Mở rộng “nhịp cầu” truyền thông vì an sinh xã hội

Sáng 8/7, tại Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam (ActionAid Việt Nam) và Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) tổ chức Lễ khởi động Chương trình truyền thông “Những cống hiến thầm lặng” năm 2026.

Đây là mùa thứ 6 của chương trình, tiếp nối hành trình lan tỏa những giá trị nhân văn, góp phần thúc đẩy các chính sách an sinh xã hội và bảo vệ quyền lợi của những nhóm lao động dễ bị tổn thương trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Phát biểu tại lễ khởi động, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, sau hành trình 6 năm đồng hành, từ năm 2021 đến nay, Chương trình truyền thông “Những cống hiến thầm lặng” đã vượt ra ngoài khuôn khổ một cuộc thi báo chí để trở thành biểu tượng của sự sẻ chia, đồng hành cùng phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật.

Theo ông, bước sang mùa thứ 6, chương trình tiếp tục khẳng định mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội với Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam và Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV), góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn và nâng cao hiệu quả truyền thông về an sinh xã hội.

PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh, Hà Nội đang triển khai nhiều chính sách an sinh thiết thực như trợ cấp, bảo hiểm y tế toàn dân, nhà ở xã hội. Đặc biệt, trong tháng 7/2026, các xã, phường trên địa bàn Thủ đô đồng loạt tổ chức khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho khoảng 9,2 triệu người dân. Tuy nhiên, vẫn còn những “khoảng trống” truyền thông khiến một số chính sách chưa đến được đầy đủ với người dân.

“Chúng tôi vô cùng tự hào khi suốt 5 năm qua, Chương trình truyền thông ‘Những cống hiến thầm lặng’ luôn kiên định lấy mục tiêu bảo vệ quyền an sinh xã hội cho phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật làm cốt lõi”, ông Nguyễn Thành Lợi khẳng định.

Theo ông, chương trình còn góp phần nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu, thiên tai, những khó khăn của lao động nữ, tác động của nền kinh tế số và trí tuệ nhân tạo. Mùa thứ 6 được kỳ vọng tạo nên những dấu ấn truyền thông sâu sắc hơn, đồng thời tiếp tục huy động sự tham gia của các nhà báo, cộng tác viên và sinh viên nhằm lan tỏa mạnh mẽ các giá trị an sinh xã hội.

Chuẩn bị nguồn nhân lực cho thị trường việc làm thời AI

Tiếp nối những kết quả đạt được sau 5 năm triển khai, Chương trình truyền thông “Những cống hiến thầm lặng” năm 2026 lựa chọn chủ đề trọng tâm là “Thách thức và cơ hội việc làm của phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật trong nền kinh tế số”, phản ánh một trong những vấn đề thời sự của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ.

Phát biểu tại lễ khởi động, ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam cho biết, sau 5 năm triển khai, chương trình đã trở thành nhịp cầu kết nối đội ngũ nhà báo, các cây bút không chuyên và những người làm công tác an sinh xã hội, cùng chung mục tiêu lan tỏa các giá trị nhân văn.

Theo ông, nền kinh tế số và AI đang mở ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng tạo ra thách thức lớn đối với thị trường lao động, nhất là nguy cơ mất việc ở những ngành nghề mang tính lặp lại, lao động giản đơn và sự bấp bênh của lao động phi chính thức. Vì vậy, các hoạt động truyền thông năm nay hướng đến việc giúp phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật nhận diện rõ xu hướng việc làm mới, từ đó chủ động trang bị kỹ năng để thích ứng.

Điểm mới của chương trình năm nay là mở rộng hoạt động theo hướng đa nền tảng. Bên cạnh cuộc thi viết truyền thống, Ban tổ chức sẽ phối hợp với các trường đại học triển khai điều tra xã hội học về kỹ năng nghề nghiệp của sinh viên, xây dựng các chuyên mục podcast về pháp luật lao động và kỹ năng số, đồng thời công bố kết quả khảo sát nhằm cung cấp thêm dữ liệu thực tiễn cho công tác truyền thông và hoạch định chính sách.

“Những số liệu thực tế từ nghiên cứu sẽ giúp giới trẻ có cái nhìn khách quan để lựa chọn việc làm phù hợp và hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình trong bối cảnh hội nhập”, ông Tạ Việt Anh nhấn mạnh.

Theo Ban tổ chức, Chương trình truyền thông “Những cống hiến thầm lặng” năm 2026 gồm Cuộc thi “Những cống hiến thầm lặng” lần thứ VI, các tọa đàm chuyên đề, khảo sát trực tuyến về nhu cầu việc làm và kỹ năng của sinh viên, cùng tọa đàm công bố kết quả khảo sát.

Nội dung trọng tâm tập trung phản ánh thực trạng việc làm trong thời đại AI đối với phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật; tuyên truyền pháp luật lao động tại làng nghề, vùng sâu, vùng xa; góp ý hoàn thiện Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm; đồng thời phát hiện, lan tỏa những doanh nghiệp thực hiện tốt quy định về khám sức khỏe định kỳ, an toàn vệ sinh lao động và bảo vệ nhóm lao động không có hợp đồng chính thức.

Ngay sau lễ khởi động, Ban tổ chức tổ chức tọa đàm “Việc làm thời AI: Thách thức và cơ hội cho phụ nữ, thanh niên” với sự tham gia của ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội thuộc Sở Nội vụ Hà Nội và bà Phạm Thị Hường, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội.

Phân tích tại tọa đàm, ông Vũ Quang Thành cho biết AI và chuyển đổi số đang tạo ra những biến động sâu rộng trên thị trường lao động. Nhiều nhóm ngành đã và sẽ chịu tác động mạnh như dịch vụ khách hàng, telesales, hành chính, kế toán, nhập liệu, sáng tạo nội dung, dịch thuật, công nghệ thông tin, sản xuất và logistics.

Đối với lao động nữ, ông cho rằng bốn nhóm ngành chịu ảnh hưởng rõ nhất gồm hành chính văn phòng, kế toán cơ bản; dịch vụ khách hàng, bán lẻ; dệt may, da giày; sáng tạo nội dung, thiết kế và truyền thông. Đây đều là những lĩnh vực có nhiều công việc mang tính quy trình, lặp lại, đang dần được AI và tự động hóa thay thế hoặc hỗ trợ thực hiện.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Quang Thành, AI không nên được nhìn nhận là mối đe dọa mà là động lực thúc đẩy quá trình tái cấu trúc nghề nghiệp. “Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều làm mất đi một số giá trị cũ nhưng đồng thời tạo ra những mô hình nghề nghiệp mới có năng suất và giá trị cao hơn. Người lao động hoàn toàn có thể định vị lại bản thân, chủ động học tập, rèn luyện để đáp ứng nhu cầu mới của thị trường”, ông nói.

Ông cũng cho rằng sự phát triển của AI sẽ mở ra nhiều nghề nghiệp mới trong các lĩnh vực như thiết kế hệ thống, y tế, huấn luyện AI và kinh tế xanh. Trong khi đó, tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, sự đồng cảm, kỹ năng xây dựng niềm tin và năng lực làm chủ công nghệ vẫn là những lợi thế cốt lõi của con người mà AI khó có thể thay thế.

Để thích ứng với xu thế này, ông Vũ Quang Thành nhấn mạnh vai trò của đào tạo và tái đào tạo nguồn nhân lực. Theo ông, ngày càng nhiều doanh nghiệp chủ động đặt hàng cơ sở đào tạo, phối hợp đào tạo ngay từ khi sinh viên còn học tại trường, đồng thời chú trọng bồi dưỡng lại đội ngũ lao động hiện có nhằm đáp ứng yêu cầu mới của sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ cơ sở đào tạo, bà Phạm Thị Hường nhận định AI vừa tạo áp lực, vừa mở ra cơ hội đổi mới giáo dục nghề nghiệp. Theo bà, Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội đã chủ động tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tiễn, đưa nhiều mô đun học tập trực tiếp vào doanh nghiệp để sinh viên tiếp cận công nghệ mới và môi trường làm việc thực tế.

“Người học không chỉ nâng cao kỹ năng nghề mà còn thay đổi tư duy, sẵn sàng thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động trong kỷ nguyên số”, bà Phạm Thị Hường chia sẻ.

Theo bà, bằng cấp chỉ là điều kiện để gia nhập thị trường lao động, còn năng lực thực hành, tinh thần học hỏi và khả năng thích ứng trước sự thay đổi của công nghệ mới mới là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững. Phụ nữ cũng cần mạnh dạn vượt qua định kiến cho rằng công nghệ chỉ dành cho nam giới, chủ động làm chủ công nghệ để nâng cao năng suất lao động và tạo thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Bà Phạm Thị Hường cho biết mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng doanh nghiệp đang được đẩy mạnh. Hiện nay, 15 trong tổng số 25 mã ngành của Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội đã được doanh nghiệp đặt hàng đào tạo. Nhà trường cũng chính thức đưa kỹ năng số và kinh tế số vào chương trình đào tạo chính quy nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.

Khép lại tọa đàm, các diễn giả cùng thống nhất rằng AI không phải đối thủ của con người. Thách thức lớn nhất không nằm ở việc công nghệ thay thế lao động, mà ở khả năng mỗi người chủ động học hỏi, nâng cao kỹ năng, làm chủ công nghệ và thích ứng với sự dịch chuyển của thị trường việc làm để tạo ra những giá trị mới trong nền kinh tế số.