quy định về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Huy động sự vào cuộc của người dân, các tổ chức Hiệp hội nghề nghiệp nhằm tăng cường công tác giám sát, phát hiện và cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và ứng dụng khoa học, công nghệ cho lực lượng chức năng.

Còn tình trạng buông lỏng, bao che

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn ghi nhận, đánh giá cao các bộ, ngành, địa phương, trong năm 2025 đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy sản xuất kinh doanh lành mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá, tăng thu ngân sách, đặc biệt là bảo vệ sức khoẻ, quyền lợi của người tiêu dùng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế cần được tập trung khắc phục, như chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe; công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn đi sâu vào nội địa, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử.

Số vụ việc vi phạm bị phát hiện, xử lý chưa phản ánh đúng thực tế, chưa đáp ứng tốt nhất yêu cầu nhiệm vụ. Còn tình trạng cán bộ buông lỏng quản lý, bao che cho các vi phạm.

Tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả chưa được phát hiện, xử lý kịp thời, làm thất thu ngân sách, gây tâm lý lo lắng, bất an, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, lâu dài, thường xuyên liên tục.

Trưởng Ban chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu phải nắm chắc tình hình, tăng cường công tác nghiệp vụ, kiểm tra, kiểm soát, trong đó tập trung vào các tuyến biên giới, cửa khẩu, cảng biển, hàng không, các địa bàn, mặt hàng dễ phát sinh hành vi vi phạm như thương mại điện tử, thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng…

Các lực lượng chức năng phải liên tục ra quân thường xuyên, không ngừng nghỉ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm với phương châm "xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".

Việc kiểm tra phải bảo đảm nguyên tắc mỗi địa bàn, lĩnh vực do một cơ quan chịu trách nhiệm chính; đồng thời chủ động trao đổi, chia sẻ thông tin, phối hợp với lực lượng, đơn vị, địa phương để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, tập trung đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành trong 6 tháng đầu 2026 rà soát, cập nhật tiêu chuẩn, quy chuẩn, nhất là nhóm hàng tác động sức khỏe và môi trường. Việc hoàn thiện pháp lý phải tăng răn đe, bịt khoảng trống, tạo khung thống nhất cho chống buôn lậu, gian lận và hàng giả. Đồng thời, phải kỷ luật nghiêm cán bộ thiếu trách nhiệm, tiếp tay hay bao che vi phạm.

Trưởng Ban chỉ đạo giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tổng hợp, đề xuất khen thưởng trong quý I/2026 cho tập thể, cá nhân xuất sắc, nhân rộng gương tốt, cách làm hay để tạo động lực thực thi.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các thủ đoạn, phương thức gian lận, lừa đảo của các đối tượng để nhân dân biết, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm.

Các bộ, ngành và địa phương cần tăng ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kết nối dữ liệu, tối ưu thu thập - phân tích - xử lý thông tin, vận hành hiệu quả đường dây nóng; đồng thời lập kế hoạch, đề xuất kinh phí nâng cấp trung tâm kiểm nghiệm và trung tâm kiểm nghiệm hàng hóa.

Đối với nội dung kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương, Phó thủ tướng giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia tổng hợp, báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia để chỉ đạo các bộ, ngành chức năng xử lý phù hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.