Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành rau quả tiếp tục nổi lên như một “điểm sáng” của xuất khẩu nông nghiệp nhờ khả năng thích ứng linh hoạt và khai thác hiệu quả nhu cầu thị trường. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngay trong quý I năm nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả đã đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ.

Còn tính cả 4 tháng đầu năm, theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng tới 22% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nhu cầu thị trường quốc tế đối với nông sản Việt vẫn duy trì ổn định.

Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm 54% tổng kim ngạch và ghi nhận mức tăng trưởng 76,2%. Hoa Kỳ và Hàn Quốc cũng là những thị trường quan trọng với mức tăng trưởng lần lượt là 21,4% và 4,1%. Đặc biệt, Campuchia nổi bật với mức tăng trưởng gấp 3,7 lần so với năm trước.

Song song với việc giữ vững thị trường chủ lực, nhiều tín hiệu tích cực cũng đến từ việc khai phá thị trường mới. Bưởi Việt Nam đã chính thức có mặt tại Australia, trong khi Trung Quốc mở cửa chính ngạch đối với mặt hàng này và chanh, mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể.

Gần đây, việc vận chuyển gần 100 tấn rau quả tươi bằng đường hàng không sang Trung Đông cũng cho thấy năng lực đáp ứng nhanh của doanh nghiệp, đồng thời góp phần duy trì chuỗi cung ứng và mở rộng kênh phân phối tại các hệ thống siêu thị lớn.

Nhìn lại chặng đường phát triển, ngành rau quả Việt Nam đã có bước tiến dài trong 15 năm qua. Từ mức kim ngạch khoảng 500 triệu USD năm 2010, đến năm 2025 đã đạt 8,5 tỷ USD. Kết quả này không chỉ đến từ tăng trưởng tự nhiên mà còn là hệ quả của quá trình thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, đặc biệt trong truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và quy trình sản xuất an toàn. 

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu duy trì đà tăng trưởng hiện tại, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm 2026 có thể đạt khoảng 9,5–10 tỷ USD. Trước mắt trong quý II, xuất khẩu sẽ tiếp tục khởi sắc khi nhiều loại trái cây bước vào vụ thu hoạch chính và các nghị định thư xuất khẩu được triển khai hiệu quả. Như vậy, ngành rau quả không chỉ giữ được nhịp tăng trưởng mà còn đang từng bước củng cố vị thế trong cơ cấu xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với những thách thức mang tính bền vững. Sự phụ thuộc vào một số thị trường và mặt hàng chủ lực, cùng với chi phí logistics còn cao và biến động thương mại toàn cầu, đang đặt ra yêu cầu phải tái cấu trúc ngành theo hướng ổn định và lâu dài hơn.

Để duy trì đà tăng trưởng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ phối hợp với các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát cơ sở đóng gói và tuân thủ chặt chẽ các quy định của thị trường nhập khẩu. Đây không chỉ là điều kiện để giữ vững thị trường hiện có, đặc biệt là Trung Quốc, mà còn là nền tảng để mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác.

Còn từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam khẳng định, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu từ các thị trường ngày càng khắt khe, ngành trái cây Việt Nam cần đẩy mạnh nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm một cách thực chất, bền vững. Kiểm soát chặt các yếu tố đầu vào và quy trình sản xuất, không để xảy ra tình trạng dư lượng vượt ngưỡng; duy trì chất lượng ổn định là yếu tố cốt lõi để nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu rau quả đã đẩy mạnh xu hướng chuẩn hóa theo chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp chú trọng phát triển vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và kiểm soát chất lượng nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn, đồng thời tăng khả năng chống chịu trước biến động. Nhiều doanh nghiệp kỳ vọng mức tăng trưởng từ 15–20% trong năm nay.