Quy mô trở thành lợi thế cạnh tranh

Dữ liệu từ Báo cáo thị trường Kinh doanh Ẩm thực tại Việt Nam 2025 cho thấy, trong khi toàn thị trường đạt quy mô khoảng 726.500 tỷ đồng, tăng 5,5% so với năm 2024, tuy nhiên mức tăng trưởng này không phân bổ đồng đều. Các chuỗi và cửa hàng quy mô lớn -  thường sở hữu nhiều điểm bán, quy trình vận hành bài bản - ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội so với nhóm cửa hàng nhỏ lẻ.

Cụ thể, nhóm cửa hàng lớn có tốc độ tăng trưởng doanh thu cao gấp khoảng 2 lần so với nhóm nhỏ, nhờ khả năng kiểm soát chi phí, tối ưu vận hành và tận dụng dữ liệu khách hàng. Trong khi đó, các cửa hàng nhỏ, vốn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân và nguồn lực hạn chế, gặp khó khăn trong việc duy trì biên lợi nhuận.

Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong cơ cấu thị trường. Dù doanh thu từ các cửa hàng F&B độc lập vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối trong năm 2025 với 91,7%, mô hình chuỗi nhà hàng đã nâng thị phần doanh thu lên 8,3%, tăng thêm 1% so với năm 2024 (khoảng 7,3%).Diễn biến này cho thấy cấu trúc thị trường F&B tại Việt Nam đang dần dịch chuyển theo hướng chuyên nghiệp hóa.  

Áp lực chi phí làm lộ rõ khoảng cách

Sự chênh lệch tăng trưởng giữa các nhóm không chỉ đến từ chiến lược, mà còn bị khuếch đại bởi áp lực chi phí. Báo cáo thị trường Kinh doanh Ẩm thực Việt Nam năm 2025 chỉ ra rằng, chi phí nguyên vật liệu, nhân sự và mặt bằng đều tăng trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,31%, riêng nhóm ăn uống tăng 3,27%.

Với các cửa hàng quy mô lớn, áp lực này được giảm thiểu nhờ khả năng đàm phán với nhà cung cấp, tối ưu chuỗi cung ứng và chuẩn hóa quy trình. Ngược lại, các cửa hàng nhỏ thường phải mua nguyên liệu với giá cao hơn, khó kiểm soát hao hụt và ít dư địa điều chỉnh khi chi phí biến động.

So với giai đoạn 2023 - khi ngành F&B vừa phục hồi sau dịch và cạnh tranh chủ yếu dựa vào giá - bức tranh năm 2025 đã thay đổi rõ rệt. Nếu năm 2023, nhiều cửa hàng nhỏ vẫn có thể duy trì hoạt động nhờ chi phí thấp và linh hoạt, thì đến năm 2024 và đặc biệt là 2025, khi chi phí đầu vào leo thang, mô hình này dần bộc lộ hạn chế.

Tăng trưởng không còn dựa vào mở rộng

Như báo cáo đã chỉ ra: dù thị trường vẫn tăng trưởng, cơ hội không còn phân bổ đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp. Số lượng cửa hàng toàn ngành năm 2025 chỉ tăng khoảng 2% so với năm 2024, cho thấy xu hướng mở rộng đã chậm lại, nhường chỗ cho giai đoạn tối ưu hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có quy mô lớn, hệ thống quản trị tốt và khả năng ứng dụng công nghệ đang chiếm ưu thế rõ rệt. Không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, nhóm này còn có khả năng duy trì lợi nhuận ổn định, ngay cả khi chi phí đầu vào tăng. Ngược lại, nhiều cửa hàng nhỏ buộc phải thu hẹp quy mô hoặc chuyển đổi mô hình để thích nghi. Xu hướng này cũng phù hợp với diễn biến của thị trường trong các năm gần đây: từ giai đoạn phục hồi năm 2023, sang tăng trưởng nhưng biến động năm 2024, và đến 2025 là giai đoạn phân hóa rõ rệt.

Từ góc nhìn dài hạn, sự dịch chuyển này cho thấy ngành F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, nơi quy mô, quản trị và hiệu quả vận hành trở thành yếu tố quyết định. Khi thị trường không còn dễ dàng như trước, “chuyên nghiệp” không chỉ là lợi thế, mà dần trở thành điều kiện để doanh nghiệp tăng trưởng bền vững.