Trong bức tranh xuất khẩu nông sản 4 tháng đầu năm 2026, hồ tiêu (hạt tiêu) - loại hạt được mệnh danh là "vàng đen" vì vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa có nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe, đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh cả về sản lượng lẫn giá trị xuất khẩu.

Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy khối lượng xuất khẩu hạt tiêu tháng 4 năm 2026 ước đạt 29.000 tấn với giá trị đạt 183,6 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu hạt tiêu 4 tháng đầu năm 2026 đạt 95.100 tấn và 614,4 triệu USD, tăng 29,2% về khối lượng và tăng 20,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Dù giá hạt tiêu xuất khẩu bình quân 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt gần 6.460 USD/tấn, giảm 6,4% so với cùng kỳ năm 2025, song ngành hàng này vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Về mặt thị trường, Hoa Kỳ, Đức và Thái Lan là 3 thị trường tiêu thụ hạt tiêu lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 29,8%, 6,6% và 5,2%.

So với cùng kỳ năm trước, trong quý I năm nay, giá trị xuất khẩu hạt tiêu sang thị trường Hoa Kỳ tăng 54,2%, thị trường Thái Lan tăng 2 lần, trong khi thị trường Đức giảm 11,8%.

Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu hạt tiêu tăng mạnh nhất ở thị trường Ai Cập với mức tăng 3 lần và giảm mạnh nhất ở thị trường tiểu vương quốc Arập Thống Nhất với mức giảm lên tới 32,5%.

Theo đánh giá của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), diễn biến này cho thấy hoạt động xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đang có sự phân hóa mạnh giữa các thị trường, trong đó dòng chảy vào khu vực Trung Đông đang có sự dịch chuyển mạnh, trong bối cảnh xung đột địa chính trị tiếp tục diễn biến phức tạp.

Dù kết quả xuất khẩu tương đối khả quan, hiệp hội cho rằng ngành hồ tiêu vẫn đối mặt nhiều thách thức trong thời gian tới, khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững và tiêu chuẩn chất lượng.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất khác như Brazil và Campuchia ngày càng gia tăng. Doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc xác nhận vùng trồng, tiếp cận vốn tín dụng và chịu áp lực chi phí logistics tăng mạnh do bất ổn tại Trung Đông.

Trước bối cảnh này, VPSA đưa ra hai kịch bản cho xuất khẩu hồ tiêu năm nay. Nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, sản lượng xuất khẩu có thể tương đương hoặc giảm nhẹ khoảng 3-5% so với mức 248.000 tấn của năm 2025. Tuy nhiên, kim ngạch vẫn được kỳ vọng tăng 5-10% nhờ giá duy trì ở mức cao.

Ngược lại, nếu tình hình sớm ổn định, xuất khẩu hồ tiêu có thể tăng trưởng tích cực hơn, với sản lượng tăng khoảng 5-10% và kim ngạch tăng trên 10%.

Động lực tăng trưởng được kỳ vọng đến từ sự phục hồi nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ và Trung Quốc. VPSA cho biết Trung Quốc hiện có nhu cầu tiêu thụ khoảng 90.000-100.000 tấn hồ tiêu mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa chỉ đạt khoảng 30.000 tấn, tạo ra khoảng cách cung - cầu lớn và thúc đẩy nước này tăng nhập khẩu trong thời gian tới.

Trên thị trường nội địa, giá hồ tiêu trong những tháng đầu năm có xu hướng giảm do nguồn cung từ vụ thu hoạch mới được bổ sung, đồng thời chịu tác động từ bất ổn tại Trung Đông. Tính đến ngày 11/5, giá tiêu tại các vùng sản xuất trọng điểm dao động quanh mức 141.000-144.000 đồng/kg, giảm khoảng 5-6% so với cuối năm ngoái.