Dự kiến ngày 23/6, Hội đồng Tiền lương quốc gia sẽ tổ chức phiên họp đầu tiên để trao đổi về phương án điều chỉnh lương tối thiểu năm 2027, mở đầu cho quá trình thương lượng hằng năm giữa đại diện cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức đại diện người lao động, tổ chức đại diện người sử dụng lao động và các chuyên gia độc lập trước khi kiến nghị Chính phủ phương án cụ thể.

Hội đồng Tiền lương quốc gia hiện có 17 thành viên. Chủ tịch Hội đồng là Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương. Ba Phó chủ tịch Hội đồng gồm: Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; ông Đinh Hồng Thái, Phó chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.

Cơ cấu Hội đồng gồm 4 thành viên đại diện Bộ Nội vụ, 4 thành viên đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, 3 thành viên đại diện tổ chức của người sử dụng lao động ở Trung ương và 2 thành viên độc lập là chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực lao động, tiền lương, kinh tế - xã hội. 

Ngoài ra, Hội đồng có Bộ phận kỹ thuật và Bộ phận thường trực giúp chuẩn bị tài liệu, tổng hợp số liệu, phục vụ quá trình phân tích, đàm phán và xây dựng khuyến nghị.

Theo quy định của Bộ luật Lao động, Hội đồng Tiền lương quốc gia do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập, giữ vai trò tư vấn cho Chính phủ về mức lương tối thiểu theo vùng, bao gồm lương tối thiểu theo tháng và lương tối thiểu theo giờ. Hội đồng cũng tham gia tư vấn chính sách tiền lương áp dụng với người lao động theo quy định của pháp luật lao động.

Trước mỗi kỳ thương lượng, Hội đồng có trách nhiệm nghiên cứu, khảo sát, thu thập thông tin, phân tích và đánh giá nhiều nhóm dữ liệu. Các yếu tố được xem xét gồm diễn biến tiền lương trên thị trường, mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, quan hệ cung - cầu lao động, việc làm, thất nghiệp và các chỉ tiêu kinh tế - xã hội liên quan.

Trên cơ sở đó, Hội đồng xây dựng báo cáo về mức lương tối thiểu của người lao động, gắn với các căn cứ xác định lương tối thiểu theo Bộ luật Lao động. 

Nội dung rà soát còn bao gồm mức sống tối thiểu của người lao động, phân vùng địa bàn áp dụng lương tối thiểu và khả năng điều chỉnh trong từng giai đoạn.

Hằng năm, Hội đồng tổ chức thương lượng để khuyến nghị Chính phủ phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng. Đây là mức sàn làm căn cứ để doanh nghiệp trả lương cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, đồng thời là cơ sở tham chiếu quan trọng trong xây dựng thang, bảng lương và thỏa thuận tiền lương tại doanh nghiệp.

Ngoài phương án lương tối thiểu, Hội đồng còn tư vấn, khuyến nghị với Chính phủ một số chính sách tiền lương áp dụng chung đối với người lao động trong doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã theo quy định của Bộ luật Lao động.

Lương tối thiểu vùng đã nhiều lần được điều chỉnh trong những năm qua, nhằm tiệm cận hơn nhu cầu sống tối thiểu của người lao động, đồng thời tính đến khả năng chi trả của doanh nghiệp. 

Lần điều chỉnh gần nhất áp dụng từ ngày 1/1, với mức lương tối thiểu tháng vùng I là 5,31 triệu đồng; vùng II là 4,73 triệu đồng; vùng III là 4,14 triệu đồng; vùng IV là 3,7 triệu đồng.

Cùng với lương tối thiểu theo tháng, mức lương tối thiểu theo giờ cũng được quy định tương ứng theo từng vùng. Vùng I hiện áp dụng mức 25.500 đồng/giờ; vùng II là 22.700 đồng/giờ; vùng III là 20.000 đồng/giờ; vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Kết quả thương lượng của Hội đồng Tiền lương quốc gia sẽ là cơ sở quan trọng để Chính phủ xem xét, quyết định mức lương tối thiểu áp dụng trong năm tới.