Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao vừa hoàn tất cáo trạng, truy tố 47 bị can trong vụ án “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và các đơn vị, địa phương liên quan.

Cơ quan tố tụng cáo buộc, với vai trò là Chủ tịch HĐQT, Nguyễn Công Minh đã thiết lập “hệ sinh thái” gồm 60 công ty, móc nối với các chủ đầu tư để nâng khống giá dự toán và thông thầu, thâu tóm 1.218 dự án trồng, chăm sóc cây xanh tại 38 tỉnh, thành phố, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 790 tỷ đồng.

Đáng chú ý, bị can cầm đầu vụ án là Nguyễn Công Minh đã bỏ trốn ra nước ngoài, hiện đang bị truy nã, do đó cơ quan tố tụng đã công khai thông tin và thực hiện thủ tục truy tố vắng mặt quy định pháp luật.

Theo cáo trạng, từ năm 2019 đến tháng 6/2023, hệ sinh thái 60 doanh nghiệp liên quan Công ty Cây xanh Công Minh có pháp nhân độc lập nhưng hoạt động dưới sự chỉ đạo thống nhất như một tổng công ty.

Thủ đoạn của Nguyễn Công Minh là trực tiếp tiếp cận, thiết lập mối quan hệ với lãnh đạo cấp tỉnh để xin chủ trương thực hiện các dự án trồng, chăm sóc cây xanh ở cấp huyện (cũ). Sau đó, Minh chỉ đạo Giám đốc Khu vực và Giám đốc Chi nhánh tiếp cận lãnh đạo cấp huyện, chủ đầu tư để đề xuất hỗ trợ lập dự án, khảo sát thực tế và xin cấp vốn.

Khi nguồn vốn được phê duyệt, giám đốc chi nhánh móc nối với chủ đầu tư để chỉ định các đơn vị tư vấn thiết kế “ruột”. Phía Cây xanh Công Minh cũng tự đưa ra báo giá cây xanh, nguyên vật liệu, phân bón cao hơn nhiều so với giá thị trường để đưa vào dự toán gói thầu; móc nối với các công ty thẩm định giá để phát hành các chứng thư thẩm định giá “khống” mà không khảo sát giá thực tế.

Cùng với đó, Cây xanh Công Minh và các đơn vị tư vấn cũng can thiệp, đưa vào hồ sơ mời thầu những tiêu chí khắt khe về năng lực tài chính, nhân sự có bằng cấp và hợp đồng tương tự nhằm loại bỏ các đối thủ cạnh tranh ngoài hệ thống.

Để bảo đảm trúng thầu, Minh chỉ đạo xây dựng “ngân hàng hợp đồng tương tự” và “ngân hàng nhân sự” dùng chung cho 60 công ty. Khi tham gia đấu thầu, Minh phân bổ một công ty trong hệ thống đứng tên trúng thầu, còn các công ty khác đóng vai trò “quân xanh” để tạo vẻ cạnh tranh hợp lệ.

Sau khi trúng thầu, các chi nhánh tại địa phương thực hiện dự án, trong đó giữ lại 50% giá trị gói thầu để thi công các hạng mục; Khu vực giữ lại khoảng 35% đến 40% để duy trì hoạt động và “chi ngoại giao”; còn 10% đến 15% phải chuyển về cho Nguyễn Công Minh.

Lê Thị Hòa, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và Ngô Thị Ngọc Lý, Trưởng ban Tài chính, kiêm Giám đốc được Minh giao quản lý toàn bộ dòng tiền thu lợi bất chính này. Lý mở 4 tài khoản ngân hàng để theo dõi, thu hồi nợ khoán và chuyển tiền cho Minh.

Bằng phương thức này, Nguyễn Công Minh đã thu lợi bất chính cá nhân số tiền đặc biệt lớn, lên tới gần 265 tỷ đồng.

Khi Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Bình khởi tố vụ án vào cuối tháng 5/2023, Nguyễn Công Minh đã chỉ đạo thu lại các máy tính quan trọng, xóa toàn bộ hòm thư điện tử nội bộ, tiêu hủy tài liệu, chứng cứ, thay đổi điện thoại và cùng gia đình bỏ trốn ra nước ngoài từ ngày 6/6/2023.

Các bị can là Phó chủ tịch HĐQT, thành viên HĐQT, Giám đốc Khu vực, Giám đốc Chi nhánh và Trưởng ban Pháp lý bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường đối với các dự án trong phạm vi phụ trách.

Trong quá trình điều tra, một số bị can và gia đình đã tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả. Trong đó, Ngô Thị Ngọc Lý nộp 210 triệu đồng; Lê Thị Hòa nộp 50,5 triệu đồng; Thái Hữu Dũng nộp đủ 550 triệu đồng tiền hưởng lợi bất chính và nộp thêm 90 triệu đồng; Trần Văn Chiến nộp 350 triệu đồng; Khúc Văn Hợi nộp 300 triệu đồng, Lê Quang Tuynh (Giám đốc Khu vực miền Bắc) nộp 250 triệu đồng; Trần Văn Chu (Giám đốc Khu vực Trung miền Trung) nộp 220 triệu đồng.