Trước những bất cập trong tổ chức đào tạo văn bằng 2 tại một số cơ sở giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu rà soát chương trình, kiểm soát chặt việc công nhận tín chỉ, bảo đảm chuẩn đầu ra và tăng cường giám sát hoạt động đào tạo từ xa, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi gian lận bằng trí tuệ nhân tạo (AI), thi hộ hoặc can thiệp trái phép vào hệ thống điểm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Công văn số 7552/BGDĐT-GDĐH gửi các đại học, học viện, trường đại học và trường sĩ quan có đào tạo trình độ đại học, yêu cầu rà soát, chấn chỉnh hoạt động đào tạo đối với người đã có bằng tốt nghiệp đại học.

Động thái này được đưa ra sau những phản ánh của báo chí và dư luận về một số bất cập trong tổ chức đào tạo văn bằng 2, đặc biệt đối với ngành Ngôn ngữ Anh, làm dấy lên lo ngại về chất lượng đào tạo, tính thực chất của văn bằng và uy tín của các cơ sở giáo dục đại học.

Nhằm khắc phục những tồn tại, Bộ yêu cầu các cơ sở đào tạo thực hiện nghiêm quy định về khối lượng chương trình, công nhận và chuyển đổi tín chỉ, đánh giá kết quả học tập, bảo đảm chuẩn đầu ra, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình tổ chức đào tạo.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là yêu cầu bảo đảm khối lượng học tập tối thiểu của chương trình đào tạo trình độ đại học ở mức 120 tín chỉ.

Đối với người đã có bằng tốt nghiệp ở trình độ hoặc ngành đào tạo khác, khối lượng học tập thực tế phải hoàn thành được xác định trên cơ sở công nhận, chuyển đổi tín chỉ và miễn trừ học phần phù hợp với quy định của chương trình đào tạo và quy chế của cơ sở giáo dục.

Việc công nhận, chuyển đổi tín chỉ phải dựa trên đánh giá học thuật, đối sánh chuẩn đầu ra, nội dung và khối lượng học tập, bảo đảm công bằng, minh bạch và chất lượng. Các trường không được để việc miễn trừ học phần làm giảm yêu cầu chất lượng hoặc thay đổi chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Đối với khối lượng học tập đăng ký trong mỗi học kỳ, Bộ quy định sinh viên không được đăng ký vượt quá 3/2 khối lượng học tập trung bình của một học kỳ theo kế hoạch học tập chuẩn, trừ trường hợp có học lực từ loại khá trở lên.

Riêng với đào tạo văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh, Bộ yêu cầu các cơ sở giáo dục áp dụng đầy đủ chuẩn đầu ra của chương trình. Việc xét công nhận tốt nghiệp phải bảo đảm người học thực sự đạt được năng lực ngoại ngữ theo yêu cầu, tránh tình trạng hoàn thành chương trình nhưng năng lực sử dụng ngoại ngữ không tương xứng với văn bằng được cấp.

Cùng với kiểm soát chương trình và chuẩn đầu ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng cường giám sát chất lượng đào tạo từ xa, nhất là trong bối cảnh phương thức học tập này ngày càng được ứng dụng rộng rãi tại các cơ sở giáo dục đại học.

Các trường tổ chức đào tạo từ xa phải có hệ thống quản lý học tập (LMS), học liệu số, cơ chế xác thực danh tính sinh viên và công cụ theo dõi tiến độ học tập. Dữ liệu liên quan đến hoạt động giảng dạy, học tập, kiểm tra và đánh giá phải được lưu trữ đầy đủ, phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và bảo đảm chất lượng.

Đặc biệt, việc đánh giá kết quả học tập theo phương thức từ xa phải bảo đảm tính trung thực, công bằng, khách quan tương đương với đánh giá trực tiếp. Bộ yêu cầu kết quả đánh giá theo phương thức từ xa không được đóng góp quá 50% trọng số điểm học phần.

Quy định này nhằm tăng cường kiểm soát quá trình kiểm tra, đánh giá, hạn chế những bất cập có thể phát sinh trong môi trường học tập trực tuyến, đồng thời bảo đảm kết quả học tập phản ánh đúng năng lực thực tế của người học.

Một nội dung đáng chú ý khác trong công văn là yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi gian lận trong đào tạo, đặc biệt những hành vi có tổ chức hoặc lợi dụng công nghệ để làm sai lệch kết quả học tập.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm những trường hợp nhờ người khác thi hộ, đi thi hộ, sử dụng trái phép trí tuệ nhân tạo hoặc các phương tiện công nghệ để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá.

Các hành vi can thiệp trái phép vào hệ thống quản lý học tập, hệ thống điểm và những hình thức gian lận khác làm ảnh hưởng đến tính trung thực của kết quả đào tạo cũng phải được kiểm tra, xử lý theo quy định.

Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo đề cập trực tiếp đến hành vi sử dụng AI để gian lận cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm soát chất lượng đào tạo trong bối cảnh công nghệ số đang tác động ngày càng sâu rộng đến hoạt động giảng dạy, học tập và đánh giá tại các cơ sở giáo dục đại học.

Bên cạnh yêu cầu kiểm soát hoạt động đào tạo, Bộ cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc thường xuyên rà soát, đánh giá mức độ đáp ứng các điều kiện bảo đảm chất lượng, chủ động phát hiện và chấn chỉnh những tồn tại trong quá trình tổ chức thực hiện.

Các trường phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình, chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng đào tạo và kết quả cấp bằng, đồng thời kịp thời xử lý những sai phạm phát sinh.