Khối doanh nghiệp thành động lực tăng trưởng tín dụng chính 

NHNN vừa công bố kết quả cuộc điều tra xu hướng kinh doanh quý III/2026. Theo đó, các tổ chức tín dụng (TCTD) nhận định, tình hình kinh doanh tổng thể và lợi nhuận trước thuế của hệ thống ngân hàng trong quý II/2026 tiếp tục có sự cải thiện so với quý trước và duy trì tương đối ổn định, nhưng vẫn chưa đạt được mức kỳ vọng tại cuộc điều tra trước. Hoạt động kinh doanh được kỳ vọng tiếp tục cải thiện trong quý III. 

Trong năm 2026, 84,1% TCTD kỳ vọng lợi nhuận trước thuế tăng trưởng dương so với năm 2025. Chỉ 10,6% TCTD lo ngại lợi nhuận tăng trưởng âm trong năm 2026 và 5,3% TCTD kỳ vọng lợi nhuận không thay đổi.

Về kết quả kinh doanh quý II, các tổ chức tín dụng đánh giá nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng (bao gồm gửi tiền, thanh toán và vay vốn) của khách hàng trong quý II/2026 đã cải thiện mạnh mẽ hơn so với quý trước. Trong đó, nhu cầu vay vốn ghi nhận mức bứt phá cao nhất.

Đáng chú ý, nhu cầu vay vốn của nhóm khách hàng tổ chức kinh tế (doanh nghiệp) đã chính thức vượt qua nhóm khách hàng cá nhân để trở thành động lực tăng trưởng chính của hệ thống. Các TCTD kỳ vọng xu hướng này sẽ tiếp tục duy trì và cải thiện mạnh mẽ hơn trong quý III/2026 cũng như cả năm 2026.

Bên cạnh đó, cơ cấu tín dụng cũng ghi nhận sự chuyển dịch rõ rệt khi dòng vốn trung và dài hạn được dự báo tăng trưởng cao hơn ngắn hạn. Điều này phản ánh cấu trúc tín dụng đang tập trung sâu hơn vào các dự án đầu tư tài sản cố định và hạ tầng, hoàn toàn phù hợp với định hướng hỗ trợ tăng trưởng bền vững của Chính phủ. Ở chiều ngược lại, đối với hoạt động huy động vốn, kỳ hạn ngắn hạn vẫn chiếm ưu thế với dự báo tăng trưởng cao hơn dài hạn.

Tuy thanh khoản của hệ thống được nhận định là tiếp tục duy trì trạng thái "tốt" trong quý II/2026, song các tổ chức tín dụng cũng thừa nhận tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng tiền gửi.

Tính chung cả năm 2026, các tổ chức tín dụng kỳ vọng về tăng trưởng huy động vốn sẽ giảm 1,6 điểm phần trăm xuống còn 14,3%; kỳ vọng tăng trưởng tín dụng cũng giảm 1,5 điểm phần trăm xuống mức 14,5%. Đối với riêng quý III/2026, các ngân hàng kỳ vọng mức tăng trưởng bình quân đạt 4,2% cho cả huy động và dư nợ tín dụng.

Nợ xấu giảm nhẹ, 84% ngân hàng tự tin vào lợi nhuận

Đối với chất lượng tài sản, các tổ chức tín dụng kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tín dụng toàn hệ thống duy trì xu hướng giảm nhẹ. Mặc dù tốc độ giảm có phần chững lại trong quý II/2026, các ngân hàng kỳ vọng chất lượng nợ sẽ được cải thiện trở lại một cách rõ nét hơn trong quý III. 

Nhìn chung, các tổ chức tín dụng vẫn kỳ vọng lợi nhuận trước thuế quý II/2026 tiếp tục có sự cải thiện và duy trì tương đối ổn định so với quý trước. Có tới 84,1% TCTD kỳ vọng lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 sẽ đạt mức tăng trưởng dương so với năm 2025. Tỷ lệ các tổ chức lo ngại lợi nhuận tăng trưởng âm chỉ chiếm 10,6%, và khoảng 5,3% kỳ vọng lợi nhuận không thay đổi. 

Theo dữ liệu từ các tổ chức phân tích hàng đầu như Công ty CP Chứng khoán MB (MBS), Chứng khoán Vietcombank (VCBS) và SSI Research, lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng niêm yết dự kiến sẽ tăng trưởng trung bình 15% so với cùng kỳ năm 2025.

Từ đầu năm đến nay, chi phí vốn tăng mạnh (lãi suất huy động tăng) đã gây áp lực lên biên lãi ròng (NIM) nhưng khả năng quản trị tài sản và sự bùng nổ của các nguồn thu ngoài lãi đã trở thành "cứu cánh" giúp các nhà băng giữ vững phong độ.

MBS cho rằng, lợi nhuận sau thuế quý II của các ngân hàng trong phạm vi theo dõi được dự báo tăng khoảng 15%, kéo theo mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế sau 6 tháng đầu năm ước đạt khoảng 16%. 

Động lực chính thúc đẩy lợi nhuận ngân hàng đến từ sự phục hồi của tăng trưởng tín dụng với phân khúc khách hàng trọng tâm là các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Bên cạnh hoạt động tín dụng, nguồn thu ngoài lãi của các ngân hàng cũng đang phục hồi nhờ doanh thu dịch vụ cải thiện và các khoản thu hồi nợ đã xử lý rủi ro. 

Song tăng trưởng lợi nhuận chưa thực sự thuận lợi khi các ngân hàng vẫn phải đối mặt với nhiều sức ép. NIM tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi môi trường lãi suất thấp trong khi chi phí vốn chưa giảm tương ứng. Đồng thời, áp lực nợ xấu vẫn hiện hữu khiến nhiều ngân hàng phải duy trì mức trích lập dự phòng cao.

Cũng liên quan đến câu chuyện lợi nhuận, Chứng khoán SSI đánh giá môi trường kinh doanh nửa cuối năm sẽ chịu áp lực từ các yếu tố vĩ mô. Ngoài ra, chi phí vốn tăng tiếp tục gây áp lực lên NIM của các nhà băng, hiện ở mức thấp, quanh 3%. Nhưng NIM của các ngân hàng quốc doanh dự kiến phục hồi khoảng 0,8% nhờ cơ cấu nguồn vốn ổn định.

Còn Công ty CP Chứng khoán Quốc Gia (NSI) cho rằng, ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc. Chi phí huy động vốn duy trì ở mức cao khiến NIM của phần lớn ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong quý II và quý III.